- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1. Тақырыбы: Төтенше жағдай кезінде пайда болатын зақымдану ошақтарының сипаттамасы. Ядролы (радиациялы) зақымдану ошағының сипаттамасы
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •«Кіші топта жұмыс жасау»
- •Карточка №1.
- •Карточка №2.
- •6. Әдебиет:
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1. Тақырыбы: Химиялық және бактериологиялық зақымдану ошақтарының сипаттамасы.
- •2.Мақсаты:
- •3.Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1. Химиялық зақымдау ошағының қысқаша сипаттамасы
- •2. Бактериологиялық зақымдану ошағының қысқаша сипаттамасы
- •6. Әдебиет:
- •7.Бақылау
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1.Тақырыбы: Радиациялық жағдайды бағалау. Радиациялық барлау аспаптары.
- •2.Мақсаты:
- •3.Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •6. Әдебиеттер
- •7. Бақылау:
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1. Тақырыбы: Радиациалық жағдайды бағалаудың әдістемесі.
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •Ядролық жарылыс кезіндегі радиациялық жағдайды бағалау әдісі
- •Радиациялық жағдайды бағалау
- •Жарылыс өткеннен кейінгі әртүрлі уақыттағы радиация деңгейін қайта есептеу коэффициенті.
- •6. Әдебиет:
- •6. Қандай аспаптар иондағыш сәулеленуді анықтау үшін қолданылады?
- •7. Дозиметрлік бақылау аспаптары:
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1.Химиялық қауіпті апатты заттар (хқаз).
- •2.Химиялық қауіпті объектідегі апат кезінде химиялық жағдайды бағалау әдістемесі.
- •6. Әдебиет:
- •1. Метеожағдайдың уланған ауаның таралуына қолайлы болуы:
- •2. Инверсия дегеніміз …
- •3. Изотермия дегеніміз …
- •4. Конвекция дегеніміз …
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3.Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1. Тақырыбы: Өрт жағдайын бағалау.
- •2. Мақсаты:
- •3.Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Ақпаратпен жұмыс Елді – мекендегі және өнеркәсіптік объектідегі өрт
- •Өрт және өрт – жарылыс қауіптілігі бойынша қоймалардың сипаты
- •Құрылыс ошағының тығыздығы п бойынша өрттің таралу мүмкіндігін р анықтауға арналған номограмма
- •Материалдар мен заттардың жылу-техникалық сипаттамасы
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •Бастапқы мәліметтер нұсқалары
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1. Тақырыбы: Инженерлік жағдайды бағалау.
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Әртүрлі материалдар үшін жартылай төмендету қабаттарының қалыңдығы
- •Бөлменің тереңдігі мен енін ескеретін коэффициент
- •Кіру конструкциясын ескеретін коэффициент
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •Тапсырма нұсқалары
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тыңдаушылардың шабуылға дейінгі іс-әрекеті:
- •Тыңдаушылардың іс-әрекеті
- •6. Әдебиет
- •7. Бақылау:
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •Газқағар Респиратор
- •Тәжірибелік сабақтың нормативтері
- •Ластанған атмосферада жарамсыз газқағарды пайдалану
- •6. Әдебиет
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •7. Бақылау
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Рольдік ойын Радиациялық зақымдану кездерінде көрсетілетін алғашқы медициналық көмек
- •6. Әдебиеттер:
- •Бақылау ситуациалык есептері
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3.Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •6. Әдебиеттер
- •7. Бақылау.
- •1. №1 Тақырып: «Тiршiлiк әрекетiнiң қамтамасыз етудегi қазiргi мемлекеттiң рөлi. «Машина-адам-өндiрiстiк орта» жүйесіндегi проблемалар».
- •2. Мақсаты:
- •4.Орындау түрі:
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет
- •8.Бақылау:
- •1.№2 Тақырыбы: Тіршілік әрекеті қауіпсіздігінің ұйымдастырушылық және теориялық негіздері
- •2.Мақсаты:
- •3.Тапсырма:
- •4.Орындау түрі:
- •Тіршілік әрекеті қауіпсіздігінің ұйымдастырушылық және теориялық негіздері
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет:
- •1. №3 Тақырып: «Төтенше жағдайлар. Тж психологиялық аспектілер»
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •4. Орындау түрі:
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7.Әдебиет:
- •1. №4 Тақырып: «Жаппай зақымдау қаруының түрлері. Олардың ерекшеліктері мен қолданылу салдары»
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •4. Орындау түрі:
- •Жаппай зақымдау қаруының жаңа түрлері және олардың ерекшеліктері мен қолданылу салдары.
- •Тақырыптың презентациясы
- •7. Әдебиет:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •4. Орындау түрі:
- •Атмосфераның, гидросфераның және топырақтың ластануы. Мекендеу ортасында ластанудағы өзара әрекеттесу және тасымалдау.
- •Тақырыптың презентациясы
- •7.Әдебиет:
- •8. Бақылау:
- •1. №6 Тақырып: «Қауіпті және зиянды өндірістік факторлардың түрлері, көздері мен масштабтары. Қауіпті және зиянды факторлардың жіктелуі»
- •2. Мақсаты:
- •4.Орындау түрі:
- •Қауіпті және зиянды өндірістік факторлардың түрлері, көздері мен масштабтары. Қауіпті және зиянды факторлардың жіктелуі
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Тұрғындарды қорғау бойынша іс – шаралар өткізу кезеңдері. Тұрғындарды эвакуациялау. Инженерлік шаралар.
- •Тақырыптың презентациясы
- •7. Әдебиет:
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Медициналық шаралар
- •Тақырыптың презентациясы
- •7. Әдебиет:
- •1. №9 Тақырыбы: «Радиациялық және химиялық қорғаныс. Радиациялық және химиялық барлау және дозиметриялық бақылау аспаптары»
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Радиациялық және химиялық қорғаныс. Радиациялық және химиялық барлау және дозиметриялық бақылау аспаптары
- •Тақырыптың презентациясы
- •7.Әдебиет:
- •1. №10 Тақырып: «Өртке қарсы шаралар»
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Өртке қарсы шаралар
- •Тақырыптың презентациясы
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау:
- •1. №11 Тақырып: «Жаралану, соғып алу, буынның шығуы, сыну кезіндегі алғашқы медициналық көмек»
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •4. Орындау түрі:
- •Жаралану, соғып алу, буынның шығуы, сыну кезіндегі алғашқы медициналық көмек
- •Тақырыптың презентациясы
- •7. Әдебиет:
- •8.Бақылау:
- •1. №12 Тақырып: «Радиациялылық және аралас зақымдану кезіндегі алғашқы медициналық көмек»
- •2. Мақсаты:
- •4.Орындау түрі:
- •Радиациялық және аралас зақымдану кезіндегі алғашқы медициналық көмек
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет
- •8.Бақылау: Бақылау жұмысы
- •2. Мақсаты:
- •3.Тапсырма:
- •4.Орындау түрі:
- •Бейбіт және соғыс уақытында тж- дағы өнеркәсіптік объектілердің жұмыс істеуінің тұрақтылығы
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет
- •8.Бақылау
- •1. №14 Тақырып: «Объектілердегі персоналдарды қорғау сенімділігітерін арттыру тәсілдері»
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Объектілердегі персоналдарды қорғау сенімділігітерін арттыру тәсілдері
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет:
- •1. №15 Тақырып: «Зақымдану ошақтарындағы құтқару және басқа шұғыл жұмыстар. ҚжБшж жүргізу және ұйымдастыру бойынша ақ құрама командирлерінің жұмыс мазмұны мен жалғасымдылығы»
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Зақымдану ошақтарындағы құтқару және басқа шұғыл жұмыстар. ҚжБшж жүргізу және ұйымдастыру бойынша ақ құрама командирлерінің жұмыс мазмұны мен жалғасымдылығы
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау:
6. Әдебиет:
1. «Тіршілік қауіпсіздік негіздері және салауатты өмір салтын қалыптастыру» К. Е. Саудабеков Ш.-1999 ж.
2. «Тіршілік қауіпсіздік негіздері және медицина апаты». Л.К. Фефилова М.-2005ж.
3. А.В.Куценко. «Әскери токсикология, радиобиология және медициналық қорғаныс». С-Петербург-2004ж.
4. Аманжолов Ж.К., Балабас Л.Х. Тіршілік қауіпсіздік негіздері- Астана, 2009ж.
5. «Тіршілік қауіпсіздігі» курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне арналған құралы І кітап.
6. «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы5 шілде 1996 ж.
7. Қазақстан Республикасының «Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік туралы» Заңы, Астана 3 сәіур 2002ж.
8. «Радиацилық қауіпсіздік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 23 сәуір 1998 ж.
9. Қазақстан Республикасының «Өрт қауіпсіздігі туралы» Заңы, Астана, 22 қараша 1996ж.
7.Бақылау
Бақылау сұрақтары:
1. Химиялық зақымдану ошағы деп нені айтады?
2. Химиялық зақымдану ошағының негізгі сипаттамасы?
3. УЗ тұрақтылығы дегеніміз не?
4. Химиялық қауіпті объектілер?
5. Бактериологиялық зақымдану ошағы деп нені айтады?
6. Бактериологиялық зақымдану аймағы деп нені айтады?
7. Дезинфекция дегеніміз не?
8. Дезинсекция дегеніміз не?
9. Дератизация дегеніміз не?
10. Обсервация дегеніміз не
Тесттер:
1. Бактериологиялық қарудың зақымдау факторы ... болып табылады.
А) микроорганизмдер
В) иммунодефицит
С) электромагнитті импульс
D) биологиялық улар
E) уланған су
2. Жаппай- қырып жою қаруын қолданған жағдайда халықты қорғау үшін қолданылады:
А)паналау ғимараттары
В) демалу аймақтары
С) көліктер
D) үйлер
E) ағаштар
3. Жаппай- қырып жою қаруынан коллективті қорғану үшін ... қолданылады.
А) паналау ғимараттары
В) тұрғын үйлер
С) сайлар
D) ормандар
E) үй шатырлары
4.Жіктелуі бойынша апат кезінде радиоактивті заттардың атмосфераға шығуы ТЖ-дың ... түріне жатады.
А) техногенді
В) табиғи
С) әлеуметтік
D) экологиялық
E) метеорологиялық
5.Жіктелуі бойынша апат кезінде радиоактивті заттардың атмосфераға шығуы ТЖ-дың ... түріне жатады.
А) техногенді
В) табиғи
С) әлеуметтік
D) экологиялық
E) метеорологиялық
6.Жіктелуі бойынша батерологиялық уландырғыш заттардың апат жағдайында табиғатты улауы ТЖ-дың ... түріне жатады.
А) техногенді
В) табиғи
С) әлеуметтік
D) экологиялық
E) метеорологиялық
7.Жүйкелі-паралитикалық жүйені уландырғыш заттарға жатады:
А) табун
В) иприт
С) синильді қышқыл
D) фосген
E) BZ
8.Жүйкелі-паралитикалық жүйені уландырғыш заттарға жатады:
А) зоман
В) BZ
С) хлорацетофенон
D) фосген
E) хлорциан
9.Жүйкелі-паралитикалық жүйені уландырғыш заттарға жатады:
А) VX
В) адамсит
С) CS
D) хлорацетофенон
E) хлорциан
10.Ядролық жарылыстың соққы толқынының адамдарға әкелетін жеңіл зақымдары ... жатады.
А)құлақтағы шу, бас айналу, буын шығуы
В) құлақтан және мұрыннан қан кету, ми шайқалуы
С) ми шайқалуы, өлім болуы
D) есінен тану, ішкі органдардың зақымдануы
E) есінен тану, ішке қан кету
11.Микроорганизмдердің өмір сүруіне қажетті заттарға ... жатады.
А) микроб токсиндері
В) саңырауқұлақтар
С) вирустар
D) микробтар
E) бактериялар
12.Тек тірі клеткаларда көбейетін және өсетін микроорганизмдер түрі ...
А) вирустар.
В) риккетсиялар.
С) микробтар.
D) бактериялар.
E) микробтар, бактериялар.
13.Сәулелену өлшем бірлігі ...
А) Рентген/сағат.
В) Ньютон.
С) килограмм.
D) Рентген.
E) Паскаль.
14.Толқын соққысынан адамды ... қорғамайды.
А) газқағар
В) пана
С) сай-сала
D) шұңқыр
E) ор
15.Жүйкелі-паралитикалық уландырғыш затқа ... жатады.
А) зарин
В) хлорциан
С) иприт
D) фосген
E) ВZ
16.Жалпы уландырғыш әсері бар уландырғыш зат ...
А)синиль қышқылы.
В) CS
С) иприт
D) VX
E) фосген
Жағдайға байланысты тапсырма:
1. Бір топ жастар коледжден уйлеріне қайтып жатқан кезінде теміржол вокзал ауданынан жарылыс ьолғанын естіді. Олар жоғары көтерілген сарығыш жасыл түсті булт көрді, булт жайлап төмен түсіп көлемін ұлғайтып, желдің бағытымен тарай бастады.
Зақымдаудың сипатын анықтаңыз. Кейінгі іс-әрекет туралы шешім қабылдаңыз.
2. Он екі қабатты уйдің жоғарғы қабатында тұратын тұрғындар, дабылдың дауысынан оянып ашық терезеден мүсәтір иісін сезді. Біраз уақыттан кейін адамдарда жөтел басталып, көздері қатты ашып, жасаурай бастады.
Не болғанын анықтаңыз. Зардап шеккендердің іс-әрекеті.
3. Кешкі уақытта букіл отбасы ата анысымен екі баласы дидар көруге жиналды. Жарнама узіліс кезінде барлығы асханаға шығып кеткен. Бір кезде бөлмеден қою қара түтін шыға бастады.
Сіздің іс-әрекетіңіз.
4. Түнгі уақытта өрт шуынан және түтін иісінен ояндыңыз. Сіз көп қабатты үйде тұрасыз.
Сіздің іс-әрекетіңіз.
