Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
дәріс.doc
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
786.94 Кб
Скачать

3.Қазақстан Республикасындағы демографиялық, тілдік, миграциялық үрдістер.

Егемендік жағдайында Қазақстан Республикасының демографиялық дамуының басты ерекшелігі болып халықтың абсолюттік санның серпінді өзгеруі саналады.

Ұлттық құрам Қазақстан халқының этостық құрылымы көп ауқымдағы алуан түрлілігімен ерекшеленді. Ол республиканың тархи дамуы ерекшелігінің салдары болып табылады. Мәселен, тек кеңестік кезеңде ғана халықты тұрғылықты мекенінен қуу және күштеп қоныс аударту жолымен, индустрия алыптар салу үшін ұйымдастырылған көшіріліп әкелумен, кәсіпорындар мен жұмыс күштерінінің орнын ауыстырумен, соғыс жылдары орасан жұмысшы күшін көшірумен,тың эпопеясы кезеңіндегі еңбек көші–қондар мен т.б. жолдармен Қазақстанның аумағындағы барлық толып жатқан келімсектердің көшіп келгені белгілі.

Мұның өзі байырғы тұрғылықты халықтың ұдайы қыстауына және келімсек халықтың,негізінен еуропалық,әсіресе орыс халқының сан жағынан еселеп өсуіне әкеп соқты. Егемендік жылдары Қазақстаннан ТМД елдеріне және шалғай шет елдерде ондаған мың келімсектер көшіп кетуге ұмтылды, нәтижесінде республиканың этникалық құрамынды еуропалық халықтардың саны мен үлес салмағы қысқарды.

1 қаңтар 2004 жылы тұрғындардың жастық құрамы келесі көріністе болды: 0-14 жасқа дейін – 3,741,6 мың бала. 15-59 жастағылар – 602,4 мың адамды құрады. 60 жастан жоғары жастағылар – 1,607 мың. 1997 жылы халық санағына қарағанда балалар саны 530,9 мыңға өсті, 60 жастан жоғары жастағы адамдардың саны 0,1% өсті.

2000 жылдан 2005 жылға дейінгі кезеңде республикадан 609.2 мың адам көшіп кеткен, 367.9 мың адам көшіп келген. Көші қон салдарынан елден кеткен адам саны 241.0 мың адамды құрады,яғни алдыңғы кезеңмен салыстырғанда алты еседен астам кем.

Елден кетуші қазақтардың саны қысқарды: 1999жылғы 8,1 мың адамнан 2004 жылы 3,4 мыңға және 2005 жылы 2,8 мың адамға азайғаны аңғарылды. 1993 пен 2005 жылдар аралығында Қазақстаннан барлығы 106,2 мың адам қоныс аударды.

Қазіргі кезде Қазақстанда 130-дан астам ұлт өкілдері тұрады.Олардың ішінде саны ең көп он бір ұлт бар. Қазақстан Республикасындағы неғұрлым көп ұлттар санының өсу серпіні республикадағы басым ұлттар-қазақтар мен орыстар,олар Қазақстанның этникалық құрылымында 85% -ды құрайды,оның үстіне қазақтар санының және олардың республика халқының құрамындағы үлесінің абсолюттік көбеюі және орыстардың осы көрсеткіштерінің 70-жылдарының аяғынан бастап азаюы үрдісі жалғасуда.

4.Қр ақпараттық саясаты, бақ-тың дамуы.

«Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» (05.07.2006 жылғы жағдай бойынша өзгерістер және толықтырулармен) Қазақстан Респуликасының 2001 жылғы 3 мамырдағы  №181–II Заңына сәйкес тармақшасына өзгертулер енгізілді. Бұқаралық ақпарат құралдары – мерзімді баспасөз басылымы, радио – және телебағдарлама, деректі кинофильмдер, аудиовизуалды жазба және көпшіліктің қолжетімді телекоммуникациялық желілердегі WEB – сайттарды (Интернет және басқалар) қоса алғанда қалың бұқараға арналған мерзімді немесе үздіксіз бұқаралық ақпарат таратылымдарының өзге де формалары. Ақпараттың қазіргі заманғы қоғам өміріндегі мәні орасан зор. Қазіргі кезеңде БАҚ –ты әлі де «төртінші билік» (заң шығарушы, атқарушы және сот билігінен кейінгі) деп атайды, өйткені олар қазіргі заманғы ақпарат әлеміндегі саяси жүйенің тиімді жұмыс істеуінде маңызды рөл атқарады.

Жалпыұлттық ақпараттық БАҚ – тарға, ең алдымен күн сайын шығатын «Егемен Қазақстан», «Казахстанская правда», «Жас Алаш», «Экспресс К», «Заң газеті» газеттері, апта сайын шығатын «Қазақ әдебиеті», «Түркістан», «Новое поколение», «Деловая неделя», «Ана тілі» газеттері жатады. Республикалық мәндегі журналдарға: «Простор», «Ақиқат», «Мысль», «Жұлдыз»журналдарын жатқызуға болады, жалпы республикалық деңгейдегі электрондық ақпараттарға: «Қазақстан-1», «Хабар», «КТК», «НТК», «Еуропа плюс – Қазақстан», «Радио НS», «Караван» жатады. 2006 жылғы 20 наурыздағы жағдай бойынша Қазақстан Республикасында 212 электрондық бұқаралық ақпарат құралы жұмыс істейді. «Қазтелерадио» АҚ-ның дерегінше аумақта республикалық аналардың телевизиялық және радиобағдарламалармен қамтуы қазіргі кезде мынадай: «Хабар»-95,7%; Қазақстан»-96,25 %; «Ел арна»-75,5%;

Жалпы ұлттық ақпараттық БАҚ–тарға, ең алдымен күн сайын шығатын «Егемен Қазақстан», «Казахстанская правда», «Жас Алаш», «Экспресс К» және тағы басқада көптеген газеттер жатады.

2009 республикада қазақ тілінде 536 газет, орыс тілінде 602 газет, басқа тілдерде 41 газет, қазақ тілінде  360 журнал, орыс тілінде  397 журнал, басқа тілдерде 70 журнал шығады.11 тілде газеттер мен журналдар шығады, ТВ және радиобағдарламалар таратылып тұрады. Негізгі тілдерден (қазақ және орыс) басқа БАҚ украин, поляк, неміс, корей, ұйғыр, түрік, дүнген және басқа тілдерде шығады. Этникалық азшылықтардың БАҚ-ы үкіметтен қаржылық қолдау алады.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]