Ерте жастағы балаларды тамақтандыру

Балаларда тамақтандырудың үш түрін ажыратамыз: табиғи, аралас, жасанды. Емшекпен тамақтандыру дегеніміз баланы ана сүтімен емізу. Тек ана сүтінде балаға қажетті заттардың бәрі бар. Барлық сүт қоспалары ана сүтін алмастырмайды. Сондықтан әрбір медициналық қызметкер анаға емшек сүтінің пайдалылығын түсіндіре білуі керек. Ана сүтінде ақуыз, май, көмірсу, микро-, макро- элементтерден басқа, арнайы және арнайы емес иммундық қорғанысты факторлар да бар. Сондықтан ана сүтін емген бала, патогенді микроорганизмдерден қорғаныста болады.

Нәрестені емшекке ең бірінші, перзентхананың босану залында өмірінің алғашқы жарты сағатында береді.

Емшек емізудің бірнеше ережелері бар:

• қол мен емшекті таза қайнатылған сумен міндетті түрде жуу керек;

• сүттің бірнеше тамшысын сауып тастау керек, микробтарды алып тастау үшін;

• емізу кезінде бала дұрыс тыныс алу үшін, оның мұрын жолдары таза болуы керек;

• емізу ұзақтығы 15-20минут;

Егер анасында лактация жетіспесе, баланы сүт қоспаларымен тамақтандыруға алмастырады. Шала туылған балалардың жұту рефлексі болмаса немесе тыныс алуы тоқтаса, зонд арқылы тамақтандырады. Зондты асқазанда 2-3 күнге дейін қалдыруға болады немесе оны әрбір тамақтандыру алдында енгізіп отыру керек.

Жасанды тамақтандыру дегеніміз–бала тек сүт қоспаларымен тамақтандырылады.

Аралас тамақтандыру дегеніміз- бала ана сүтінен басқа, қосымша сүт қоспаларымен тамақтандырылады.

Тесттер

1. Кіндікті өңдеу заттарына жатпайды:

а) 3% сутегі тотығы ертіндісі

б) 70% этил спирті

в) стерилді мақта тампоны

г) науа

д) жуынғыш

2. Нәрестелерді шомылдыратын судың температурасы қандай болады:

а) 36,5-37⁰С

б) 24-25⁰С

в) 43-45⁰С

г) 18-25⁰С

д) 30-32⁰С

3. Балаға бірінші гигиеналық ванна өмірінің қай күнінде жүргізіледі:

а) 7-10

б) 18-20

в) 1-2

г) 4-5

д) 30

4. Емшек жасындағы баланың күтімінің негізі:

а) тазалықты және асептиканы сақтау

б) дәрігер жұмысы

в) науқастың туысқандарын қарау

г) бас мейірбикені тыңдау

д) жұмысты дұрыс жүргізу

5. Нәрестелерде мұрын жолдарын тазалауда қолданылмайды:

а) мақта оралған сіріңке

б) мақтадан дайындалған жіпше

в) стерилді бинт

г) салфетка

д) бет орамал

6. Емшек жасындағы балалардың ауыз қуысын тазалайды:

а) күнделікті

б) тазаламайды

в) керек жағдайда

г) бірінші күннен бастап

д) күнәра

7. Емшек жасындағы балалардың тырнақтарын алуда қолданылады:

а) қайшы

б) пышақ

в) қысқыш

г) алмаз

д) егеу

8. Памперсті қай жастан бастап қолдануға болады:

а) 2-3 айда

б) 1 айда

в) 1 апта

г) өмірінің алғашқы күндерінен

д) 9-10 айда

9. Шала туылған балаларды тамақтандырады:

а) зонд арқылы

б) парентеральды

в) бөтелкемен

г) ас қасықпен

д) шай қасықпен

10. Емшек жасындағы балаларды тамақтандыру ұзақтығы:

а) 10 минут

б) 20 минут

в) 40 минут

г) 5 минут

д) 60 минут

Ситуациялық есептер

1-ші есеп.

Бала 2-ші жүктіліктеп, 2-ші болып туылған.Жасы 1 жас 7 ай.Жүктіліктің екінші жартысында шешесінде токсикоз- лоқсу, жүрек айну, құсу болған. Туғанда стимуляцияланған. Туылған соң 3 минуттан кейін жылаған, салмағы 3 кг, бойы 50 см. Туылғаннанбастап жасанды қоспалармен тамақтанады. Көргенде "ма-ма", "па-па"дегенді айтады, салмағы 6800, бойы 68 см, отырмайды, жүрмейді, аяғында әлсіз тұрады, бала тынымсыз, терісі құрғақ, табиғи бүгілімдерінде майда бөртпелер, теріден жоғары, қышиды, басқанда жоғалады.

Сұрақтар:

1. Баланың психо-функциональдық дамуын бағаланыз.

2. Терідегі элементті атаңыз.

Жауаптар:

1. Психо-функциональдық дамуы төмен, қалыңқы

2. Ірілі -ұсақ сулы бөртпелер.

2-ші есеп.

3 айлық қыздың анасы дерматологқа мойнының айналасы қызарғанына, қышыма бөртпелерге шағымданды. Көргенде: баланың еңбегі үстінде қалың «қайызғақ» табиғи бүкпелері қызарып, шабыртқан, тамағының астында нүктелі, суланған, эрозиялы, жамбыздалған гиперемия. Бала ісіңкі, денесі бос-болбыр, толық.

Сұрақтар:

1. Қандай аурулардың симдромдарына келеді

2.Патологиялық симдромдарды атаңыз, себептерін айтуға тырысыңыз

Жауаптар:

1. Диатез болуы мүмкін.

2. Қышымалы бөртпе "гнейс" шабырту, гиперемия, жамбыздану, эрозия, ісіңшілік.

Себептері: тұқымқуалаушылық, жасанды тамақтандыру, ауқаттық аллергия, инфекция.

3-ші есеп.

7 айлық балаңы көргеңде тәбеті нашар, әлсіз, терісі құрғақ, бозғылт, тері эластикасы нашар, аяқ-қолдарымен, ішінде май қабаттары жоқ, жасуша торшалары және иммунитеті төмен. Салмақ дефициті 23 пайыз.

Сұрақтар:

1. Қандай патологияны ойлайсыз, негіздеңіз?

2. Осы патологияның мүмкіңдік себептерін атаңыз?

Жауаптар:

1.Балада дистрофиялы гипотрофияның 2-ші дәрежесі: салмағының 23 пайыздық дефицитіне, тәбеті нашарлап әлсізденуге, бозғылт терінің құрғақтығына эластикасы мен тургорының және иммунитетінің төмендеуіне негіздеп қоюға болады. 2. Бұрындағы іш өтулер,дұрыс тамақтандырмау, күту дефектісі.