4.Сульфоқышқылдардың эфирі

Сульфоқышқыл эфирін негіздің қатысуымен сульфохлоридке спирттермен немесе фенолмен әрекеттеп алады, тікелей сульфоқышқылынан ала алмайды.

C₂H₅OH SO₂ОС₂Н₅ + Н₂О + HCl

бензол сульфоқышқылының этил эфирі

SO₂Cl OH

б ензол сульфохлорид SO₂О + Н₂О + HCl

бензол сульфоқышқылының фенил эфирі

Сульфоқышқыл эфирі қышқылдың немесе негіздің судағы ерітіндісімен қыздырғанда гиролизденіп суьфоқыш қыл және окси-қосылыстар түзеді.

Н SO₂ОН + С₂Н₅ОН

SO₂ОС₂Н₅

ОН SO₂О + С₂Н₅ОН

5.Тотықсыздандыру. күкірт қышқылды ортада мырыштың ұнтағымен әрекеттес тотықсыздану өнімі тиофенол түзеді:

H₂SO₄

С ₆Н₅SO₂OH + Zn C₆H₅SH

тиофенол

6.Десульфирлеу

Ароматтық сульфоқышқылдары, 100-175°С температурада қышқылдық судағы ерітіндісімен қыздырса күкірт қышқылы және ароматтық көмірсутек түзіледі. Бұл реакция (дисульфирлеу) сульфирлеу реакциясына кері жүретін процесс.

H

A rH + H₂SO₄ ArSO₃H + H₂O

көмірсутек, сульфоқышқыл,

тез ұшады тез ұшпайды

7.Сілтілік балқу реакциясы

Сульфоқышқылдардың тұздары мен күйдіргіш сілтілерді балқытқанда феноляттар түзіледі. Бұл бояғыштар өнеркәсібінің жартылай шикі –заттарын алудағы аса маңызды процесс:

С ₆Н₅SO₂ONa + 2NaOH C₆H₅ONa + Na₂SO₃ + H₂O

натрий феноляты

2 C₆H₅ONa + H₂SO₄ 2C₆H₅OH + Na₂SO₃

8. Нитрил алу. Сульфоқышқылдар тұзы мен циан тұздарын балқытқанда нитрилдер алынады. Сондықтан сульфирлеу реакциясын аромат көмірсутектер қатарындағы карбон қышқылдарын алуда қолдануға болады.

С₆Н₅SO₂Na + NaCN C₆H₅CN +Na₂SO₃

H₂O(HCl)

C₆H₅CN C₆H₅COOH + NH₄Cl

8