Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
_Философия_ п_н нен д_р стер жина_ы[1].doc
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
167.94 Кб
Скачать

Әдебиеттер:

  1. Аврелий Августин. Исповедь Блаженного Августина, епископа Гиппонского. – М., 1991.

  2. Горгош Ю. Фома Аквинский. – М., 1975.

  3. Библия. Книги Священного Писания Ветхого и Нового Завета. – М., 1991.

  4. Дж. Реале и Антисери. Западная философия от истоков до наших дней. Т. 2. Средневековье. – Спб., 1995.

  5. Кішібеков Д., Сыздықов Ұ. Философия. – А., 1994.

  6. Лосев А.Ф. Эстетика Возраждения . – М., 1982.

  7. Рассел Б. История западной философии. – М., 1982.

  8. Соколов В.В. Средневековая философия. – М., 1979.

  9. Григорян С.Н. Из истории философии Средней Азии и Ирана. – М., 1960.

  10. Гусейнов А.А., Апресян Р. Т. Этика. – М., 1998.

  11. Есім Ғарифолла. Фәлсафа тарихы // Сана болмысы / Саясат пен мәдениет туралы ойлар /. – 5 кітап. – А., 1998.

  12. Ибн Сина. Избранные философские произвединия. М., 1980.

  13. Игнатенко А.А. В поисках счастья. – М., 1989.

  14. Ислам. Энциклопедический словарь. – М., 1991.

  15. История философии в кратком изложении. Пер. с чеш. И.И. Богута. – М., 1991.

  16. Сүлейменов О. АЗиЯ. – А., 1975.

5 Тақырып. Қайта өрлеу философиясы Дәріс жоспары:

  1. Қайта өрлеу дәуірі философиясы. Антропоцентризм және гуманизм. Өнер мәселесі.

  2. Николай Кузанский диалектикасы және пантеизм.

  3. Қайта өрлеу дәуіріндегі ғылым.

  4. Қайта өрлеу дәуіріндегі әлеуметтік – саяси философия.

Дәріс мазмұны:

ХV ғ. басталған бұл дәуірге Шығыс пен Батысты сауда жолымен байланыстырып келген Жібек жолы Шынғысқан басқыншылары Орта Азия, Таяу Шығыс, Шығыс Европа елдерін жаулап алған соң өз маңызын жойып, Батыстың Шығысқа жол іздестіруі және жаңа географиялық ашылымдарға байланысты су жолдарының дамуына себеп болды. Сол іздестіру нәтижесінде Америка ашылды, оңтістік Африка арқылы Үндістанға, Қытайға су жолы ашылып, ірі теңіз саяхатшылары қайтадан Батыс пен Шығыс арасындағы сауда жолын жандандырды. Соған сәйкес, енді сауда жолдары сөнген Орта Азия мен Таяу Шығыс орнына Португалия, Испания, кейін Нидерланды мен Англия дамыған ірі елдерге айналды. Жан-жақты білімді адамдар дүниеге келді. Осы дәуірде олар орта ғасырлық діни ұғымдар мен схоластикаға негізделген идеология шеңберін бұзып, ертедегі грек, Рим мәдениетіне бет бұрды. Соған сәйкес ғылым өкілдері инквизиция жасаған сұмдық азаптарға қарамастан табандылық пен ерлік көрсетіп, жаңалықтар ашты. Мәселен протестантизм дінінің бастаушысы Кальвин испандық дәрігер Серветті адам денесінде қан айналымы болатынын ашқаны үшін, тірідей екі сағат шыжғырып өлтірілді. Сондай-ақ инквизиция Джордано Бруноны (1548-1600) Рим алаңында тірідей өртеп өлтірді. Өлер алдында Джордано былай деп өсиет қалдырды: “Мейлі, мені өртеп өлтірсін, бірақ менің өлімім адам баласын жарқын болашаққа апаратын жолдарға бөгет бола алмайды”. Николай Коперник (1473-1543) өлім табытына жатар алдында: “Бәрібір жер айналып тұр” деген екен. Бұл кезде ғалымдар Жер Күнді айналып қозғалатын гелиоцентрлік жаңалықтар ашты. Пантеистік, Натур-философиялық бағыттың негізін Николай Кузанский (1401-1465) салды. Ол философияның негізгі мәселесін идеалистік тұрғыдан шешті.