Бақылау сұрақтар

1. Аэробты микроорганизмдерді өсіретін аппаратқа қандай мақсатпен ауаны жібереді?

2. Ауаны тазалау мен залалсыздаудың технологиялық сызба - нұсқасы қандай бөлімдерден тұрады?

3. Ауаны қатаң тазалайтын фильтрдің негізгі міндеті және оның құрылысы және жұмыс істеу принципі?

4. Басты фильтрде қандай фильтрлеуші материалдар қолданылады?

Тест сұрақтар

1. Ауаны дайындау жүйесі биотехнологияда бөлінеді:

А) Төрт группаға;

В) Екі группаға;

С) Гомогенді және гетерогенді;

Д) Аэробты және анаэробты;

Е) Транспортты және газды;

4-сабақ. Өндірістік ферментация. Өндірісті басқару,бақылау

Және оптимизациялау

Сабақ жүргізу формасы: Проблемалық

Проблемалы жағдайлар

1.Биотехнология процестерін оптимизациялау қандай мақсатпен жүреді?

2.Техника - экономикалық параметрлері процестің ферментерлерінің

құрылысын таңдауға қалай әсер етеді?

3.Дайын өнімді бөліп алу әдісін таңдауда қандай факторлар әсер етеді?

Жоспары:

1.Ферментация процесінің технологиялық ерекшеліктері

2.Ферментердің құрылысы

3.Бақылау және басқару жүйесі

4.Культуралды сұйықтықтан биомассаны бөліп алу және

концентрлеу сатысы

5. Микробиологиялық синтездің дайын өнімін бөліп алу сатысы

Ферментация процесінің технологиялық ерекшеліктері

“Ферментация” термині ертеректе ашу процесінде қолданылған, қазіргі кезде кеңінен қолданылуда. Ферментация процесінің арқасында микроорганизмдерді әр түрлі мақсатта өсіруде. Микроорганизмдерді культивирлеу процесі әр түрлі. Микроорганизм – продуцентінің қасиеті әр түрлілігімен түсіндіріледі, бірінші кезекте оны өсіру технологиясын құруда ескеріледі.

Технологиялық өрнектеу бойынша келесі биотехнологиялық процестер анықталады:

1. аэробты және анаэробты культивирлеу;

2. беттік және түптік культивирлеу;

3. периодты және үздіксіз культивирлеу;

Өндірісте сұйық қоректік ортада аэробты микроорганизмді түптік культивирлеу процесі кеңінен таралған. Аэробты микроорганизмді түптік культивирлеуде бірқатар ерекшеліктер бар. Культивирлеу процесі күрделі көп фазалы жүйеде жүреді: газ – сұйық – қатты дене (жасушалар). Қатты фаза күйінде және суда ерімейтін көміртегі көзі түрінде болады (мысалы, н-парафиндер).

Тіршілік ететін микроорганизмдерден жылу бөлінеді және егер лабороториялық жағдайда көлемі үлкен емес сосудта ыдыста микроорганизмдер өсірілсе жылу бөліну процесі сезілмейді, ал үлкен көлемдегі аппаратта микроорганизмдерді культивирлеу процесінде жылудың бөлінгені сезіледі. Сондықтан культивирлеу процесінде

культуральды сұйықтықтың барлық бөлігінде температураны барлық уақытта ұзақ ұстап тұру керек. Олай болса, микроорганизмді өсіру процесінде мол мөлшерде оттегі қажет, ал ол культуральды сұйықтықтың төмен еруін, үлкен көлемде ауаның аппараттан үздіксіз берілуін және шығарылуын қамтамасыз етеді.

Ферментация процесінде көбік пайда болады, процесте көбіктің болмағаны дұрыс және оны жою керек. Көп жағдайда ферментация процесі кезінде аппаратқа бөгде микрофлора түспеуі қажет, демек залалсыздау процесін ұзақ уақыт ұстау керек. Биотехнологиялық процестің жалпы ерекшеліктері, сондай-ақ кейбір басқа да микроорганизмнің нақты культурасы үшін ферментация процесінің ферментерінің арнайы құрылысын қайта өңдеуде ескеріледі.