Асқорыту жүйесінің аурулары бар балаларды, афе-н ескере отырып, күту және бақылау

Асқорыту ағзаларына – ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, асқазан, ішек, сонымен бірге ұйқы безі және бауыр жатады. Нәрестелерде асқорыту жүйесінің даму сатысы толығымен аяқталмаған.

Ауыз қуысы-үлкен емес, кілегей қабаты нәзік, қантамырлармен жақсы қамтамасыз етілген. 3 айлыққа дейін сілекей бөліну төмен, кейін көп мөлшерде бөліне бастайды. Тек 1 жаста ғана бала сілекейді жұта алады. Алғашқы тістері 6 айында шығады. Тістің шығуын жақсарту үшін арнайы резеңкелі және силиконды шеңберлер қолданылады. Өмірінің алғашқы айларында, олардың ауыз қуысының кілегей қабатын сүртпейді. Сүт тістері пайда болғаннан бастап балаға ұйықтар алдында тісін тазалауды үйрету керек.

Өңеш қуысы-жасына байланысты ұлғаяды, соған байланысты зонд және эзофагогастроскоп диаметрлерін анықтайды.

Асқазан-нәрестелерде көлемі кішкентай (30-35 мл). Оның физиологиялық көлемі баланы емізгеннен бастап тез ұлғаяды, 1 жасында асқазан сиымдылығы 200-225мл-ге жетеді. Бұл бір ретте тағам көлемін анықтауға қажет. 1 жасқа дейінгі балаларға асқазанның кардиалды бөлігінің қызметін және анатомиялық жетімсіздігі байқалады, оның толық түзілуі 8 жаста аяқталады. Асқазанның пилорикалық бөлігі жақсы дамыған, кардиалды бөлігінің әлсіз дамуына байланысты бала асқазанын ашық бөтелкеге теңейді. Баланың горизонталды жағдайында, асқазан түбіне қарағанда, асқазанның шығу жолы жоғары орналасуына байланысты лоқсу мен құсу жиі болады, сондықтан алғашқы айларда баланы тамақтандырып болған соң тігінен немесе басын жоғары етіп кереуетке жатқызу керек. Асқазанның қышқылдық құрамы мен ферменттердің активтілігі туылған кезде төмен, 6 айдан 1 жастан кейін ұлғаяды.

Тоқ ішек-1 жасқа дейін жақсы дамымаған, салыстырмалы қысқа, осыған байланысты жиі дефекация байқалады. Тік ішектің кілегей асты қабаты жақсы дамыған, кілегей қабаты нәрестелерде әлсіз фиксация жасайтындықтан, тұрақсыз нәжіс бөлуде тік ішек төмен түсіп кетеді.

Ұйқы безі-туылған кезде анатомиялық құрылысы толық дамыған, бірақ секрет бөлу қызметі толығымен қалыптаспаған. Алғашқы 3 айда ұйқы безі сөлінде амилаза, трипсин, липаза ферменттері мен асқорытуға қатысатын крахмал, ақуыз және майдың активтілігі төмен. Оның эндокриндік қызметі толығымен қалыптасқан. Рационға қосымша тамақ енгізгеннен бастап, ұйқы безінің сыртқы секреторлық қызметі ересек адамдардың дәрежесіне жетеді.

Бауыр-нәрестелерде үлкен, оң және сол қабырға астын алып жатады. 7 жасқа дейін оның төменгі бөлігін сипап білуге болады. Нәрестелерде бауыр қызметі, әсіресе алмасу процессінде улы заттарды шығару (барьерлік-детоксикациялық) қызметі жеткіліксіз дәрежеде. Әр-түрлі ауруларда токсикоздардың пайда болуы осы ерекшеліктерімен түсіндіріледі. Нәрестелерде өт аз жасалады, ол майлардың сіңірілуін шектейді, сондықтан баланың нәжісімен сіңірілмеген майлар шығады (стеаторея). Асқорыту органдарының ауруларында емдік-сақтандыру тәртібін ұйымдастырумен қатар, емдік тамақтану мен суландыру рациондары сақталынады. Ауыз қуысы мен ішектің қызметіне мұқият көңіл бөлінеді.