Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
Акушерия және гинекология курсымен АМСЖ кафедрасы
Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
№ 2 тақырып: «Химиялық және бактериологиялық зақымдану ошақтарының сипаттамасы»
Оқытылатын курс пен семестр: II курс және IV семестр
Мамандық: 5B11040 – Дәрігерлік емдеу ісі
Сағат саны: 2
2013ж.
Әдістемелік өңдеу акушерия және гинекология курсымен АМСЖ кафедра мәжілісінде талқыланды және бекітілді.
Хаттама № __ «__» _______ 2013 ж.
Акушерия және гинекология курсымен
АМСЖ кафедра меңгерушісі
м.ғ.к., доцент ________________________ Югай Н.В.
Өңдеген: оқытушы Сырманова З.К.
1. Тақырыбы: Химиялық және бактериологиялық зақымдану ошақтарының сипаттамасы.
2.Мақсаты:
- үйренушілерді АҚ ұйымдастыру және төтенше жағдай шараларына қатысу кезіндегі азаматтық позиция мен ұмтылысқа тәрбиелеу;
- төтенше жағдай кезінде пайда болатын зақымдану ошағының мінездемесін оқып-үйрену.
3.Оқыту мақсаты:
- төтенше жағдай кезінде химиялық және бактериологиялық зақымдану ошақтарының сипаттамасын білу;
- табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы нормативті-құқықтық актілердің негізгі ережелерін білу;
- қауіптіліктерді білу, пайда болу мумкіндігін және қирау масштабтары туралы және оларға тиімді шешімді қабылдауды білу;
- қауіптілік орын алғанда төтенше жағдай кезіндегі әрекет ету
тәртібі;
- тіршілік қауыпсіздігін қамтамасыз ету сұрақтары бойынша құзыретті болу;
- топта және топ арасында арақатынасын дамыту.
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1. Химиялық зақымдану ошақтарының сипаттамасы.
2. Бактериологиялық зақымдану ошақтарының сипаттамасы.
5.Білім берудің және оқытудың әдістері: бейне материал көру, дискуссия, кейс-стади, топта жұмыс істеу, тесттік тапсырмаларды орындау, жағдайға байланысты тапсырманы орындау.
Ақпаратпен жұмыс:
1. Химиялық зақымдау ошағының қысқаша сипаттамасы
Зақымдану құралдары туралы слайд көрсету.
Ядролық жарылыс турлері туралы бейне материал шолу.
Химиялық зақымдану ошағы – бұл химиялық қару қолданылған немесе химиялық қауіпті нысанада апат болған территория, ол жерде халық ауылшаруашылық жануарлар мен өсімдіктер өлімі орын алады.
Жергілікті атмосфера қабатының зақымдану деңгейінің сандық сипаттамасы улы заттың концентрациясы (УЗ), ауа көлемінің бірлігіндегі (г/м³) УЗ саны.
Территорияның зақымдану деңгейінің сандық сипаттамасы зақымдану тығыздығы
зақымданған аудан кеңістігіндегі УЗ көлемі (г/м²).
Химиялық зақымдану ошағының негізгі сипаттамасы:
улы заттың концентрациясы;
УЗ тұрақтылығы;
зақымдану ауданы;
жарақаттанған адамдар саны;
Химиялық қарудың негізін химиялық улы заттар құрайды(УЗ). Бірінші кезекте олар адамдарды зақымдауға арналған. УЗ – екі негізгі белгі бойынша жіктеледі: адам ағзасына әсері және тұрақтылығы.
Адам ағзасына әсері бойынша:
Нервті-паралитикалық
Тері- іріңді
Жалпыулы
Тітіркендіргіш
Тұншықтыратын
Психохимиялық
УЗ тұрақтылығы – тірі ағза мен өсімдікке әсер ету уақыты. Ол факторларға тәуелді заттың физико-химиялық құрамы, метеожағдай, аймақтың рельефі (ашық немесе жабық).
Химиялық қаруды қолдану үшін – бомбалар мен снарядтарды қолданады. Ластанған бұлт таралған аймақты сипаттау үшін химиялық зақымдану аймағы енгізілген. Ол химиялық қару қолданылған немесе химиялық қауіпті нысанда апат болу салдарынан орын алған адам өлімі бар территория. Химиялық ластанған аймақ 4 параметрмен сипатталады.
Аймақтың тереңдігі
Аймақтың ені
Аймақтың ауданы
Химиялық ластану аймағындағы химиялық зақымдану ошағының ауданы.
Химиялық зақымдану аймағы улы және күшті әсер ететін улы заттардың таралуы нәтижесінде пайда болады. Өте маңыздысы улы заттардың бір бөлігі аймаққа тамшы түрінде түсіп, кейін буланғанда екінщілік ластанған бу түзейді. Жел арқылы орын ауыстырып ауданы 6-12 км тереңдікке зақымдайды.
Химиялық зақымдану аймағы. Химиялық зақымдану ошағы.
Химиялық қауіпті нысандар – бұл қатты әсер ететін улы заттар өндіретін немесе өндірісте қолданатын халық шаруашылық нысандары. Қазіргі кезде күшті әсер ететін улы заттардың 140 түрі. Зақымдану аймағы химиялық қару кезіндегідей сипатталады.
Мәтіннен кейінгі тапсырма (ашық дискуссия):
- негізгі түсініктемелер мен анықтамаларды жазып алу.
1. Химиялық зақымдану ошағы деп нені айтады?
2. Химиялық зақымдану ошағының негізгі сипаттамасы?
3. Адам ағзасына әсері бойынша УЗ.