- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1. Тақырыбы: Төтенше жағдай кезінде пайда болатын зақымдану ошақтарының сипаттамасы. Ядролы (радиациялы) зақымдану ошағының сипаттамасы
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •«Кіші топта жұмыс жасау»
- •Карточка №1.
- •Карточка №2.
- •6. Әдебиет:
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1. Тақырыбы: Химиялық және бактериологиялық зақымдану ошақтарының сипаттамасы.
- •2.Мақсаты:
- •3.Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1. Химиялық зақымдау ошағының қысқаша сипаттамасы
- •2. Бактериологиялық зақымдану ошағының қысқаша сипаттамасы
- •6. Әдебиет:
- •7.Бақылау
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1.Тақырыбы: Радиациялық жағдайды бағалау. Радиациялық барлау аспаптары.
- •2.Мақсаты:
- •3.Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •6. Әдебиеттер
- •7. Бақылау:
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1. Тақырыбы: Радиациалық жағдайды бағалаудың әдістемесі.
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •Ядролық жарылыс кезіндегі радиациялық жағдайды бағалау әдісі
- •Радиациялық жағдайды бағалау
- •Жарылыс өткеннен кейінгі әртүрлі уақыттағы радиация деңгейін қайта есептеу коэффициенті.
- •6. Әдебиет:
- •6. Қандай аспаптар иондағыш сәулеленуді анықтау үшін қолданылады?
- •7. Дозиметрлік бақылау аспаптары:
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •1.Химиялық қауіпті апатты заттар (хқаз).
- •2.Химиялық қауіпті объектідегі апат кезінде химиялық жағдайды бағалау әдістемесі.
- •6. Әдебиет:
- •1. Метеожағдайдың уланған ауаның таралуына қолайлы болуы:
- •2. Инверсия дегеніміз …
- •3. Изотермия дегеніміз …
- •4. Конвекция дегеніміз …
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3.Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1. Тақырыбы: Өрт жағдайын бағалау.
- •2. Мақсаты:
- •3.Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Ақпаратпен жұмыс Елді – мекендегі және өнеркәсіптік объектідегі өрт
- •Өрт және өрт – жарылыс қауіптілігі бойынша қоймалардың сипаты
- •Құрылыс ошағының тығыздығы п бойынша өрттің таралу мүмкіндігін р анықтауға арналған номограмма
- •Материалдар мен заттардың жылу-техникалық сипаттамасы
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •Бастапқы мәліметтер нұсқалары
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •1. Тақырыбы: Инженерлік жағдайды бағалау.
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Әртүрлі материалдар үшін жартылай төмендету қабаттарының қалыңдығы
- •Бөлменің тереңдігі мен енін ескеретін коэффициент
- •Кіру конструкциясын ескеретін коэффициент
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау:
- •Тапсырма нұсқалары
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тыңдаушылардың шабуылға дейінгі іс-әрекеті:
- •Тыңдаушылардың іс-әрекеті
- •6. Әдебиет
- •7. Бақылау:
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •Газқағар Респиратор
- •Тәжірибелік сабақтың нормативтері
- •Ластанған атмосферада жарамсыз газқағарды пайдалану
- •6. Әдебиет
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •7. Бақылау
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиет
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Рольдік ойын Радиациялық зақымдану кездерінде көрсетілетін алғашқы медициналық көмек
- •6. Әдебиеттер:
- •Бақылау ситуациалык есептері
- •Оңтүстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы
- •Тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу
- •2. Мақсаты:
- •3.Оқыту мақсаты:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •6. Әдебиеттер
- •7. Бақылау.
- •1. №1 Тақырып: «Тiршiлiк әрекетiнiң қамтамасыз етудегi қазiргi мемлекеттiң рөлi. «Машина-адам-өндiрiстiк орта» жүйесіндегi проблемалар».
- •2. Мақсаты:
- •4.Орындау түрі:
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет
- •8.Бақылау:
- •1.№2 Тақырыбы: Тіршілік әрекеті қауіпсіздігінің ұйымдастырушылық және теориялық негіздері
- •2.Мақсаты:
- •3.Тапсырма:
- •4.Орындау түрі:
- •Тіршілік әрекеті қауіпсіздігінің ұйымдастырушылық және теориялық негіздері
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет:
- •1. №3 Тақырып: «Төтенше жағдайлар. Тж психологиялық аспектілер»
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •4. Орындау түрі:
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7.Әдебиет:
- •1. №4 Тақырып: «Жаппай зақымдау қаруының түрлері. Олардың ерекшеліктері мен қолданылу салдары»
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •4. Орындау түрі:
- •Жаппай зақымдау қаруының жаңа түрлері және олардың ерекшеліктері мен қолданылу салдары.
- •Тақырыптың презентациясы
- •7. Әдебиет:
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •4. Орындау түрі:
- •Атмосфераның, гидросфераның және топырақтың ластануы. Мекендеу ортасында ластанудағы өзара әрекеттесу және тасымалдау.
- •Тақырыптың презентациясы
- •7.Әдебиет:
- •8. Бақылау:
- •1. №6 Тақырып: «Қауіпті және зиянды өндірістік факторлардың түрлері, көздері мен масштабтары. Қауіпті және зиянды факторлардың жіктелуі»
- •2. Мақсаты:
- •4.Орындау түрі:
- •Қауіпті және зиянды өндірістік факторлардың түрлері, көздері мен масштабтары. Қауіпті және зиянды факторлардың жіктелуі
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Тұрғындарды қорғау бойынша іс – шаралар өткізу кезеңдері. Тұрғындарды эвакуациялау. Инженерлік шаралар.
- •Тақырыптың презентациясы
- •7. Әдебиет:
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Медициналық шаралар
- •Тақырыптың презентациясы
- •7. Әдебиет:
- •1. №9 Тақырыбы: «Радиациялық және химиялық қорғаныс. Радиациялық және химиялық барлау және дозиметриялық бақылау аспаптары»
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Радиациялық және химиялық қорғаныс. Радиациялық және химиялық барлау және дозиметриялық бақылау аспаптары
- •Тақырыптың презентациясы
- •7.Әдебиет:
- •1. №10 Тақырып: «Өртке қарсы шаралар»
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Өртке қарсы шаралар
- •Тақырыптың презентациясы
- •7. Әдебиет:
- •8. Бақылау:
- •1. №11 Тақырып: «Жаралану, соғып алу, буынның шығуы, сыну кезіндегі алғашқы медициналық көмек»
- •2. Мақсаты:
- •3. Тапсырма:
- •4. Орындау түрі:
- •Жаралану, соғып алу, буынның шығуы, сыну кезіндегі алғашқы медициналық көмек
- •Тақырыптың презентациясы
- •7. Әдебиет:
- •8.Бақылау:
- •1. №12 Тақырып: «Радиациялылық және аралас зақымдану кезіндегі алғашқы медициналық көмек»
- •2. Мақсаты:
- •4.Орындау түрі:
- •Радиациялық және аралас зақымдану кезіндегі алғашқы медициналық көмек
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет
- •8.Бақылау: Бақылау жұмысы
- •2. Мақсаты:
- •3.Тапсырма:
- •4.Орындау түрі:
- •Бейбіт және соғыс уақытында тж- дағы өнеркәсіптік объектілердің жұмыс істеуінің тұрақтылығы
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет
- •8.Бақылау
- •1. №14 Тақырып: «Объектілердегі персоналдарды қорғау сенімділігітерін арттыру тәсілдері»
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Объектілердегі персоналдарды қорғау сенімділігітерін арттыру тәсілдері
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7. Әдебиет:
- •1. №15 Тақырып: «Зақымдану ошақтарындағы құтқару және басқа шұғыл жұмыстар. ҚжБшж жүргізу және ұйымдастыру бойынша ақ құрама командирлерінің жұмыс мазмұны мен жалғасымдылығы»
- •2. Мақсаты:
- •4. Орындау түрі:
- •Зақымдану ошақтарындағы құтқару және басқа шұғыл жұмыстар. ҚжБшж жүргізу және ұйымдастыру бойынша ақ құрама командирлерінің жұмыс мазмұны мен жалғасымдылығы
- •Рефератты дайындау және қорғау
- •7.Әдебиет:
- •8.Бақылау:
2. Мақсаты:
- өзіндік жұмыс дағдысын дамыту және бекіту;
- соғып алу, буынның шығуы кезіндегі алғашқы медициналық көмек көрсету мен оның ерекшеліктерін оқып үйрену.
3. Оқыту мақсаты:
- соғып алу, буынның шығуы кезінде алғашқы медициналық көмекті көрсете алуы;
- құрастырылған оқу жағдайларын бағдарлау және тиімді шешімді таба білу;
- интерактивті оқу технологияларын ендіру;
-топ және топтар арасындағы қарым-қатынастарды дамыту;
4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- соғып алу, буынның шығуы кезіндегі алғашқы медициналық қызмет көрсету;
студент біліп келуге тиісті мәліметтер:
- соғып алу, буынның шығуы кезіндегі алғашқы медициналық көмек көрсету;
5. Білім берудің және оқытудың әдістері: сұрастыру, рөлдік ойын, жұптасып жұмыс істеу, ауызша сұрақтар.
Студенттердің тәжирибелік сабағына дайындығын теориялық сұрақтар арқылы тексеру.
Сұрақтар:
1. Соғып алу дегеніміз не?
2. Соғып алудың қандай негізгі белгілері болады?
3. Буынның шығуы нені білдіреді?
4. Буын шығуының қандай негізгіә белгілері болады?
Рольдік ойын
Соғып алу кезіндегі алғашқы медициналық көмек
Соғып алу – ткандердің жабық зақымдалуы және органдардың структураларының бұзылмауы.Әдетте соғып алу қатты затпен ұрғаннан және құлағаннан болады.Ткандердің үстіңгі жақтары жиірек зақымдалады( тері, теріасты жасушалары, еттері және үстіңгі сүйектері)Әсіресе қатты соққыдан соғып алу кезіндегі сүйекке батырылған жұмсақ ткандер зақымдалады.
Сирақты соғып алған кезде, оның тері және теріасты жасушаларының сүйекке жабысқан жерінде терінің өлуі және одан арғы күшпен тартылуы пайда болады. Шала қорғалынған жұмсақ ткандер соғалған кезде сүйек асты қатпарланып ауырып ғана қоймай, сүйектер зақымдалады (жарылуы және сынуы).
Студенттер жұптасып жұмыс істеу үшін 2 топқа бөлінеді (басқарушының бұйрығы бойынша орынларымен аусады):
бірінші топ – соғып алушыларға(аяқты,қолды) ;
екінші топ – медициналық көмек көрсететіндер.
Екінші студенттер топтағы жаттығуды бастамай жатып бірінші топтағыларға соғып алу кезіндегі алғашқы медициналық көмек(өзіне және бір-біріне көмек)көрсетуде асқынуын болдырмауын түсіндіреді.
Жаттығу кезінде зардап шегушіге көмек көрсетушілер төмендегі айтылған талаптарға және кезектілікке сәйкес кіріседі (медициналық қорапшаны,суық компрессті,орамалды қолдану):
Соғылған жерге мұздай зат қою:
Соғылған жердің көлеміне қарай кезкелген суық зат қойылады: тиын, суық суға салынып сығылған мата бөлігі.Мұндай компрессті жылыған сайын ауыстырып отыру қажет.Соғылған жерге тағы да пластикалық пакетке толтырылған су немесе муз қоюға болады. Қысқы уақытта соғылған жерге пластикалық пакетке салынған немесе матаға оралған қар және мұз қоюға болады.
Соғылған жерге тығыз таңғыш қою.
Зақымдалған жерге тыныштық беру.
Рөлдік ойын
Буынның шығуы кезіндегі алғашқы медициналық көмек
Буынның шығуы - оның функцияларының бұзылуына алып келетін, сүйектің буындарының дәл жалғануы. Көптеген жағдайларда буынның шығуы зардап шегушінің өміріне қауіп төндіретін ауыр жарақат болып табылады.Мойын омыртқаның шығуы кезінде ми шиыршығының қысылуының салдарынан дененің және аяқтың, қол еттерінің жансыздандырылуы, тыныс жолының және жүректің жұмыс істеуінің бузұлуына алып келуі мүмкін.Буын шығуының негізгі белгілері:қатты ауруы, буынның формасының өзгеруі, орнынан қозғала алмауы немесе жай қозғалуы.
Студенттер жұптасып жұмыс істеу үшін 2 топқа бөлінеді (басқарушының бұйрығы бойынша орындарымен аусады):
бірінші топ – буынын шығарғандар (иық буынын,шынтақ буынын,санның);
екінші топ – медициналық көмек көрсететіндер.
Екінші топтағы студенттер жаттығуды бастамай жатып бірінші топтағыларға соғып алу кезіндегі алғашқы медициналық көмек (өзіне және бір-біріне көмек) көрсетуде асқынуын болдырмауын түсіндіреді.
Жаттығу кезінде зардап шегушіге көмек көрсетушілер төмендегі айтылған талаптарға және кезектілікке сәйкес кіріседі(медициналық қорапшаны,суық компрессті,орамалды қолдану):
Алғашқы медициналық көмек көрсету:
иық шыққан кездегі:
- ауырғанды азайту, кез-келген ауыртпайтын дәрі беру( аналгин, кішкене ішімдік).
- иық шыққан қолды бүктіріп, орамалмен байлап мойынға асып қою.
- тез арада зардап шегушіні жарақаттар пунктіне жеткізу.
шынтақ сүйек шыққан кезде:
- қолды сол қалпында қалдырып қолда бар затпен – үлкен орамалмен, сүлгімен, киімнің бөлігімен айқындап қою.
- саусақ сйектері іскен кезде жоғары жағдай жасап,мұздай зат қою( пластикалық ыдысқа немесе жылытпаға мұз салу немесе мұздай су құю).
- ардап шегушіні тезарада жарақат бөліміне немесе кез-келген емдеу мекемесіне жеткізу.
санның шығуы кезінде:
- буын зақымдалған жерге мұздай зат қойып, зардап шегушіні арқасына жатқызу.
- киімнен жасалған жастықты астына қойып буынды қозғалтпау.
- кез-келген ауыртпайтын дәрі беру( аналгин, кішкене ішімдік).
