Formy międzynarodowych przepływów kapitałowych:

Klasyfikacja jest dokonywana wg 3 rodzajów kryteriów:

1. Czas – termin płatności

2. Właściciel funduszy kapitałowych

3. Motywy i cele eksportu

Ad. 1.

Zgodnie z kryterium czasu wyróżniamy krótko- i długoterminowe przepływy kapitału. Krótkoterminowe do 1 roku, a powyżej to długoterminowe

Ad. 2.

Kapitały prywatne i publiczne

Eksport kapitałów publicznych obejmuje: długoterminowe rządowe pożyczki zagraniczne udzielane lub otrzymywane przez poszczególne kraje, spłata tych pożyczek, operacje papierami wartościowymi długo- i krótkoterminowymi, tworzenie i likwidacja udziałów w bankach i przedsiębiorstwach zagranicznych oraz organizacjach międzynarodowych, a także pomoc krajom rozwijającym się.

Ad. 3.

Motywy i cele polityki eksportu kapitału wpływają w różnej mierze na wybór odpowiedniej formy przepływu. Można je ująć w 3 grupy:

• Motywy technologiczne związane z poziomem technologicznym przedsiębiorstwa w stosunku do firm konkurencyjnych i odbiorcy technologii oraz z charakterem postępu technicznego w danej dziedzinie wytwarzania

• Motywy finansowo-organizacyjne – tj. pozycja finansowa przedsiębiorstwa, jego struktura organizacyjna i metody zarządzania

• Motywy instytucjonalne – związane z polityką handlową przedsiębiorstwa oraz polityką wobec określonych form ekspansji kapitałowej

W oparciu o kryterium motywu wyróżniamy tradycyjne i nowe formy przepływu kapitału. Tradycyjne dlatego, że istniały od dawna (od odkryć geograficznych) i są to bezpośrednie inwestycje zagraniczne oraz inwestycje portfelowe. Nowe formy pojawiły się w latach ’60 i ’80 i są to: kredyty eksportowe, joint ventures, inwestycje pod klucz.

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) – z punktu widzenia prawa europejskiego są to inwestycje, które kończą się stworzeniem lub podtrzymywaniem stałych związków ekonomicznych między inwestorem zagranicznym a przedsiębiorstwem, nawet wtedy, gdy inwestycje te nie doprowadzają do uzyskania kontroli nad tym przedsiębiorstwem. Z powyższej definicji wynika, że EWG kładła przede wszystkim duży nacisk na wzajemne korzyści gospodarcze między przedsiębiorstwami krajów członkowskich. Jednak poszczególne kraje ugrupowania, zwłaszcza Niemcy i Francja, a także organizacja międzynarodowa OECD i MFW kładą szczególny nacisk na uzyskanie kontroli nad przedsiębiorstwem zagranicznym przez inwestora.

Dolną granicę wyznaczającą wykonanie inwestycji bezpośrednich stanowi kontrolowanie przez inwestora zagranicznego 10% lub więcej udziałów lub kapitału uprawniającego do głosowania albo też efektywny wpływ na zarządzanie przedsiębiorstwem -> granica przyjęta przez OECD, a MFW i UE nie wyznaczają dolnej granicy, a kraje członkowskie zachowują się różnie (zwykle od 20 – 35%).

BIZ mogą być dokonywane w postaci przekazania za granicę zarówno kapitału pieniężnego, jak i realnych dóbr. Można je rozumieć w dwojaki sposób; po pierwsze jako określenie stanu majątku na dany moment, po drugie jako określenie faktyczne, bieżącego stanu kapitału.

Z punktu widzenia stanu majątku SA to udziały rodzimego kapitału w zagranicznych spółkach akcyjnych, które umożliwiają wywieranie skutecznego wpływu na ich działalność. Z punktu widzenia kapitału BIZ to lokaty kapitału dokonywane przez inwestora z zamiarem uzyskania bezpośredniego wpływu na ich działalność .

BIZ występują w postaci:

- stworzenie i poszerzenie filii lub przedsiębiorstw macierzystych należących do inwestora i pelnego nabycia już istniejących przedsiębiorstw

- uczestniczenie w nowych lub już istniejących przedsiębiorstwach (udziały kontrolne)

- udzielanie pożyczek długo terminowych w celu podtrzymywania lub stworzenia stałych więzi ekonomicznych

- ponownej inwestycji dochodów (re inwestycje)

Organizacyjną formą BIZ są oddziały i filie przedsiębiorstwa lokowane za granicą.

Oddział jest niesamodzielną jednostką firmy macierzystej, całkowicie od niej zależną, nie posiada osobowości prawnej, podlega prawu obowiązującemu w kraju macierzystym i znajduje się pod kontrolą przedsiębiorstwa macierzystego. Z tych powodów oddziały mają ograniczoną zdolność przystosowywania się do rynku lokalnego, dlatego kraj przyjmujący je stawia wiele warunków ograniczających je.

Filia jest samodzielnym przedsiębiorstwem posiadającym osobowość prawną. Jest wprawdzie kontrolowana przez firmę macierzystą, ale ma większy zakres w podejmowaniu samodzielnych decyzji niż oddział. Ponadto filia podlega prawu kraju goszczącego, co pozwala jej na łatwiejsze dostosowywanie się do wymogów rynku. Filia jest w stanie rozwinąć produkcje na szerszą skalę niż oddział. Przynosi też wyższe dochody. Zyski otrzymywane w filiach zagranicznych mogą być przekazywane do firmy macierzystej albo reinwestowane na miejscu w zależności od możliwości ich bardziej korzystnego ulokowania. Taka ponowna inwestycja zysków w miejscu ich wytworzenia jest traktowana jako nowa inwestycja bezpośrednia.

BIZ przynoszą wyższy dochód niż inne formy inwestowania za granicą, ale wiążą się z większym ryzykiem.

Jeżeli inwestor skłonny jest do podejmowania dużego ryzyka, aby osiągnąć znacznie wyższy dochód oraz uzyskać kontrolę nad gospodarką kraju importera to wybierze BIZ jako formę swojej ekspansji kapitałowej za granicę. Taka forma wybierana jest głównie przez duże firmy transnarodowe, które dysponują znaczną przewagą technologiczną, marketingową i kapitałową oraz lepszą techniką zarządzania.

Inwestycje portfelowe (IP) - to takie, u podstaw których nie leży motyw uzyskania kontroli nad przedsiębiorstwem zagranicznym, a jedynie chęć osiągania stałego dochodu. Inaczej są to inwestycje finansowe lub portfolio.

Mogą być podejmowane zarówno przez przedsiębiorstwa, jak i indywidualnych inwestorów, którzy dążą do uzyskania stałego, regularnego dochodu bez większego ryzyka i nie uczestniczą bezpośrednio w działalności przedsiębiorstwa, do którego wnoszą swoje zasoby finansowe. IP są to operacje papierami wartościowymi, tj. nabywanie papierów wartościowych o stałym oprocentowaniu, a więc pożyczki długoterminowe publiczne i przemysłowe (obligacje), bankowe zapisy długu (listy zastawne) obligacje gminne, zapisy specjalnych instytucji kredytowych, dochody z akcji, które nie mają charakteru udziałów kontrolnych, emisja i umieszczanie na zagranicznym rynku kapitałowym akcji, obligacji i innych papierów wartościowych wyrażonych w walucie krajowej lub obcej.

IP mają charakter czysto finansowy, są niestabilne, motywem ich dokonywania jest wysokość stopy % i ryzyka i mogą ulec natychmiastowej likwidacji. Inwestor dokonujący zakupu papierów wartościowych nie zawsze może kontrolować swoją inwestycję, nie należy ona bezpośrednio do niego. Inwestor nie może decydować o swoich papierach wartościowych ulokowanych za granicą, może je jedynie wycofać.

IP dominowały w gospodarce światowej przed II w.ś. Po wojnie straciły na rzecz rozwoju BIZ i z powodu pojawienia się nowych form inwestowania. Jedną z pierwszych nowych form są kredyty eksportowe. Jest to najszybciej rozwijająca się forma przepływu kapitału od lat ’60 XX wieku.

Kredyty eksportowe to kredyty długoterminowe udzielane zagranicznym nabywcom przez producentów lub sprzedawców towarów eksportowanych, głównie maszyn i urządzeń inwestycyjnych. W ich udzielaniu uczestniczą banki i inne instytucje finansowe. Kredytobiorcami są obce rządy, władze samorządowe, przedsiębiorstwa publiczne i prywatne, instytucje międzynarodowe. Warunki kredytu kształtują się zależnie od statusu kredytobiorcy.

Koszty obsługi ze źródeł prywatnych są bardzo wysokie. Ich spłata zależy od warunków rentownego zastosowania kapitału i od sytuacji finansowej w kraju dłużniczym. Kredyty te są powiązane z polityką handlową państwa, co spowodowało ich unormowanie i stworzenie systemu gwarancji państwa. Państwa udzielające kredytu kierują się nie tylko względami rentowności eksportowanego kapitału, ale także względami polityki handlowej, a zwłaszcza popieraniem własnego eksportu dóbr i usług. Państwa importujące kapitał w formie kredytów eksportowych otrzymują w ten sposób środki finansowe na import towarów, głównie licencji i technologii oraz know-how. Kredyty eksportowe mogą stać się czynnikiem wspomagającym rozwój gospodarczy kraju importującego, z drugiej strony jednak powodują wzrost zadłużenia zagranicznego i rodzą liczne problemy związane ze spłatą i obsługą długu. Zjawisko to występuje powszechnie w gospodarce światowej.

W praktyce korzyści z tej formy inwestycji dla kraju przyjmującego są mniejsze od oczekiwanych. Zakup za otrzymane kredyty eksportowe drogiej technologii jedynie w części przyczynia się do unowocześnienia gospodarki kraju importera. W krajach rozwijających się powstaje problem braku wysoko wykwalifikowanej kadry do obsługi nowej technologii oraz problem słabo rozbudowanej infrastruktury.

Joint ventures – najbardziej rozpowszechniona forma. Są to wspólne przedsiębiorstwa lub spółki mieszane o kapitale mieszanym, z udziałem kapitału zagranicznego, oparte na wkładzie kapitałowym 2 lub więcej partnerów z różnych krajów.

Współdziałają oni w ramach wspólnego przedsiębiorstwa, wspólnie zarządzają i ponoszą odpowiedzialność za jego działalność. Joint ventures powstają poprzez wykupienie części akcji spółki w innym kraju, utworzenie przez partnerów nowej spółki (z różnych krajów) na terenie jednego z nich lub kraju trzeciego poprzez utworzenie spółki, której partnerem jest rząd kraju goszczącego lub przedsiębiorstwo państwowe tego kraju, poprzez stworzenie spółki z obywatelami prywatnymi kraju goszczącego. Wspólne przedsięwzięcia oznaczają udział w produkcji, ryzyku i zyskach oraz udział w kapitale własnościowym przedsiębiorstwa za granicą. Jeżeli kapitał kraju goszczącego we wspólnym przedsiębiorstwie jest większy niż 50% przedsięwzięcia to jest uważany za nową formę inwestowania za granicą, a jeśli jest władane większościowo, a nawet w 100% przez firmę zagraniczną to należy ją traktować jako inwestycję bezpośrednią. Partner lokalny może mieć udział mniejszy niż 50%, ale musi sprawować kontrolę nad całością wspólnego przedsięwzięcia, wtedy też jest traktowana ona jako nowa forma inwestycji zagranicznych.

Inwestor zagraniczny zainteresowany jest wyborem takiego partnera lokalnego, który umożliwi mu szybkie wejście na rynek kraju goszczącego, dostęp do zasobów surowców, siły roboczej, miejscowego kapitału oraz ewentualnie dostęp do rynków innych krajów. W spółkach z udziałem kapitału zagranicznego występują sprzeczności między interesami inwestora zagranicznego a interesami kraju goszczącego. Dotyczą one opodatkowania, reinwestowania zysków lub ich przekazywania za granicę do firmy macierzystej, rozliczeń walutowych, wyboru dziedzin inwestowania, dostępu do wyboru zaopatrzenia technologii i wielu innych. Sprzeczności te często już we wstępnej fazie przedsięwzięcia są tak duże, że inwestor zagraniczny rezygnuje z zawarcia umowy.

W literaturze ekonomicznej istnieje wiele definicji joint ventures, a także wiele rodzajów. Najczęściej są dzielone wg proporcji udziałów na większościowe, mniejszościowe i partnerskie (parytetowe, równe). Często joint ventures określane są jako forma inwestycji bezpośrednich. Jest tak w przypadku, gdy w posiadaniu inwestora zagranicznego znajdują się udziały większościowe (>50%). W szerokim znaczeniu joint ventures oznaczają wszelką działalność przedsiębiorcy z partnerem zagranicznym. Jednak w wąskim, ścisłym znaczeniu wspólne przedsiębiorstwa sugerują równe prawa partnerów, należą więc do tzw. nowych form inwestycji zagranicznych. Wyjaśnienie to jest istotne ze względu na rozróżnienie między typowymi inwestycjami bezpośrednimi, których charakterystyczną cechą jest posiadanie udziałów kontrolnych we wspólnym przedsiębiorstwie a nowymi formami inwestycji zagranicznych, w których nie występuje element kontroli ze strony inwestora zagranicznego, ponieważ ma on z partnerem równe prawa lub większość udziałów ma partner lokalny.

Kontakty pod klucz – inwestycje pod klucz – polegają na tym, że kraj rozwijający się zamawia w firmie kraju wysokorozwiniętego kompletny obiekt przemysłowy. Jest to jednorazowy kontrakt inwestycyjny z zamawiającym partnerem zagranicznym. Zadanie firmy inwestującej polega na zebraniu sprzętu, zaprojektowaniu i wybudowaniu obiektu, wynajęciu lokalnej siły roboczej i zapewnieniu pełnej zdolności produkcyjnej zakładu. Inwestycje takie są zamawiane zwykle przez państwo lub duże przedsiębiorstwo państwowe. Jest to sposób pozyskania nowej technologii, na która mogą pozwolić sobie państwa dysponujące nadwyżkami kapitałowymi. Specyfika odpowiedzialności wykonawcy jest różna w zależności od projektu budowanego obiektu, ale najczęściej obejmuje możliwość studiów, zaopatrzenie w technologię i know-how, podstawowy plan i wykonanie, dostarczenie kompletu urządzeń i wyposażenie, itp. Określenie pod klucz wynika z faktu, że odpowiedzialność wykonawcy jest spełniona tylko wtedy, gdy urządzenie lub projekt jest w pełno sprawne. Wykonawcami tych kontraktów są często firmy budowlane, których moce produkcyjne zdolne są do zmobilizowania danych grup techników, inżynierów, menadżerów, robotników budowlanych, a także urządzeń i technologii wymaganych dla projektu jednego lub kilku rodzajów. Kontrakty pod klucz niekoniecznie wymagają od głównego wykonawcy wszystkich niezbędnych czynności. Główny wykonawca często zleca część pracy podwykonawcom i dostarcza im przy tym technologii w ramach licencji lub w postaci maszyn i urządzeń dostarczanych przez inne firmy. Pierwsze kontrakty pod klucz pojawiły się pod koniec lat ’90 w kontekście współpracy wschód-zachód i zostały użyte w znacznej liczbie krajów rozwijających się. W latach ’80 dużą uwagę kontraktom pod klucz poświęciły kraje naftowe, które miały środki na zakup całych obiektów przemysłowych, zwłaszcza dla przemysłu naftowego.

Pierwszą odmianą inwestycji pod klucz są kontrakty zwane produkt do ręki, gdzie odpowiedzialność głównego wykonawcy jest spełniona tylko wtedy, gdy instalowanie obiektu pod klucz jest obsługiwane całkowicie przez personel lokalny. Kontrakt zapewnia zaopatrzenie, przez co główny wykonawca przyjmuje na siebie prawną odpowiedzialność za przygotowanie miejscowej kadry zarządzającej i robotników do obiektu.

Umowa licencyjna – licencja jest pozwoleniem na korzystanie z elementu własności przemysłowej chronionej prawami wyłączności, tj. patenty, znaki towarowe, czy wzory użytkowe oraz z doświadczeń produkcyjnych i dokumentacji technicznej, tzn. know-how, projektów konstrukcyjnych, rozwiązań technologicznych i organizacyjnych. Kraj importujący licencje produkuje wyroby nią objęte przy technicznej pomocy kraju inwestującego.

Inwestycja dostarcza technologii lub know-how w zamian za zapłatę w rdzennej formie, np. zapłata sumy ryczałtowej, procent od sprzedaży, honorarium, udział w kapitale i stąd pochodzą zyski. Licencjobiorca otrzymuje dokumentację techniczną, instrukcję oraz ma możliwość przygotowania własnej kadry do obsługi nowych urządzeń. Ta forma jest korzysta dla krajów nie posiadających wyszkolonej kadry do obsługi nowych technologii. Pomoc i kontrola ze strony inwestora umożliwia odpowiednie wykorzystanie licencji. Szczególnym rodzajem umowy licencyjnej jest tzw. przywilej ulg – może być rozumiany jako pomoc techniczna. Udzielający pomocy zaopatruje firmę lokalną w pakiet zawierający nie tylko markę handlową (znaki towarowe, konw-how), ale także zapewnia lokalną wyłączność i pomoc w zarządzaniu w zamian za niskie opłaty, honoraria i zgodę na pewne działanie korporacji. Można się zastanowić czy umowa licencyjna jest jedną z form inwestycji czy też aktem kupna-sprzedaży. Termin sprzedaż technologii jest często używany, chociaż odnosi się do umów licencyjnych. Sprzedaż jednak oznacza przekazanie prawa własności na kupującego, a przy umowach licencyjnych licencjobiorca otrzymuje prawa dostępu do wykorzystania własności i wiedzy posiadanej i zatrzymywanej przez licencjodawcę. Jest to uwidaczniane w formach zapłaty za licencję, które często przybierają postać procentowego udziału w sprzedaży lub zyskach.

Nawet jeśli licencjobiorca płaci ryczałtową sumę to można wnioskować, że to, co licencjodawca sprzedaje nie jest technologia samą w sobie, ale jego prawem do przyszłego dochodu ze współudziału w operacjach kapitałowo-technologicznych licencjobiorcy. Sprzedaż licencji jest ponadto ściśle związana z przepływem kapitalu zagranicznego w postaci rzeczowej (dóbr inwestycyjnych oraz siły roboczej) czynników produkcji. Transfer wiedzy i umiejętności wiąże się ściśle z wykonalnością form inwestycji zagranicznych, ponieważ bez niego trudno byłoby zastosować nową technologię w kraju importera. Wynika to z tego, że udzielenie licencji jest na ogół częścią większego kontraktu, np. sprzedaży pełnego obiektu produkcyjnego lub pociąga on za sobą przepływ nowych maszyn i urządzeń. Wszystko to wymaga pomocy technicznej ze strony licencjodawcy i przeszkolenia pracowników. Jak wykazują badania między inwestycjami bezpośrednimi a inwestycjami przepływu licencji występuje ścisła korelacja – kraje o największym eksporcie BIZ są też największymi eksporterami licencji. Umowa licencyjna najczęściej występuje z innymi formami inwestycji zagranicznych. Licencjodawca ma przewagę technologiczną w określonej dziedzinie, dlatego może stawiać warunki w zakresie stosowania licencji. Głównym źródłem podaży są wtedy przedsiębiorstwa międzynarodowe. Wynika to z ich roli w tworzeniu postępu naukowo-technicnzego i organizacyjnego i z koncentracji badań rozwojowych.

Kontrakty menadżerskie i szkoleniowe – ich istota polega na tym, że stawiają one do dyspozycji partnerowi zagranicznemu zespół ludzi dysponujących odpowiednią wiedzą i doświadczeniem w zakresie kierowania firmą. Kontrakty menadżerskie są zawierane w przypadku, gdy inwestor zagraniczny realizuje inwestycję pod klucz, tworzy joint ventures, lub przekazuje licencję i z związku z tym kieruje projektem do czasu przygotowania lokalnego personelu. Są one korzystna formą współpracy dla kraju goszczącego, ponieważ oznaczają podniesienie kwalifikacji. Kontrakt menadżerski postanawia, że firma zagraniczna będzie zarządzać projektem przedsiębiorstwa, jednak musi powołać również personel lokalny, aby przekazać im wiedzę. Kontrakty menadżerskie wiążą się również z powoływaniem ekspertów zagranicznych charakterze doradców. Personel kraju goszczącego może zostać przeszkolony na miejscu, albo odbyć staż zagraniczny. Niektóre przedsiębiorstwa międzynarodowe organizują kursy dokształcające dla personelu krajów rozwijających się, np. z myślą zatrudnienia ich w swoich filiach w tych krajach.

Podwykonawstwo – może być traktowane jako zawężona forma kooperacji. Polega ona na tym, że firma kraju wysokorozwiniętego zleca wykonanie komponentów lub gromadzenie nowych wyrobów firmie kraju słaborozwiniętego zapewniając mu zaopatrzenie. Produkty finalne sprzedawane są przez firmę inwestującą na jej macierzystym rynku lub w krajach trzecich. Podwykonawstwo jest traktowane jako grupa inwestycji zagranicznych, gdy własność inwestycji w kraju goszczącym wynosi do 50%, a jeśli więcej to mamy już do czynienia z BIZ. Blisko spokrewniona z podwykonawcą jest wymiana handlowa – polega na tym, że przedsiębiorstwo międzynarodowe zleca produkcję wyrobów finalnych w zamian za licencję. Wyroby te następnie sprzedają na własnym rynku pod własnym znakiem firmowym. Podwykonawstwo związane jest z większością innych form inwestycji zagranicznych.

Podwykonawstwo przynosi przedsiębiorstwu określone korzyści produkcyjne – jest zaopatrzane w surowce i materiały przez zlecającego, ale powstają też relacje między przedsiębiorstwem nadrzędnym i podrzędnym, przez co zostają zawarte długoterminowe kontrakty – następuje wymiana informacji typu produkcyjnego, wspólnie są negocjowane ceny, podwykonawca ma też udział w nowej technologii może korzystać z wielu innych form pomocy przy produkcji. Kraje rozwijające się przywiązują wielką wagę do tych korzyści, aby w ten sposób ułatwić wzrost sprzedaży artykułów przemysłowych i mieć dostęp do rzadkich czynników będących podstawą rozwoju przemysłowego. Podwykonawstwo obejmuje wszystkie zakupy wykonane przez przedsiębiorstwo nadrzędne na bazie kontraktu z przedsiębiorstwem podrzędnym, w którym rachunki zakupów, specyfika i plany dostaw są z góry ustalone. Kontrakt może być formalny lub nieformalny. Dostawca może być przedsiębiorstwem dużym lub małym. Termin podwykonawstwo używany jest w szerokim znaczeniu obejmującym wszystkie zakupy włącznie z obróbką części i materiałów podejmowanych przez jedne firmy dla innych, ale z wyłączeniem zakupów wykonywanych poniżej pułapu lub takich surowców, które nie zostały wcześniej ujęte w specyfikacji.

Koprodukcja – może być traktowana jako forma podziału pracy, ponieważ polega na produkowaniu w kraju zawierających umowę o produkcji podzespołów lub części składowych, z których montuje się wyroby finalne. W krajach rozwijających się forma ta stosowana jest w przedsiębiorstwie wydobywczym. Firma zagraniczna podejmuje się badań na określonym terenie poszukując bogactw mineralnych. Jeżeli je znajdzie zobowiązana jest do podjęcia wspólnej produkcji z miejscową firmą państwową na czas zapewniający jej zwrot kosztów poniesionych na badania i prace poszukiwawcze, która ma formę udziału w zyskach. Udział firmy kraju goszczącego jest różny, w zależności od kraju 15-85%. Termin koprodukcja jest często używany do określenia pewnego typu joint ventures lub kontraktów menadżerskich w przemyśle przetwórczym lub wydobywczym, gdzie partner zagraniczny nie przyjmuje na siebie ryzyka badań, ale jest wynagradzany w formie dywidendy albo też może nabyć określony udział w produkcji, co czasami odnosi się do umów o udziale w produkcji, czyli koprodukcji i niekiedy uznawane jest za podwykonawstwo. Pewną odmianą umowy o koprodukcję jest tzw. kontrakt o obsłudze ryzyka. Takie kontrakty podpisywane są przede wszystkim w obsłudze przemysłu naftowego, różnią się od zwykłych umów o koprodukcji tym, że udział w produkcji przedsiębiorstwa zagranicznego w kraju goszczącym jest wyplacany w gotówce, a nie w postaci gotowych produktów. Przedsiębiorstwo może odkupic surowce po cenach międzynarodowych. Inaczej niż w zwykłym kontrakcie, gdzie partner zagraniczny dostaje przedpłatę za oddane usługi, kontrakt o obsługę ryzyka przenosi ciężar ryzyka na zagranicznego inwestora, który musi dostarczyć kapitał inwestycyjny dla badań produkcji. Jeśli ropa ostanie znaleziona to inwestor zagraniczny rozwija poszukiwania, które mogą być obsługiwane przez tego samego inwestora lub kompanię naftową kraju goszczącego, czyli rząd. Kapitał jest spłacany i procentem i opłatą ryzyka poza zyskami z produkcji. Pierwsze umowy o koprodukcję pojawiły się w latach ’60 w Indonezji w przemyśle naftowym i wydobywczym, a później rozpowszechniły się jako forma działalności inwestycyjnej przedsiębiorstw między krajami rozwijającymi się, a w latach ’80 rozpowszechniły się jako kolejna forma inwestycji zagranicznych.