- •Қазақстан республикасы ғылым және білім министрлігі м. Әуезов атындағы оңтүстік қазақстан мемлекеттік университеті
- •050701 «Биотехнология» мамандығының
- •Микроорганизмдер биотехнологиясы
- •Мазмұны
- •Биотехнологияны қолданатын аумағы және оның деңгейі, мәні мен мақсаты
- •2 Сурет- Колониялардың формасы
- •3 Сурет- Микроскоптық саңырауқұлақ
- •4 Сурет -Ашытқылар
- •Тест сұрақтар
- •Микроорганизмдерді культивирлеу түрлері
- •Қорғасын - 0,1
- •5 Сурет- Қоректік ортаны дайындаудың сызба нұсқасы:
- •7 Сурет - Периодты процестен үздіксіз процеске ауысқанда жасуша
- •Бақылау сұрақтар
- •Тест сұрақтар
- •Типтік технологиялық сызба – нұсқа
- •8 Сурет -Биотехнологиялық өндірістің типтік технологиялық сызба нұсқасы.
- •9 Сурет-Егіс материалын дайындаудың технологиялық сызба нұсқасы.
- •Бақылау сұрақтар
- •Тест сұрақтар
- •Және оптимизациялау
- •Ферментердің құрылысы
- •11 Сурет-Барботердің негізгі түрлері:
- •15 Сурет- Түбіндегі тұмсығымен ауа таратқыш ферменатер.
- •17 Сурет-Түйіршік қосылған ферментер
- •19 Сурет – Құбырэжекторлы араластырғыш қондырғысы бар ферментер:
- •Культуральды сұйықтықтан биомассаны бөліп алу және концентрлеу сатысы
- •25Сурет - Ағатын қабықпен буландыру аппараты
- •Микробиологиялық синтездің дайын өнімін бөлу сатысы
- •33 Сурет - Эмульсияны бөлудегі табақша барабан
- •34 Сурет - Ионитті фильтр:
- •Бақылау сұрақтар
- •Тест сұрақтар
- •36 Сурет - Селекциялық жұмыстың сызба – нұсқасы
- •Тест сұрақтар
- •Іі модуль. Микробты биомасса алуға негізделген биотехнологиялық процестер
- •Микробтық ақуыз өндірісі
- •14 Сурет-Түбі конусты нейтрализатор
- •15 Сурет -Гидролизатты биохимиялық қайта өңдеуге дайындаудың технологиялық сызба нұсқасы
- •16 Сурет-Тұндырғыш
- •17 Сурет- Вакуум – салқындатқыш қондырғы.
- •19 Сурет-Ашытқы өсіретін аппаратың қосылған тізбегінің сызба нұсқасы
- •28 Сурет- Гаприн өндірісінің технологиялық сызба нұсқасы
- •Тест сұрақтар
- •42 Cурет- Энтобактерин өндірісінің технологиялық сызба нұсқасы
- •44 Сурет- Ризоторфин өндірісінің сызба нұсқасы
- •Тест сұрақтар
- •Ііі модуль. Органикалық қышқылдарды және бейтарап өнімдерді алу
- •45 Сурет-Сірке қышқылы өндірісінің технологиялық сызба нұсқасы
- •46 Сурет - Лимон қышқылы өндірісінің технологиялық сызба нұсқасы
- •47 Сурет - Клеткалары моншақ тәріздес тіркесе орналасқан
- •48 Сурет - Сүт қышқылы өндірісінің технологиялық сызба нұсқасы
- •Басты өнім
- •Тест сұрақтар
- •Іү модуль. Микробиологиялық синтез өнімдерін алу
- •Бақылау сұрақтар
- •53 Сурет - Кобирин қышқылы
- •55 Сурет-Метан түзетін бактерияның аралас культурасының көмегімен в 12 витамин концентратын алудың технологиялық сызба нұсқасы
- •56 Сурет - Ашытқыдағы рибофловиннің биосинтез жолы
- •57Сурет -Рибофлавин азықтық концентратын алудың технологиялық сызба нұсқасы
- •58 Cурет- Азықтық концентрат в12 витаминін алу өндірісінің технологиялық сызба нұсқасы
- •Тест сұрақтар
- •59 Сурет - Диффузиондық батарея
- •60 Сурет- Қатты қоректік ортада фермент препаратының микроорганизм - продуцентін культивирлеудің технологиялық сызба нұсқасы
- •Тест сұрақтар
- •62 Сурет - Глюкозидті байланыстың түзілуінің сызба – нұсқасы
- •63 Сурет- Тармақталған полисахаридтердің түзілуінің сызба – нұсқасы
- •Тест сұрақтар
- •Y модуль. Дәрілік және профилактикалық препараттардың биотехнологиялық өндірісі
- •66 Сурет-Іш- сүзек вакцинасын алудың сызба нұсқасы
- •67 Сурет-(ғ)Саңырауқұлақты және өсімдік тектес (р) гиббереллиндердің құрылысы
- •68 Сурет - КоА ацетоацетилден геранилгеранилпирофосфат алу биосинтезінің жолы
- •69 Сурет - Гиббереллин биосинтезі:
- •70 Cурет-Эрготамин биосинтезінің сызба-нұсқасы
- •72 Сурет - Кейбір каротиноидтардың құрылымдық формуласы.
- •73 Сурет - Микроорганизмен каротинодтардың биосинтезі
- •75 Сурет- Опсинге ұқсас ақуыздың құрамына кіретін,
- •76 Сурет - с Вlakeslеа trispora триспор қышқылының пайда болуы
- •77 Сурет – Рудадан металдарды жерасты және (кучка) кен ішіндегі пайдасыз жыныстан сілтілеудің сызба нұсқасы
- •78 Сурет – Металды чандық сілтілеудің қондырғысы
- •Бақылау тест сұрақтар
- •Күн энергиясының қайта түзілуінің биотехнологиясы. Биоотынды алу.Технологиялық биоэнергетика. Жаңартылған ресурсты қолдану
- •Бақылау сұрақтар
- •10 Кесте - Ашытқы атауының өзгеруінің тарихы көрсетілген. Ашытқылардың Крегер Ван Рия классификациясын осындай әдіспен өзгертіп қарастырған
- •Қазақстанда және дүние жүзінде биотехнологияның өзекті мәселелері. Қорытынды
- •Бақылау тест сұрақтар
- •Пайдаланылған әдебиеттер
- •«Микроорганизмдер биотехнологиясы»
Бақылау сұрақтар
1.Биотехнология өндірісіне арналған шикізатқа сипаттама
2. Қоректік ортаны залалсыздау және дайындау
3.Шикізатқа қойылған негізгі талаптар
4.Қоректік ортаның негізгі компоненттері
5.Периодты немесе циклді залалсыздау
6. Үздіксіз залалсыздау
7. Қоректік ортаны құрастыру принциптері
8. Шикізатың негізгі түрлері және оны салыстырмалы сипаттау
9.Қоректік ортаны оптимизациялау үшін тәжірибелі жоспарлаудың математикалық әдісі
10. Процестің экономикасына қоректік орта құрамының әсері
Тест сұрақтар
1. Егіс материалы-... арналған және беттік және түптік тәсілімен өсірілген культура продуценті:
А) Өндіріс ферментеріне себуге;
В) Оның ішінен БАЗ бөліп шығаруға;
С) Метаболитті бөліп шығаруға;
D) Залалсызданған пробиркада культивирлеу;
Е) Петри табақшаларында культивирлеуге;
2. Метаболизм- биохимиялық реакциялардың жиынтығы:
А) Клеткада өтетін тіршілік ету процесінде;
В) Тіршілік ету процесінде ферментерде өтетін;
С) Тіршілік ету процесінде ферментердің қатысунсыз өтетін;
D) Органикалық қышқылдардың тузілуін тудыратын;
Е) Метаболиттердің түзілуіне әкелетін;
3 - сабақ. Биотехнологиядағы негізгі технологиялар.
Типтік технологиялық сызба – нұсқа
Сабақ жүргізу формасы: Бинарлы
Технологиялық сызба – нұсқаның синтездеуде және технологияны таңдауда альтернативті шешім қабылдау үшін проблемалық жағдайларды құру үшін – алдына қойған екінші лектордың мақсаты.
Жоспары:
1.Биотехнологиядағы негізгі технология
2.Типтік технологиялық сызба – нұсқа
3.Егіс материалын алу сатысы
4 Ауаны залалсыздау және тазарту сатысы
Биотехнологиядағы негізгі технология
Биотехнология 3 негізгі технологияны іске асырады:
-ферментация (культивирлеу) - бұл ферменттің, микроорганизмнің әсерінен қоректік ортадағы биохимиялық өзгерістер, биосинтез өнімі –метаболиттің пайда болуы демек, қоректік ортада биомассаның көбеюі және өсуі. Соңғы дайын өнім болып биомассаның өзі (нан ашытқысы, азықтық ашытқы, вакцина, ашытқыштар) әлде метаболиттер (витаминдер, ферменттер, спирт, қышқылдар, антибиотиктер және т.б.) саналады;
- энзиматикалық технология - бұл процесс ферменттің әсерімен жүретін қоректік ортадағы биохимиялық өзгерістер, ол тірі микроорганизмнің қатысуынсыз жүретін биосинтез;
- биотрансформация - ферментпен, микроорганизммен органикалық қосылысқа толық емес өзгеріске ұшырауы, ол органикалық химияда химиялық реакцияның рөлін атқарады. Мұндай кезде бұл өзгерістен қандайда бір жаңа органикалық зат ортада өнім жиналады.
Сол немесе басқа технологияны таңдауда бірқатар жағдайлар анықталады:
-процестің экономикасы;
-дайын өнімді бөліп алу мүмкіндігі;
-ферменттің әсерінің ерекшелігі;
-антисептикалық жағдайды қолдану;
-процестің экологиясы және т.б.
Қайтарылған
Суды су қоймасына
су жіберу
