10) Мәліметтер қорын 2-ші кестедегі мәндермен толтырыңыз.

Код	Фамилия	Аты	Әкесінің аты	Туған жылы	АМУ	Топ
1	Әміржанов	Ержан	Әмірханұлы	1984	1	101
2	Бакесова	Әсел	Ержанқызы	1983	3	102
3	Досыбаева	Анар	Оралқызы	1984	5	103
4	Тұралиева	Жанаргүл	Қуанышқызы	1983	1	101
5	Нұрмұханова	Алтынай	Асқарұлы	1984	3	102
6	Сәрсекенов	Нұрсұлтан	Қанатқызы	1985	5	103
7	Қуанышева	Арайлым	Қайратұлы	1982	1	101
8	Иманғазиев	Асқар	Иманғалиұлы	1984	3	102
9	Мадьярова	Қарлығаш	Өтегенқызы	1983	5	103
10	Оралбаева	Эльвира	Нұрбекқызы	1984	1	101

10. Енгізілген берілгендерді сақтаңыз. Нәитижесінде жұмыс жасауға болатын кестені аласыз.

Тапсырма 2:

1. MicrosoftAccess іске қосып келесі мәліметт қорың жасаңыз. Оның атың «Выпускаемая продукция» деп қойыңыз.

2. Келесі кестені құрыңыз. Оның атың «Общие сведения» деп қойыңыз.

Имя поля	Тип поля
Цех	Текстовый
Наименование отливки	Текстовый
Годовое отчисление	Числовой
Цена	Числовой

3. Келесі кестені құрыңыз. Оның атың «Анализ количества материалов» деп қойыңыз.

Имя поля	Тип поля
Наименование отливки	Текстовый
Материал	Текстовый
Масса отливки	Числовой
Отливок форме	Числовой
Масса отливок в форме	Числовой
Масса литников в форме	Числовой
Металлоемкость формы	Числовой

4. Құрған кестелерді Кесте режиміне ауысып оны толтырыңыз.

26-зертханалық жұмыс. Екі кестеден тұратын мәліметтер қорын құру. Кестелер арасында байланыстар құру

Бақылау сұрақтары:

1. MS Access қандай объектілерін білесіз?

2. Қай объект базалық болып табылады?

3. Негізгі объектілерді құру әдістері.

4. Кестелер арасындағы байланыс.

5. Кілтті өріс деген не?

Тапсырма 1:

1. Сервис –Схема данных командасын орындап құрылған екі кестені қосыңыз.

2. «Общие сведения» кестесін «Анализ количества материалов» кестесімен байланыстырыңыз.

3. Цех өрісіне сұрыптау шартын беріңіз. Сол жолына Сталелитейный деген сөзді енгізіңіз. Шыққан нәтижені түсіндіріп беріңіз.

4. Годовое коичесвто өрісіне >1000 деген шартты енгізіңіз.

5. Масса өрісіне <10 деген шартты енгізіңіз.

6. Шыққан нәтижені оқытушыға түсіндіріп беріңіз.

7. Параметрлі сұрау құрыңдар.

8. Қортыңды сұранысты құрыңдар

Тапсырма 2:

ACCESS программасын шақырыңыз.

Берілгендер қорын ашу /Открыть базу данных/ түймесін түртіңіз. Экранда берілгендер қорының негізгі элементтері бар терезе ашылады. Список кестесінің атын ерекшелеңіз Del түймесін түртіңіз. Мәліметтер қоры терезесіне қайтып келіңіз. Таблица бөлімін таңдаңыз. Создать түймесін түртіңіз. Жаңа кесте терезесі пайда боладжы Режим таблицы қалдырып және ОК түймесін түртіңіз. Аттары және өрістері анықталмаған кесте пайда болады. Өріс аты ақпаратты енгізуге байланысты автоматты түрде таңдалынады. Поле өрісінің атын өзгертіңіз.Ол үшін курсорды Поля1 өрісінің кез келген ұяшығына қойып, Формат-переименовать столбец ком.н орындаңыз. Баған а атының ұяшығы ерекшелеінеді, өріс атын Учебная группа ден енгізіңіз және Enter клавишін басыңыз. Поле2 өрісінің атын өзгертіңіз. Ол үшін Переименовать столбец ком.н орындап Бағана атының ұяшығы ерекшелеінеді. өріс атын, Преподаватель деп енгізіңіз және курсорды Enter клавишін басыңыз. Ксте атын Группы деген атпен Сақтау түймесін түрту арқылы сақтап қойыңыз. Кілттік өріс құру тұралы сұраққа келіспеңіз. Түймесін түрту арқылы Конструктор режиміне көшіңіз және өрістер қалай берілгенін көріңіз. Учебная группа өрісін кілттік өріс жасау үшін курсорды осы өріс атына орналастырып және Ключевое поле түймесін түртіңіз. Учебная группа өрісінің типін тышқан көмегімен тізімнен тізімнен таңдап сандық етіп беріңіз. –Сақтау түймесін түртіңіз. Кестені жабыңыз /кестені сақтау кезінде сұрақ пайда болмайды, себебі кесте аты алдын-ала көрсетілді/ Егер басқа терезеде болсаңыз, онда Таблица бөлімшесін таңдаңыз. Создать түймесін түртіңіз.түртіңіз. Пайда болған терезеде Режим таблицы –ды қалдырып ,ОК түймесін түртіңіз. Өріс аттары жазылмаған және анықталмаған бос кесте пайда болады. Өріс аттарын Кесте -1 де көрсетілгендей етіп, алдыңғы орындаған ФЫормат-Переименовать ком.н орындап өріс аттарын өзнгертіңіз.

Кесте-

Ескі аты	Жаңа аты
Поле1	Коды
Поле2	Фамилиясы
Поле3	Аты
Поле4	әкесінің аты
Поле5	Туған жылы
Поле6	Университет
Поле7	Факультет
Поле8	Оқу тобы

Кестені Тізім деген атпен сақтаңыз. Кілттік өріс құру туралы сұраққа келіспеңіз. Конструктор режиміне көшіп өріс қалай берілгенін қараңыз. Код өрісін кілттік өріс жасау үшін жасау үшін курсорды осы өріс атына орналастырып және Кілттік өріс түймесін басыңыз. өріс типтерін Коды – санағыш (счетчик), Фамилиясы, Аты, Әкесінің аты – мәтіндік (текстовые), Туған жылы Университет, Факультет, Оқу тобы – сандық болады. Ал оқу тобы өрісі туралы әңгіме өзгеше. Оның типі – сандық. өрістің жалпы қасиетін өзгертпейміз. Тек қана бұл өрістің мәнін топ кестесіндегі бар тізімнен таңдау керек. Ол үшін терезенің өріс қасиеттері бөлімінде келесі схема бойынша қою орын алатындығын көрсету керек. Подстановка бөлімшесін таңдап, поле со списком – элементті басқару типі, жол көзі (источник строк) – Топ. Сонда 1-ші суретте көрсетілгендей элемент мәндерін аласыз. өзгерісті – Сақтау түймесін түрту арқылы сақтап қойыңыз және кестені жабыңыз. Бұл жұмыс нәтижесінде сіз байланыспаған екі кестені құрдыңыз. Енді байланысқан берілгендер схемасын құру керек болады. Схема данных түймесін түртіңіз. Пайда болған Добавление таблицы терезесіндегі Группы кестесін ерекшелеп және Добавить түймесін түртіңіз. Список кестесін ерекшелеңіз және Ддобавить түймесін түртіңіз. Схема данных терезесінде осы кестелердің шартты түрі пайда болады. Добавление таблицы терезесінің Закрыть түймесін шертіңіз. Группы кестесіндегі Учебная группа өрісіне тышқанды қойып және оның түймесін жібермей, оны Список кестесіндегі Учебная группа өрісіне сәкеліп қойыңыз. Тышқанды жіберіңіз.

«Обеспечение целостности данных» түймесін іске қосыңыз. Егер екі өріс типтері бірдей болмаса, мұны жасау мүмкін емес. «Каскадное обнавление связанных полей» түймесін іске қосыңыз. Топ кестесіндегі топ нөмері өзгеретін болса, онда тізім кестесіндегі сол нөмерге қатысты жазу автоматты түрде өзгереді. «Каскадное удаление связанных полей» түймесін іске қосыңыз. Бұл әрекет нәтижесінде группа кестесіндегі топ нөмері жазуларын өшіретін болсақ, онда тізім кестесіндегі сол топ нөмеріне сәйкес барлық жазулар өшіріледі. «Создать» түймесін шертіңіз.

Берілгендер байланысы терезесін жабу түймесін түрту және сақтау жөніндегі сұраққа нақты жауап беру арқылы жабыңыз. Группы кестесін кесте режимінде ашыңыз. Оны 2-ші кестедегі жазулармен толтырыңыз.

2-ші кесте

Оқу тобы	Оқытушы
101	Бекбаева З.Ә
102	Құтқожина Б.Ж
103	Махатова В.Е
104	Мұханбетова Ш.Қ
105	Батырханов А.Ғ

Кестені сақтап, жабыңыз.

Форма бөлімшесін таңдаңыз. Создать түймесін шертіңіз. Пайда болған диалогтік терезеден Список – кестесінің берілгендер көзі ретінде Автоформа в столбец-ті таңдау керек. ОК түймесін шертіңіз. Форманы пайдаланып мәліметтер қорына жаңа жазулар қосыңыз. Мәліметтер қорын 3-ші кестеде көрсетілгендей етіп толтырыңыз.

3-ші кесте

Код	Фамилия	Аты	Әкесінің аты	Туған жылы	АМУ	Топ
1	Халел	Ержан	Әмірханұлы	1984	1	101
2	Абенова	Әсел	Ержанқызы	1983	3	102
3	Молдашева	Анар	Оралқызы	1984	5	103
4	Тұралиева	Жанаргул	Қуанышқызы	1983	1	101
5	Нұрмұханова	Алтынай	Иманғалиқызы	1984	3	102
6	Сарсекенова	Нұрсұлтан	Асқарұлы	1985	5	103
7	Қуанышева	Арайлым	Қанатқызы	1982	1	101
8	Иманғазиев	Асқар	Қайратұлы	1984	3	102
9	Мадьярова	Қарылғаш	Өтегенқызы	1983	5	103
10	Оралбаева	Эльвира	Нұрбекқызы	1984	1	101

Енгізілген берілгендерді сақтаңыз. Форма атын Тізім деп сақтаңыз. Форманы жабыңыз. Кесте терезесіне көшіңіз. Тізім кестесін ашыңыз. Кестеде жаңа жазулар пайда болғанына көз жеткізіңіз. Кестені сақтаңыз. Кестені жабыңыз.