Упражнения

I. Подставьте вместо подчеркнутых числительных предложенные примеры.

1.

– Тана наhц ээҗ кедү наста? – Мана наhц ээҗ далн наста.

җирн, найн, йирн, тәвн, найн зурhан, далн hурвн, дөчн йисн

2.

– Авhинтн гер кедү үүдтә? – Авhинм гер хойр үүдтә.

тавн, долан, нәәмн, арвн, арвн хойр, арвн тавн

3.

– Тана аавд кедү хөн бәәнә? – Аавдм hучн хөн бәәнә.

далн тавн, зун hучн долан, долан зун хөрн тавн, хойр миңhн тавн зун

4.

– Арлтана ах кедүтәв? – Арлтана ах арвн долата.

арвн йистә, хөртә, хөрн тавта, хөрн хойрта, hучта, hучн дөрвтә

II. Подставьте вместо подчеркнутых слов предложенные примеры.

1.

Мини дүүдм бичкн шар мис бәәнә.

ахдм, наhц эгчдм, hаhадм, авhдм

2.

Кезәнә бәәҗ, нег селәнд долан көвүтә өвгн эмгн хойр бәәҗ.

хошт, балhснд, герт

3.

Мана аавин хошт одахн хөрн үкр туhлҗ.

тавн зун хөн хурhлҗ хөөнд чон орҗ үкрәс хойр туhл hарч

4.

Наhцхин хошт даңгин үкр мөөрнә.

хурhн мәәлнә ноха хуцна чон орна

III. Расставьте количественные числительные в порядке их возрастания.

Арвн, хойр түмн, миңhн, долан, хойр, дөрвн дуңшур, хойр зун hучн, зурhан, hурвн зун арвн негн, хөрн тавн, нег бум, hурвн, негн, дөрвн, далн зурhан, тавн, нәәмн, найн долан, йисн, арвн тавн, хойр җува.

IV. Напишите числительные словами.

5, 26, 74, 101, 12, 98, 5478, 123, 56, 18, 30, 66, 285, 956, 48, 61, 88, 999, 1012, 2009.

V. Поставьте данные существительные в форме дательно-местного падежа.

Гер, сурhуль, цегдг, билцг, цогц, эк, нурhн, цә, хувцн, юмн, ааh, шаазң, нүдн, эцк, альчур, нилх, улс, ээҗ, аав, хальмг, хәәч, шалвр, тосхач, бичәч, багш, зурач, авh, бергн, мөрн, темән, hаhа, наhц ээҗ, наhц аав, бичг, Киштә, бер, девл, дегтр, богц, хәәч, көвүн, биллүр, хамр, эзн, ач, зе, девтр, чолун, модн, толь, нерн, Бадм, дү, хаша, келн, чикн.

VI. Выпишите существительные в дательно-местном падеже и составьте с ними предложения.

1. Олн үртә мана көгшн hаhа Әәдрхнд бәәнә. 2. Мини наhц аавин хошт дөрвн зүсн мал бәәнә. 3. Мана авhин күүкн эн җил зурачин сурhульд орҗ. 4. Ач күүкнәнм богцд кимзә, үзг, харнда, девтр, дегтр бәәнә. 5. Наhц ээҗ-аавм мини эцкин хошт бәәнә. 6. Мини эгчдм шин сәәхн торhн бүшмүд бәәнә. 7. Эн җил кесг баахн өрк-бүл мана балhснд шин герт орҗ. 8. Авh бергндмдн хальмг нертә бичәчин кесг дегтр бәәнә. 9. Мана наhцхд хуучн хальмг хувцн бәәнә. 10. Кезәнә тер селәнд Манҗ өвгнд хойр темән бәәҗ.

VII. Составьте предложения из данных словосочетаний.

Хашаhас hарх, герт орх, балhснд бәәх, үрн hарх, хашад мөөрх, герт мәәлх, кеер туhлх, өөрхн бәәх, сурhульд орх, хошт бәәх, ода бәәх, наснд орх, өрк-бүлд бәәх, хурhн hарх, ода хурhлх, барас hарх.