Қан ауруымен ауыратын балаларды, афе-н ескере отырып күту және бақылау

Организмдегі кез келген патологиялық үдеріс қанның өзгерістерімен өтеді, қан ауруларында негізгі өзгеріс, қан түзу жүйесінің өзінде болатын аурулар жатады. Қанның патологиясы әр жастағы балаларда кездеседі. Балалардың өмірі үшін ең қауіптісі геморрагиялық және тромбогеморрагиялық аурулар болып табылады.

Қанның анатомо-физиологиялық ерекшеліктері

Қан жалпы дене салмағының 6-11% құрайды. Қан жүйесі, сұйық қан мен қан түзу (сүйек кемігі, лимфа түйіндері, көкбауыр) мүшелерінен тұрады.

Бала қанының қалыпты көрсеткіштері

Жасы	Эритроциттердің мөлшері (1012/л)	Гемоглобин г/л	Гематокрит %
нәрестелер	6,1-5,3	165± 30	51± 9
1 айда	4,5	140± 40	43± 12
6 айда	4,0	115± 20	35± 6
1 жаста	3,8	120± 15	36± 3
2-6 жаста	4,0-4,8	125± 10	37± 3
6-12 жаста	4,2-4,5	135± 20	40± 5
12-18 жаста	4,5	140± 20	42± 6

Ерте жастағы балалардың қанының лейкоцитарлы формуласында лимфоциттер басымырақ болады. Бір айдан бір жасқа дейінгі балаларда лимфоциттердің саны- 60%, ал нейтрофилдердің мөлшері -30% құрайды. Бір жастан кейін қанда нейтрофилдердің саны ұлғайып, лимфоциттер азаяды. 5-6 жаста олардың саны теңеліп, 45%-тен болады. 6 жастан кейін нейтрофилдердің саны біртіндеп өседі де,9-11 жаста 60% құрайды, ал лимфоциттердің саны 30% дейін төмендейді. Балаларда эозинофилдердің саны 1-3%, моноциттер-10% жақын, тромбоциттер-20х10/л-25х10/л, ЭТЖ-6-12мм/сағ болады.

Қан ауруының негізгі симптомдары

Қан жүйесінің ауруларына, көптеген симптомдар тән емес болып келеді, сонда да олардың болуы науқасқа тексеру жоспарын, емді және күтімді дұрыс тағайындауға көмектеседі.

Әлсіздік, тез шаршағыштық, ентікпе перифериялық қандағы эритроциттердің санының азаюы салдарынан болатын, анемияның белгісі болуы мүмкін.

Гемолитикалық анемия мен лейкоз кезінде қанның қызыл түйіршіктерінің жаппай ыдырауынан қызба болады.

Қан аққыштықтың жоғары болуы тері мен шырышты қабатта әртүрлі элементтердің пайда болуымен сипатталады. Оларға қарап өзгерістердің қандай екендігі жайында ойлануға болады.

Қан ауруларында, жиі қан кету байқалады:

• мұрыннан;

• асқазан-ішек жолдарынан;

• жатырдан;

• буынға қан кету (гемартроз).

Бұл жағдайлар қандағы тромбоциттердің сандық және сапалық жағынан және қанның ұю үдерісіне қатысатын нәруыздың (белоктың) бірқатар компоненттерінің өзгерістерінің әсерінен туындайды.

Сол жақ қабырға астының ауруы көкбауырдың үлкеюінен, оның капсуласының керілуі кезінде байқалады.

Сүйектің аурулары, лейкоз немесе басқа гемобластоздар кезінде сүйек кемігінің тасуының себебінен пайда болады.

Тапшылықты анемиялар (белок тапшылықты, В12 тапшылықты, темір тапшылықты)-бұл организмге гемоглобиннің құрамына қажетті заттардың жеткіліксіз көлемде түсуі немесе олардың сіңірілуінің бұзылыстары салдарынан дамиды.

Себептері:

• дұрыс тамақтанбау;

• аш жүру;

• ішектің аурулары;

• жасанды тамақтандыру;

• баланың жиі ауруы;

• мешел;

• шала туылу.

Аурудың клиникалық белгілері:

• енжарлық;

• тәбеттің төмендеуі;

• тітіркенгіштік;

• бастың айналуы;

• тері мен шырышты қабаттың бозаруы;

• тері мен оның туындыларының трофикалық өзгерістері;

• дәмнің қалыптан тыс бұзылуы;

• жүйкелік-психикалық дамудың тежелуі;

• іш қату.