1. Тақырыбы: Нәрестенің гипоксиясы мен жаңа туылған нәрестенің асфиксиясы. Жаңа туылған нәрестенің реанимациясы.

2. Сабақ мақсаты: студенттердің нәресте асфиксиясі және ұрық гипоксиясінің этиологиясі, патогенез, клиника және диагностика және терапияні білуіне сүйене отырып, оларға созылмалы гипоксия даму ықтималдығы бар жүкті әйелдерді анықтауды, ұрықтың құрсақішілік жағдайының диагностикасін, ем тағайындау, баланың асфиксияда туылғанда емдеу шараларын жүргізу.

Оқыту міндеттері:

1) Студенттерді жүкті және босанатын әйелдерді клиникалық әдісті қолданып, ұрық гипоксиясын және нәресте асфиксиясын дамуының тәуекел факторларын анықтауды үйрету.

2) Студенттерді ұрық гипоксиясын диагностикалауда қосымша әдістерді қолданудың керек екенін дәлелдеуді үйрету.

3) Студенттерді ұрық гипоксиясына емдеу және алдын-алу шараларды тағайындауды, акушерлік тактиканы дұрыс таңдауды үйрету.

4) Студенттерді нәресте асфиксиясын диагностикалау, оның ауырлық дәрежесін анықтау және алғашқы жәрдем көрсетуді үйрету

4.Өткізу түрі: жүктілердің патология бөлімшесінде құжаттармен жұмыс жасау.

5. Тақырып бойынша сұрақтар:

1. Жүктілердің патология бөлімшесінде,босану бөлімшесінде құрсақішілік кідіру синдромы бар жүкті, босанған әйелдерді курациялау,диагноз қою,ауру тарихын талқылау

2.Функционалды диагностика бөлімінде жұмыс жасау.

3.Босану бөлімшесінде жұмыс жасау, құрсақішілік кідіру синдромы бар босанушы әйелдерді босандыру.

4.Фантомда жұмыс жасау, Жаңа туылған нәрестенің реанимациясы принциптері.

5.Босану бөлімшесінде жұмыс жасау, Апгар шкаласы бойынша нәресте жағдайын бағалау

6. Тарату материалы: нормативті хаттама құжатттарылы

7. Әдебиет:

Негізгі:

1. Савельева Г.М. Акушерство: Учебник. / М.: Медицина, 2000. – с.728-732.

2. Бодяжина В.И. и др., Акушерство. - М.: Медицина, 1996.

3. Шабалов Н.П. Неонатология: Учебн. пособие: В 2 т. / Н.П.Шабалов. — Т. I. — 3-еизд., испр. и доп. — М.: МЕДпресс-информ, 2004. — с. 288-323.

Қосымша:

1. Айламазян Э.К. Акушерство: Учебник для медицинских вузов. 4-е изд., доп./ Э.К. Айламазян. - Спб.: СпецЛит, 2003. - с. 373-383.

2. Peter Cooper, Robert Johnson, Haroon Saloojee, Jelka Zupan. Решение проблем новорожденных: Руководство для врачей, медицинских сестер и акушерок. ВОЗ, Женева, 2005. – Глава 2, Р1-Р4.

8. Бақылау (сұрақтар, тестер, ситуациялық есептер).

Вопросы.

1. Ұрық гипоксиясі және нәресте асфиксиясының анықтамасы.

2. Нәресте гипоксиясы және нәресте асфиксиясының этиологиясі және патогенезі. Жүктілердің тәуекел топтары.

3. Басталған нәресте гипоксиясы және нәресте асфиксиясының клиникалық симптомдары. Ұрықтың құрсақішілік жағдайын бағалайтын қосымша әдістер

4. Ұрық гипоксиясін емдеу әдістері, кесар тілігі операциясы арқылы босануға көрсеткіштер.

5. Нәресте асфиксиясінің клиникасы және диагностикасы, ауырлық дәрежесін бақылау.

6. Нәресте асфиксиясінің терапиясі, асфиксияның ауырлық дәрежесіне қарай реанимациялық шаралардың этаптілігі.

7.Туу кезінде асфиксиядан кейін тірі қалған нәрестелерді жүргізу принциптері. Жақын немесе кейін болатын асқынулар

8.Құрсақішілік кідіру синдромы. Жіктелуі. Клиникасы. Диагностикасы.

БЛОК №6. Босанғаннан кейінгі кезең физиологиясы

Сабақ № 21

Тақырыбы: Нәрестенің гипоксиясы мен жаңа туылған нәрестенің асфиксиясы. Жаңа туылған нәрестенің реанимациясы

Бастапқы тест сұрақтары

1. Босану кезінде ұрық гипоксиясының негізгі критерииі жүрек жұмысының бұзылысы болып табылады

Иә

Жоқ

2. Ұрық гипоксиясы – ұрық тіндерінің және жүйелерінің оттегімен толық қамтамасызданбауы және оттегімен утилизациялау қабілетінің төмендеуі нәтижесінде ұрық организмінің комплексті өзгерісі

Иә

Жоқ

3. Ұрық гипоксиясы құрсақішілік ұрықтың даму ақауларына алып келетін біріншілік нозологиялық түр немесе өзіндік бір ауру түрі

Иә

Жоқ

4. Ұрықтың созылмалы гипоксиясы жиі босану кезінде дамиды,сирек жүктілік кезінде

Иә

Жоқ

5. Тіндердің және жүйелердің ишемиясы кезінде анальды сфинктер ашылуы және меконияның қағанақ суына шығуы болады

Иә

Жоқ

6. Допплерометрия ұрық гипоксиясын ерте анықтауға мүмкіндік береді,кардиотокографияға қарағанда

Иә

Жоқ

7. Жаңа туылған нәресте асфиксиясы –бұл туылғаннан кейін тыныс алу,қанайналым бұзылысы және ОЖЖ нервті-рефлекторлы қызметінің тежелуімен жүретін патологиялық құбылыс

Иә

Жоқ

8. Жаңа туылған нәресте асфиксиясы ұрық гипоксиясы нәтижесінде дамиды

Иә

Жоқ

9. Туылғаннан кейінгі 2 сағатта нәрестенің мұрын жолдарын және ауыз қуысын бар заттардан тазалайды

Иә

Жоқ

10. Біріншілік көмекті асфиксиямен туылған нәрестеге ЖӨВ және тікелей емес жүрек массажын жасайды

Иә

Жоқ

БЛОК №6. Босанғаннан кейінгі кезең физиологиясы

Сабақ № 21

Тақырыбы: Нәрестенің гипоксиясы мен жаңа туылған нәрестенің асфиксиясы. Жаңа туылған нәрестенің реанимациясы

Бастапқы тест сұрақтары жауаптары

1. Иә

2. Иә

3. Жоқ

4. Жоқ

5. Иә

6. Иә

7. Иә

8. Иә

9. Жоқ

10. Жоқ

БЛОК №6. Босанғаннан кейінгі кезең физиологиясы

Сабақ № 21

Тақырыбы: Нәрестенің гипоксиясы мен жаңа туылған нәрестенің асфиксиясы. Жаңа туылған нәрестенің реанимациясы

Қорытынды тест сұрақтары

1. Ұрықтың созылмалы гипоксиясының клиникалық көрінісі:

А) гемолитикалық ауру

Б) көп жүктілік

В) макросомия

Г) ұрықтың даму кідіруі

Д) иммунды емес сулық

2. Ұрық гипоксиясының қандай түрлерін ажыратады?

А) жеңіл, орташа дәрежелі,ауыр

Б) әлсіз, салыстырмалы, айқын

В) гипоксикалық, циркуляторлы, гемикалық, тіндік

Г) біріншілік, екіншілік,үшіншілік

Д) компенсирленген, субкомпенсирленген, декомпенсирленген

3. Ұрықтың гипоксикалық гипоксиясы – бұл гипоксияның түрі дамиды :

А) ұрыққа О₂ концентрациясының жеткіліктілігінде оттегі тасымалдауының бұзылысы

Б) ұрық тіндерінің оттегімен қамтылуының төмендеуі

В) тіндердің оттегіні сіңіру қасиетінің төмендеуі

Г) гемоглобин деңгейінің төмендеуі

Д) ұрыққа О₂ төмен концентрациясының жеткіліктілігінде оттегі тасымалдауының бұзылысы

4. Циркуляторлы ұрық гипоксиясы - бұл гипоксияның түрі дамиды:

А)ұрыққа О₂ концентрациясының жеткіліктілігінде оттегі тасымалдауының бұзылысы

Б) ұрық тіндерінің оттегімен қамтылуының төмендеуі

В) тіндердің оттегіні сіңіру қасиетінің төмендеуі

Г) гемоглобин деңгейінің төмендеуі

Д) ұрыққа О₂ төмен концентрациясының жеткіліктілігінде оттегі тасымалдауының бұзылысы

5. Гемикалық ұрық гипоксиясы - бұл гипоксияның түрі дамиды:

А)ұрыққа О₂ концентрациясының жеткіліктілігінде оттегі тасымалдауының бұзылысы

Б) ұрық тіндерінің оттегімен қамтылуының төмендеуі

В) тіндердің оттегіні сіңіру қасиетінің төмендеуі

Г) гемоглобин деңгейінің төмендеуі

Д) ұрыққа О₂ төмен концентрациясының жеткіліктілігінде оттегі тасымалдауының бұзылысы

6.Тіндік - ұрық гипоксиясы - бұл гипоксияның түрі дамиды:

А)ұрыққа О₂ концентрациясының жеткіліктілігінде оттегі тасымалдауының бұзылысы

Б) ұрық тіндерінің оттегімен қамтылуының төмендеуі

В) тіндердің оттегіні сіңіру қасиетінің төмендеуі

Г) гемоглобин деңгейінің төмендеуі

Д) ұрыққа О₂ төмен концентрациясының жеткіліктілігінде оттегі тасымалдауының бұзылысы

7. Босану кезінде ұрықтың жүрек соғу жиілігі 140 рет/мин, тынысы ритмді, дауысы әлсіз,тері жамылғылары бозғылт түсті,рефлексі әлсіз,бұлшықет тонусы төмендеген.Апгар шкаласы бойынша бағалаңыз:

А) 2 балл

Б) 4 балл

В) 6 балл

Г) 8 балл

Д) 10 балл

8. Апгар шкаласы бойынша нәресте жағдайы 1-ші және 5 минутта 1 және 3 баллға бағаланды. Жаңа туылған нәресте асфиксиясының қандай дәрежесі?

А) нәрестенің физиологиялық жағдайы

Б) жеңіл

В) орташа дәрежелі

Г) ауыр

Д) өте ауыр

9. Жатыр түбінің тұру биіктігінің жүктілік мерзіміне тәуелділік графигі қалай аталады:

А) партограмма

Б) гистерограмма

В) гравидограмма

Г) кардиотокограмма

Д) электрокардиограмма

10. Төменде көрсетілген әдістердің қайсысы жатыр-плацентарлық және ұрық- плацентарлық қанайналым жағдайын анықтайды:

А) ультрадыбысты фетометрия

Б) допплерометрия

В) кардиотокография

Г) амниоцентез

Д) ультрадыбысты плацентография

БЛОК №6. Босанғаннан кейінгі кезең физиологиясы

Сабақ № 21

Тақырыбы: Нәрестенің гипоксиясы мен жаңа туылған нәрестенің асфиксиясы. Жаңа туылған нәрестенің реанимациясы

Қорытынды тест сұрақтары жауаптары

1. Г

2. В

3. Б

4. А

5. Г

6. В

7. В

8. Г

9. В

10. Б

Глоссарий

Тақырыбы: Нәрестенің гипоксиясы мен жаңа туылған нәрестенің асфиксиясы. Жаңа туылған нәрестенің реанимациясы

1. Cyanosis is the appearance of a blue or purple coloration of the skin or mucous membranes due to the tissues near the skin surface being low on oxygen.

Цианоз — синюшная окраска кожи и слизистых оболочек, обусловленная высоким содержанием в крови восстановленного гемоглобина.

Цианоз (Суаnоsіs - тері мен кілегей қабықтарының көгеруі) - Қандағы оттегі жетіспеушілігіне байланысты тері мен кілегей қабықтарының көгеруі

2.Surfactants are compounds that lower the surface tension (or interfacial tension) between two liquids or between a liquid and a solid. Pulmonary surfactant is a surface-active lipoprotein complex (phospholipoprotein) formed by type II alveolar cells. 

Сурфакта́нт (в переводе с английского — поверхностно-активное вещество^[1]) — смесь поверхностно-активных веществ, находящаяся на границе воздух-жидкость в лёгочных альвеолах, то есть выстилающая альвеолы изнутри. Препятствует спадению (слипанию) альвеол за счёт снижения поверхностного натяжения жидкости.

Сурфактанты— с. беткі қабын, өкпедегі альвеолалардың ішкі бетіп тыстап жататын суда ерімейтін және бір-біріне жабыспайтын жұқа (10— 20 ммк) қабық. Мүндай сурфактанттың қабығы жетілмеген тұсы алғашқы дем алуда баланың өкпесі керіліп созылмай калады

3.Acidosis is an increased acidity in the blood and other body tissue (i.e. an increased hydrogen ion concentration). If not further qualified, it usually refers to acidity of the blood plasma.

 Ацидоз одна из форм нарушений кислотно-щелочного равновесия организма; характеризуется абсолютным или относаительным избытком кислот, т.е. веществ, отдающих ионы водорода (протоны), по отношению к основаниям, присоединяющим их.

Ацидоз (латынша acіdus —қышқыл) – организмдегі қышқыл мен сілті арақатынасының бұзылып, қышқыл аниондарының артық түзілуі салдарынан пайда болатын ауру. Ацитоздың басты белгілеріне адамның орталық жүйке жүйесі қызметінің әлсіреуі, адамның есінен тануы, қан қысымының төмендеуі жатады.

4.Меконий – біріншілік нәжіс, жаңа туылған нәрестенің біріншілік нәжісі. Ол интестинальді эпителий жасущаларынан, пренатальді шаштардан, шырыштан, амнион сұйықтығынан, өттен және судан тұрады.

Меконий (греч. μηκόνιον, от μηκόν — мак), первородный кал — первые фекалии новорождённого. Состоит из переваренных во внутриутробном периоде интестинальных эпителиальных клеток, пренатальных волос, слизи, амниотической жидкости, желчи и воды.

Meconium is the earliest stool of a mammalian infant. Unlike later feces, meconium is composed of materials ingested during the time the infant spends in the uterus: intestinal epithelial cells, lanugo, mucus, amniotic fluid, bile, and water.

5.Кеңірдек интубациясы кеңірдектің тарылуында, тұншығу қаупі төнген кезде және анестезиологиялық қамтамасыздандыру мақсатында кеңірдекке арнайы трубканы енгізу.

Интубация трахеи — введение особой трубки в гортань и трахею при их сужениях, грозящих удушьем (при проведении интенсивной терапии либо реанимационных мероприятий), а также для проведения анестезиологического обеспечения.^[

Tracheal intubation, usually simply referred to as intubation, is the placement of a flexible plastic tube into the trachea (windpipe) to maintain an open airway or to serve as a conduit through which to administer certain drugs.