13. Газды ұңғыманың «еркін шығыны» деп нені түсінесіз?

Бұл әдіс графаналитикалық деп аталады.

Ә детте ұңғыманың жоғарғы шамадағы мүмкіншілігі екі көрсеткішпен-газдың еркін шығымымен (атмосферада толық ашылған ұңғы) және абсолют еркін газдың шығымы (қысымға қарсы түпкі шығым ол 0,1МПА тең).

Сурет 11 тәуелділік.

14. Жер асты жөндеу жұмыстарына қандай жұмыстар жатады

Жерасты қоймасына айдауға болатын жоғарғы газдың көлемін, уақыт бойынша қоймадағы қысымнын өзгерісін газды айдауға қажетті компрессор білуіміз қажет.Өндіріліп біткен мұнай кен орнынын тәжирибиесі оны жер асты газ қоймасы ретінде пайдалануға мүмкіндік береді.Мұнда өндірілінген мұнай газ судын көлемі, ұнғылар бойынша қысымдармен шығымдардың өзгерісі белгілі.Бірақта ескі ұнғыларды мұқият зерттеп, таңдап және жөндеуден өткізу керек.Сонымен қатар болашақтағы айдаушы пайдаланушы газ ұнғымаларынын шығымын сақтау үшін зерттеулер жүргізеді.

Жартылай өндірілген мұнай қабатында газды сақтағанда, газ мұнайды пайдаланатын ұнғылар түбіне игереді және мұнайдың құрам бөліктерін ерітіп жер бетіне алып шығады.

Сақталатын газбен мұнайды игеру, еріту және буландыру процесінде қабаттың көптеген параметрлері әсер етеді. Олрдың негізгісі кеуектілік және өтімділік коэффициенттері.

Қоймадағы газдың жалпы мөлшері 3 бөліктен тұрады:

1) газ бүркемксіндегі еркін газ көлемі

2) қалдық мұнайдағы ерген газ көлемі

3) мұнай көлеміндегі ыдырыған газ

Бұл 3 бөлікте мұнай мен газды өндірген кезде қолданылады

Кен орнын газды режимде көп уақыт ішінде игеру кезінде жаңа пайдаланушы ұнғыларын бұрғылауға тұра келеді.Пайдаланудың алғашқы жылдарында бұрғыланған ұнғылардың пайдалану тізбегінін диаметрі сонғы жылдарда бұрғыланған ұнғылардың диаметрінен үлкен болуы мүмкін.

Жерасты қоймасына айдауға болатын жоғарғы газдың көлемін, уақыт бойынша қоймадағы қысымның өзгерісін,ұнғы түбіндегі және сағасындағы қысым өзгерісін газды айдауға қажетті компрессор саны анықтайды.Сонымен қатар болашақтағы айдаушы пайдаланушы газ ұнғыларынын шығымын сақтау үшін зерттеулер жүргіземіз:

1) жерасты газ қоймасынын жұмыс режимін

2) қалдық мұнайды шығару көлемін

3) ұнғылардың шығымын арттыру әдістерін

4) жерасты газды сақтау нәтижесінде газдың құрамын зерттейді

Мұндай өзгерістер мұнай алыпжатқан кеуекті кеністіктің тұрақтылығы кен орында су қозғалысынын жоқ екендігін және кен орны газдалған сұйықтық режимде пайдаланғанын көрсетеді.Жартылай өндірілген мұнай қабатында газды сақтағанда газ мұнайды пайдаланатын ұнғылар түбіне игереді және мұнай құрам бөліктерін ерітіп жер бетіне алып шығады

Резервуарларды пайдалану – мұнай кәсіпшілігінде резервуарларды пайдаланудың техникалық Ережесіне және оларды жөндеу Инструкциясына сәйкес жүргізіледі.

Резервуарларда, найзағай кезінде пайда болатын электр зарядтарын ұстап, оларды жерлендіретін арнайы құрылғы болады және әртүрлі коррозия түрлерінен қорғалады. Резервуарлардың гидравликалық клапандарына суықта қатпайтын сұйықты құю керек.

Өрт қауіпсіздігі нормасына сәйкес топ болып немесе жеке тұрған резервуарлардың айналасын топырақпен көтеру қажет. Резервуарлар тобы орналасқан алаңқайға кіру үшін топырақпен көтеріле қоршалған валдың жан-жағынан кем дегенде төрт өту сатысы қойылады. Жеке тұрған немесе резервуарлар паркінің аймағы түңгі уақыттарда арнайы шамдармен жарықтанып тұрады. Мұнай резервуарларын жөндеу және қызмет көрсету кезінде кернеуі 12В аспайтын көшірілмелі жарық шамдарды ғана қолданады. Өлшеу люгін ашу кезінде, деңгейді өлшеу барысында және сынама алу кезінде жұмысшы өлшеу люгіне қатысты жел бағытына қарсы тұрмауы тиіс. Резервуардың үстінде орналасқан тыныс алу және сақтандырушы клапандарға, люктерге және басқа да арматураларға қызмет көрсету үшін ені 60см-ден кем емес өзара бір-бірімен металды өтпелермен байланысқан металды алаңқайлар жасалуы керек. Алаңқайлар мен өтпелерде биіктігі 1,25м кем емес сүйеме-жақтаулар болады.