Дәріс тезистері

Тромбоцитопения. Тромбоцитопенияның себебі.

• Тромбоциттер өнімінің төмендеуі.

• Тромбоциттердің иммунологиялық бұзылуы (аутоиммунды тромбоцитопениялық пурпура, изоиммунды неонатальды және посттрансфузиялық жағдай, дәріге жоғары сезімталдық, вирусты инфекция (Эпштейна-Барр, АИТ вирусы)

• Тромбоциттер қажеттілігінің жоғарылауы.

• Аурудың себебі аралас сипатта: сепсистің ауыр түрі, ауқымды гемотрансфузия.

Тромбоциттер саны 150 мыңнан төмендегенде -тромбоцитопения дамиды.

Аутоиммунды тромбоцитопениялық пурпура балаларда және жасөспірімдерде жиі кездеседі. Себепші факторға вирусты инфекция жатады. Бұл анемия басқа аутоиммунды аурулуармен бірге кездеседі. (ЖҚЖ, аутоиммунды гемолитикалық анемия). Көп жағдайда лимфома және лимфоцитарлы лейкоздар ағымымен асқынады. Морфологиялық көрінісі әртүрлі теріге пурпуралы қан құйылулармен жатыр ішілік немесе асқазан ішек жолдарына геморрагиялық қан құйылулармен сипатталады. Кейде миға қан құйылуы мүмкін.

АИТВ-инфекциясында, ЖИТС-те, ҚШҰ-синдромында, ісіктерде, тромбоцитопениялар и микроангиопатиялы гемолитикалық анемияларда- тромбоцитопениялар кездеседі. Тромбоциттердің және басқада формальді элементтердің ауқымды зақымдалуы нәтижесінде көрнекі спленомегалия, бүйрек жетіспеушілігі және қан ағумен сипатталады.

Тромбоцитопатиялар қалыпты тромбоциттер санымен сипатталады,бірақ олардың қандағы қызметі анамальді. Бұл анамальдар тромбоциттердің бір –бірімен байланысып, жабысып, гемостатикалы тромбоцитарлы тығындар түзілуімен сипатталады. Тромбоцитопатиялардың туа пайда болған және жүре пайда болған түрлерін ажыратады.

- Туа пайда болған тромбоцитопатиялар: тромбоциттер мен гликопротеидтер мембранасының түзілуінің аутосомды-рециссивті бұзылуымен байланысты. Бұл топқа тромбоциттер агрегациясының болмауы, фибриногенмен байланысу қабілетінің бұзылуы және қан кету; тромбоциттердің адгезиясының төмендеуімен өтетін Бернара-Сулье синдромымен сипатталатын Негел ауруы жатады. Жинақталу ауруы -тромбоциттердің цитоплазмасында электронды тығыз түйіршіктердің болуымен және АДФ түзілуінің бұзылуымен сипатталады.

- Жүре пайда болған тромбоцитопатиялар: уремияда, бауыр жетіспеушілігінде, миелопролиферативті ауруларда және парапротеинемияларда кездеседі. Кейбір тромбоцитопатияларда дәрі дәрмектер және улы заттар көп орын алады: аспирин, алкоголь.

Иллюстратциялық материалдар: мультимедиялық дәрістің электронды варианты (студенттер кафедрадан алады)

Әдебиеттер:

1. Патология под ред. Пальцева М.А., Паукова В.С., «Медицина», 2008г., том 1 – 512 с., том 2 – 480 с.

2. Маянский Д.Н. Лекции по клинической патологии. Учебное пособие., «Медицина», 2007г., 463с.

3. Повзун С.А. «Патологическая анатомия в вопросах и ответах». Учебное пособие. «Медицина», 2007г., 176 с.

4. Патологическая анатомия. О.В.Зайратьянц. Национальное руководство под ред. М.А.Пальцева, Л.В.Коктурского, «Медицина». 2008г., 1400с.

5. Патологическая анатомия. Курс лекций. Учебное пособие (Под ред. В.В.Серова, М.А.Пальцева). М.Медицина, 1998 – 640 с

6. Руководство к практическим занятиям по патологической анатомии: Учебное пособие (В.В.Серов, М.А.Пальцев, Т.Н.Ганзен) – М., Медицина, 1998г – 544 с.

7. Струков А.И. Патологическая анатомия. Учебник М.Медицина, 1995г. – 688 с.

8. Пальцев М.А., Аничков Н.Н. Патологическая анатомия: Учебник. Том 1,2. М.: Медицина, 2001.

9. Струков А.И., Серов В.В. Патологиялық анатомия: медициналықжоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулық.. Орысшадан аударған доцент М.Т.Айткулов // Алматы: «Орталық Қазақстан» БПК, «Қазақстан». – 1993 – 170 б.

10. Струков А.И., Серов В.В. Патологиялық анатомия: медициналық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулық.. Орысшадан аударған доцент М.Т.Айткулов // Алматы, Қарағанды: «Ғылым», «Қазақстан». – 1996 –2 бөлім, 1 кітап 175-274 б.

11. Струков А.И., Серов В.В. Патологиялық анатомия: медициналықжоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулық.. Орысшадан аударған доцент М.Т.Айткулов // Алматы, Қарағанды: «Ғылым», «Қазақстан». – 1996 – 2 бөлім, 1 кітап 275-535 б.

12. Ахметов Ж.Б. Патологиялық анатомия. // Алматы -2003, 393 б.

13.Ахметов Ж.Б. Патологиялық анатомия. // Алматы -2008, 2 том, 1 том–311 б, 2 том-335 б.

Бақылау сұрақтары (кері байланыс)

1. Тромбоцитопенияның себептері.

2. Тромбоцитопенияның морфологиялық сипаты.

3. Тромбоцитопатияның анықтамасы

4. Тромбоцитопатияның морфологиялық сипаты.

Тақырып №3. Миело- және лимфопролиферативті үрдістер. Гемобластоздар. Жіктелуі, патоморфологиясы. Нәтижесі, асқынуы мен өлім себебі. Балалардағы ерекшелігі.

Мақсат: Миело- және лимфопролиферативті үрдістің , гемобластоздардың, морфологиялық сипатын, асқынуы мен нәтижесін, балаларда кездесетін ерекшелігін оқып үйрену.

Дәрі жоспары:

1. Миелопролиферативті ауру туралы түсінікті анықтау.

2. Гемобластоздардың жіктелуі.

3. Жедел лейкоздардың морфологиялық сипаты.

4. Созылмалы лейкоздардың морфологиялық сипаты.

5. Миело- лимфопролиферативті аурулурдың морфологиялық сипаты.