77 Сурет – Рудадан металдарды жерасты және (кучка) кен ішіндегі пайдасыз жыныстан сілтілеудің сызба нұсқасы

Кенді үйідіде немесе кен денесінде ыдырату ң және бактериялары (T.ferroxidans, L. ferroxidans, S.thermosulfidxidans және т.б.) құрайтын сулы ерітінді арқылы іске асырылады. Үйіндіде немесе қалыпты немесе төмен температуралы кең орындарда тионды бактериялар: T.ferroxidans, L. ferroxidans, T.thiooxidans кеңінен таралған. Ерітінді ұңғымалар арқылы береді жерасты немесе шашырату арқылы үйіндіні сілтілеуде бетіне беріледі. Кенде немесе бактерия сульфидті минералдар қышқылданады, ал мыс және басқа металдар ерімейтін күйден еритін күйге өтеді. Құрамына мыс бар ерітінді цементацияға немесе бөліп алу үшін басқа қондырғыға (сорбция және экстракция) түседі, содан соң үйіндіге немесе кен денесіне қайтарылады (тұйық тізбек болып).

Екіншілік минералдан (халькозин - , борнит - ) мысты сілтілеуде сонымен қатар ванадий мен уран негізгі қышқылдандырғыш қызметін атқарады.

Қышқылданған темірді қышқылды ортада -тен -ке дейін күкірт қышқылды ерітіндіде қышқылдайды. Процесті келесі түрде жүргізеді.

T.ferrоoxidans -ні келесі сызба нұсқада қышқылдайды.

+++++++++++++жөнде

Бұл жағдайларда Халькозин немесе халькопирит келесі сызба нұсқа бойынша әсер етеді

Бактерия осындай жағдайда регенарация үшін тотықтырғыш қолданылады.

Сирек элеметтер сульфидті минералдардың кристалды торларында немесе аралас жыныстарға кіреді және олардың қышқылдануында және деструктирлеуде ерітіндіге ауысады және сілтіленеді. Сирек элементтері сілтіленгенде бактериялар қосымша қызмет атқарады.

Сілтілеудің интенсификациясында тианды тіршілік ету актвтілігі және кендегі басқа сульфидқышқылдаушы бактериялар адаптирленген нақтылы шарттарда артады (кен түрі, ерітіндінің құрамы, температура және т.б.) Бұл үшін төменгі рН (1,5-2,5), жоғары қышқылдаушы – қалпына келтіруші потенциал (Еһ 600-750 мВ), қолайлы және ерітіндінің тұрақты құрамы қажет. Бұл мақсатқа аэрирлеу режимімен кенді ылғалдау арқылы жетеді. Жекелеген жағдайда азот және фосфор тұздарын сонымен қатар регенераторда өсірілген бактерияларды кері қайтарылған ерітіндіні қосып отырады. Сілтіленетін ерітіндіде және кенде таза бактерия клеткалары 1 мл немесе 1 грамда сәйкестелген клетка мөлшері -нен кем болмауы керек.

Бактериялық үйінді әдісімен алынған 1 тонна мыстың өзіндік құны, 1,5-2 есе кәдімгі гидрометаллургиялық немесе пирометаллургиялық әдіспен алуға қарағанда арзан.

Уранды жерасты және үйінді сілтілеуде T.ferroxidans эффективті. Бұл порцесс бір қатар елдерде АҚШ және т.б. өндірістік масштабта жүзеге асырылады.

Чандық сілтілеу

Сульфидті концентраттарды бактериялық сілтілеу аэрациялаумен, араласуымен температурада мезофильді бактериялар үшін және -қа дейін температурада термофильді бактериялар үшін эрлифті немесе механикалық тізбектелген чанда жүргізіледі. рН мәні 1,7-2,2 аралықта, бактерия клеткаларының концентрациясы 1 мл пульпада болады. Сульфидті концентратты өңдеудің сызба нұсқасы тұйық. Айналымда қайтымды ерітінді жекелеген және толық регенарциядан кейін бактериялар үшін және ерітіндіні сілтілеуде қоректік орта ретінде қолданылады. Жекелеген жағдайларда ерітінді регенерациясы жүргізілмеуі де мүмкін. Металды сілтілеуде активті болуы, порцестің шарттарының факторларына (рН, ауыр металдар, концентрация түрі, және т.б.) бактерия штамдары бейімделген болу керек. Мысал ретінде келесі чанды сілтілеуді айтуға болады.