1. Мунайды eHflipicTiK ендеудщ тур л epi.

2. Мацызды мунай ешмдершщ сипаттамасы мен колда-

нылуы.

Пайдаланылган әдебиеттер

1. Аметов И.М., Байдиков Ю.Н ., Рузин JI.М., Спиридинов Ю.А. Добыча тяжелых и высоковязких нефтей. - М.: Недра, 1985.

2. Ахмадеев Р.Г., Даюшевский B.C. Химия промывочных тампонажных жидкостей. - М.: Недра, 1981.

3. Антониади Д.Г., Гарушев А.Р., Ишханов В.Г. Настольная книга по термическим методам добычи нефти. — Краснодар: Сов.Кубань, 2000.

4. Гамзатов С.М. Применение вяжущих веществ в нефтяных и газовых скважинах. - М.: Недра, 1985.

5. Глебова Е.В., Глебов JI.C. Курс экологии. - М .: РГУ нефти и газа, 2000.

6. Грей Ф. Добыча нефти. - М.: ЗАО "Олимп-Бизнес", 2001.

7. Добыча, подготовка и транспорт природного газа и конденсата: Справочное руководство. -М .: Недра, 1984.

8. Желтов Ю.П. Разработка нефтяных месторождений. - М.: Недра, 1986.

9. Зайцев Ю.В., Балакирев Ю.А. Добыча нефти и газа. - М.: Недра, 1981.

10. Иванова М.М., Дементьев Л.Ф., Чоловский И.П. Нефтегазопромысловая

геология и геологические основы разработки месторождений нефти и газа. - М.: Недра, 1985.

11. Ибрагимов Г.З., Хисамутдинов Н.И. Справочное пособие по применению химических реагентов в добыче нефти. - М.: Недра, 1983.

12. Нефтепромысловое оборудование: Справочник. - М.: Недра, 1990.

13. Силаш А. Добыча и транспорт нефти и газа. - М.: Недра, 1980.

14. Середа Н.Г., Муравьев В.М. Основы нефтяного и газового дела. - М.: Недра, 1980.

15. Сыромятников Е.С., Андреев А.Ф. Научно-технический прогресс в бурении нефтяных и газовых скважин. - М.: Недра, 1991.

16. Щуров В.И. Технология и техника добычи нефти. - М.: Недра, 1983.

17. Суербаев Х.А. Добыча и транспорт нефти и газа. - Алматы: Казак университет!, 2002.

18. Суербаев Х.А. Введение в нефтехимию. - Алматы: Казак университет!, 2002.

Мазмуны

К1Р1СПЕ................................................................................................................ 3

1-ТАР АУ. МУНАЙ МЕН ГАЗ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ TYCIHIK

1.1. Мунай мен газдыц елемд1к коры. Казак;станнын, непзп мунай-газды аймактары.................................................................................................................5

1.2. Мунай-газ KecinininiK геологиясыныц непздері .........................................8

1.2.1. Литосфераныц тау жыныстары....................................................................8

1.2.2. IIIeriHfli тау жыныстарыныц жатые формалары ….…………………... 12

1.3. Мунай және газ кен орындарыныц геофизикалык сипаттамалары...................................................................................................... 16

1.3.1. Тау жыныстарыныц iceyeKTUiiri мен ет1мдййп................................... 16

1.3.2. Мунайлы және газды шогырлардыц типтер1 мен элементтер1 ........... 20

1.3.3. Мунай мен газ кен орындары ................................................................... 24

1.3.4. Мунайлы және газды цаттардыц кысымы мен температурасы............ 26

1.4. Мунай мен газдыц физикалыккасиеттер1.................................................. 30

1.5. Мунай мен газ кен орындарын 1здеу және барлау................................... 39

2-ТАРАУ. МУНАЙ Ж0НЕ ГАЗ УЦЕЫМАЛАРЫН БУРЕЫЛАУ

2.1. Уцгымаларды буртылау тес1лдер1............................................................ 43

2.2.Бургылаукашаулары .................................................................................... 50

2.3. Буртылаубаганасы........................................................................................ 54

2.4. Уцгымаларды жуужәнеурлеу...................................................................... 56

2.4.1. Жуғыш суйыктыцтардыц тагайындалуы және жштелу1 ...................... 56

2.4.2. Сунепзшдепжуғышсуйьщтыктар............................................................. 57

2.4.3. Су непзшдеп жуғыш суйыктардыц пайдалану сапаларын жаксартудыц химиялыкeflicTepi.............................................................................................. 62

2.4.4. Сусыз непздеп жуғыш суйыктыцтар .......................................................66

2.4.5. Жуғыш суйыктьщтарды дайындау және тазалау................................... 67

2.4.6. Уцгымалардыауамен(газбен)урлеу ......................................................... 68

2.5. Бургылаурежим1........................................................................................... 70

2.6. TiK және келбеу уцгымалар........................................................................ 74

2.7. Шеген баганаэлементтер1. Шеген багананыц жумыс ктеужагдайлары. Шеген баганаларды цементтеу........................................................................... 75

2.8. Уцгымаларды 6iTipy..................................................................................... 85

2.9.Бургылаудыцинновациялыктехнологиялар ы ………………………….... 97

2.10. Бургылау кондыргыл

3-ТАР АУ. МУНАЙ МЕН ГАЗДЫ 0НД1РУ

3.1. Мунай және газ шогырларына веер ететш цаттьщ энергия мен куштер…………………………………………………………..………………105

3.2. Мунай және газ шогырларыныц режимдер1............................................ 107

3.3. Мунай және газ кен орындарын ецдеудщ гидро және газдинамикалык; непздер1............................................................................................................... 112

3.4. Мунай, газ және газконденсаттык; кен орындарын казу.......................................................................................................................120

3.4.1. Казу жуйе л ep i........................................................................................ 120

3.4.2. Мунай кен орындарын к азу................................................................... 124

3.4.3. Газ кен орындарын казу.......................................................................... 125

3.4.4. Газконденсаттык кен орындарын казу ................................................. 127

3.4.5. Мунай шогырында кат кысымын устап туру едктер1................................................................................................................. 132

3.4.6. Каттардыц мунайберпшттн және газбергшгпгшарттыруед1стер1 …………………………………………………….............................................. 138

3.4.6.1. Каттарга жылульщ есер етудщ ед1стер1..............................................139

3.4.6.2. Химиялыц едктер................................................................................... 142

3.5. Мунай және газ уцгымаларын пайдалану тес1лдер1 ………………….. 154

3.5.1. Мунайлы уцгымаларды пайдалану........................................................ 155

3.5.2.Газ және газконденсаттык уцгымаларды пайдалану............................................................................................................171

3.6. Уцгыманьщ забой мацы б е л тнщ епмд1лшн арттыру ед1стер1 ...............................................................................................................................173

3.6.1. Химиялыц ед1стер...................................................................................175

3.6.2. Механикальщ едктер...............................................................................195

3.6.3. Жылульщ едктер..................................................................................... 204

3.7. Уцгымаларды жерасты жендеу.................................................................206

3.8. Кесшпплдш жинау және мунай мен газды дайындау ………………………………..............................................................................211

3.9. Мунайенд1рукезшдептузшегшд1лер1менкурес ......................................225

4-ТАРАУ. МУНАЙ МЕН ГАЗДЫ ТАСЫМАЛДАУ

4.1. Мунай ды цубырлармен тасымалдау................. ......................................237

4.2. Жогары тутцырлы мунайды енд1ру мен тасымалдау кезшдеп асфальт-шайырлы және парафищц шегшд!перменкурес ........................................................................................................................... 246

4.3. Табиги газды тасымалдау......................................................................... 250

4.3.1. Табиги газды тасымалдауга дайындау................................................. 250

4.3.2. Магистральдыц газ цубырлары............................................................. 265

4.3.3. Табиги газды енд1ру мен тасымалдау кезшдеп гидраттуз1лумен курес.....................................................................................................................270

4.3.4. Мунай және газ кесшнилш жабдьщтарынын, мунай кубырлары мен газ кубырларыныц коррозиясымен курес ………………………………………277

4.3.4.1. Кэсшнйлш жуйенщ коррозияльщ сипаттамалары ............................................................................................................................. 279

4.3.4.2. Коррозия ингибиторлары.................................................................... 281

4.3.4.3. Кубырларды коррозиядан коргау........................................................282

5-ТАРАУ. МУНАЙ МЕН ГАЗДЫ 0НД1РУ МЕН ТАСЫМАЛДАУДА ЦОРШАГАН ОРТАНЫ ЦОРГАУ

5.1. Мунай мен газ енд1рудщ экол огиял ык мэсел ел epi ………………….289

5.2. Мунай мен газды тасымалдаудьщ экол огиял ык мвселелер …………………………………......................................................................... 296

6-ТАРАУ. МУНАЙ МЕН ГАЗДЫЦ ХИМИЯЛЬЩ ЦУРАМЫ

6.1. Мунайларды жштеу.................................................................................... 307

6.2. Мунайдыцфракциялык курамы .................................................................309

6.3.Мунайдыцхимиялыккурамы ......................................................................310

7-ТАРАУ. МУНАЙДЫ 0ЦДЕУ

7.1. Мунайды ецдеудщтурлepi ........................................................................ 328

7.2.Мацызды мунай ешмдерь Сипаттамасы және колданылуы.........................................................................................................329

7.2.1. Мунай ешмдершщ мацызды турл epi ....................................................329

7.2.2. Карбюратор козгалткыштарыныцотындары......................................... 338

7.2.3. Ауа-реактивй козгалткыштар отындары .............................................. 345

7.2.4. Дизель отындары .................................................................................... 350

7.2.5. Мунай майлары. Майлардыцарнайы коспалары………............................................................................................... 353

7.3. Жаца замангы мунай ецдеу зауыттарыныц Heri3ri технологиялык сулбалары........................................................................................................... 362

Пайдаланылган едебиеттер................................................................................371

ｫ KddnmiK бШ мｻ сериясы

Суербаев Хашм Абдрахимулы

МУНАЙ-ГАЗ 1С1НЩ НЕИЗДЕР1

Оцулык,

К О с I П Т I к 7 Ж \

Б I Л I М (ч Ч ]\ .

X. Суербаев

МУНАЙ-ГАЗ 1С1НЩ

НЕГ13ДЕР1

Окулъщ

Казакстан Республикасы Бшм жэне гылым министрлт

техникальщ және KecinTiK бшм беру

уйымдарына усынады

ｫФолиантｻ баспасы

Астана-2008