3. «Тілдік қатынас негіздері» курсы бойынша жұмыс бағдарламасы

1-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 1

Тақырыбы: Тілдік қатынас негіздері пәні

Дәріс мазмұны:

1. Пән туралы түсінік.

2. Тілдік қатынастың зерттеу нысаны.

3. Тілдік қатынас мәселесінің зерттелу жайы.

4. Тілдік қатынастың басқа ғылымдармен байланысы.

Әдебиеттер:

1. Оразбаева Ф. Тілдік қатынас негіздері. А., 2005.

2. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. А., 1989.

3. Жұмабаев М. Педагогика. А., 1992.

4. Оразбаева Ф. Тілдік коммуникация негіздері. А., 1995.

5. Жұбанов Қ. Қазақ тілі жөніндегі зерттеулер. А., 1999.

Семинар № 1

Тақырыбы: Тілдік қатынас негіздері пәні

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Пән туралы түсінік.

2. Тілдік қатынастың зерттеу нысаны.

3. Тілдік қатынас мәселесінің зерттелу жайы.

4. Тілдік қатынастың басқа ғылымдармен байланысы.

Әдебиеттер:

1. Оразбаева Ф. Тілдік қатынас негіздері. А., 2005.

2. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. А., 1989.

3. Жұмабаев М. Педагогика. А., 1992.

4. Оразбаева Ф. Тілдік коммуникация негіздері. А., 1995.

5. Жұбанов Қ. Қазақ тілі жөніндегі зерттеулер. А., 1999.

СОӨЖ мазмұны:

1. Тілдік қатынас мәселесінің зерттелу тарихы жайлы реферат дайындау (Әдебиеттер жоғарыдағылар).

СӨЖ мазмұны:

1. А.Байтұрсынұлының «Баяншы» атты еңбегіне талдау жасау.

Әдебиеттер:

1. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. А., 1989.

2. Шалтабайұлы Қ. А.Байтұрсынов еңбектеріндегі лингвистикалық және лингводидактикалық мәселелер // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 9, 2003, 62-66-б.

2-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 2

Тақырыбы: Тілдік қатынас мәселесіне байланысты терминдер.

Дәріс мазмұны:

1. Тілдік коммуникация мәселесі.

2. «Коммуникация» термині, оның қалыптасуы, көпмағыналылығы.

3. Терминдердің сөздіктерде берілу үлгілері.

4. Сөйлесім әрекетіне қатысты терминдер.

Әдебиеттер:

1. Кеңесбаев С., Жанузаков Т. Русско-казахский словарь лингвистических терминов. А., 1966.

2. Лингвистический энциклопедический словарь. М., 1990.

3. Қордабаев Т. Жалпы тіл білімі. А., 1975.

Семинар № 2

Тақырыбы: Тілдік қатынас мәселесіне байланысты терминдер.

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Тілдік қатынас мәселесіне байланысты қолданылатын терминдер жүйесі.

2. Тілдік коммуникация мәселесі.

3. Қазіргі сөздіктердегі терминдердің берілу жайы.

4. Сөйлесім әрекетіне байланысты атаулар.

Әдебиеттер:

1. Кеңесбаев С., Жанузаков Т. Русско-казахский словарь лингвистических терминов. А., 1966.

2. Лингвистический энциклопедический словарь. М., 1990.

3. Қордабаев Т. Жалпы тіл білімі. А., 1975.

СОӨЖ мазмұны:

1. Тілдік қатынастың қоршаған ортаға тигізетін әсері, атқаратын қызметі (шағын шығарма жазу).

Әдебиеттер:

1. Ибрагимова Ж. Тіл табысуға қажетті коммуникативтік дағдылар // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2002, 95-97-б.

СӨЖ мазмұны:

1. Тілдік тұлғалар мен қатысымдық тұлғалардың аражігін ажыратып көрсету.

Әдебиеттер:

1. Оразбаева А. Парентезаны коммуникативтік-прагматикалық қатынас тұрғысынан зерттеу // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 7, 2004, 110-115-б.

2. Бекмағамбетов Ш. Тілдік құбылыстың жаратылыстық табиғаты // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 9, 2007, 12-18-б.

3-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 3

Тақырыбы: Тілдік қатынастың анықтамасы, ерекшеліктері

Дәріс мазмұны:

1. Тілдік қатынастың анықтамасы.

2. Тілдік қатынас пен қоршаған орта.

3. Тіл табысуға қажетті дағдылар.

Әдебиеттер:

1. Ибрагимова Ж. Тіл табысуға қажетті коммуникативтік дағдылар // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2002, 95-97-б.б.

Семинар № 3

Тақырыбы: Тілдік қатынас қағидалары

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Тілдік қатынастың анықтамасы, ерекшеліктері.

2. Қоғам мен тілдік қатынас мәселесінің байланысы.

3. Пікір алмасуға керекті дағдылар.

Әдебиеттер:

1. Ибрагимова Ж. Тіл табысуға қажетті коммуникативтік дағдылар // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2002, 95-97-б.б.

2. Ә.Қайдари. Қазақ тілі мемлекеттік тіл ретінде дамытудың жолдары мен шаралары. А. 1990 ж.

СОӨЖ мазмұны:

1. Тілсіз қатынастың аясы неге шектеулі? (реферат әзірлеу)

Әдебиеттер:

1. Нұрсұлтанқызы Ж. Бейвербалды амалдар - қарым-қатынастың маңызды элементі // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 1, 2004, 111-116-б.

2. Ешимов М. Ым семантикасы: универсалды және ұлттық табиғаты. Ф.ғ.к.дис.автереф. А., 2004.

СӨЖ мазмұны:

1. Хабар дегеніміз не? (өзіндік ой-толғаныс)

Әдебиеттер:

1. Колшанский Г. Коммуникативная функция и структура языка. М., 1984.

2. Бодуэн де Куртэне. Избранные труды по общему языкознанию. М., 1963.

4-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 4

Тақырыбы: Тілдік қатынас негіздері.

Дәріс мазмұны:

1. Тіл мен адамның тұтастығы.

2. Тілдік қатынас негіздерінің басты шарты.

3. Тілдік қатынастың тілдік бірліктерге қатысы.

Әдебиеттер:

1. Оразбаева Ф. Парентезаны коммуникативтік-прагматикалық қатынас тұрғысынан зерттеу // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 7, 2004, 110-115-б.

2. Бекмағамбетов Ш. Тілдік құбылыстың жаратылыстық табиғаты // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 9, 2007, 12-18-б.

3. Мырзағазиева М. Табиғат әлеміндегі концептілердің берілуі // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 2, 2007, 85-91-б.

Семинар № 4

Тақырыбы: Тілдік қатынас негіздері

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Тіл мен адамның тұтастығы, бірлігі.

2. Тіл арқылы адамды тану.

3. Лингвистика ғылымының зерттеу материалы.

Әдебиеттер:

1. Оразбаева А. Парентезаны коммуникативтік-прагматикалық қатынас тұрғысынан зерттеу // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 7, 2004, 110-115-б.

2. Бекмағамбетов Ш. Тілдік құбылыстың жаратылыстық табиғаты // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 9, 2007, 12-18-б.

3. Мырзағазиева М. Табиғат әлеміндегі концептілердің берілуі // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 2, 2007, 85-91-б.

СОӨЖ мазмұны:

1. «Баяншы», «Тұлғалар», «Қабылдаушы» ұғымдары туралы аннотация жазу.

Әдебиеттер:

1. Оразбаева Ф. Тілдік қатынас негіздері. А., 2005.

2. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. А., 1989.

СӨЖ мазмұны:

1. Сөйлеу аппараттарының рөлі (суретті-сызба әзірлеу).

Әдебиеттер:

1. Сағынтаева Ж. Тілді қарым-қатынас құралы тұрғысынан оқыту // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 5, 2006, 61-65-б.

5-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 5

Тақырыбы: Тілдік қатынас және тілсіз қатынас.

Дәріс мазмұны:

1. Тілдік қатынастың түрлері.

2. Тілсіз қатынас, оған тән белгілер.

3. Тілдік қатынас пен тілсіз қатынастың айырмашылықтары.

Әдебиеттер:

1. Нұрсұлтанқызы Ж. Бейвербалды амалдар – қарым-қатынастың маңызды элементі // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 1, 2004, 111-116-б.

2. Ешимов М. Ым семантикасы; универсалды және ұлттық табиғаты. Ф.ғ.к.дисс. авторефераты. А., 2004.

Семинар № 5

Тақырыбы: Тілдік қатынас және тілсіз қатынас

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Тілдік қатынастың түрлері.

2. Адамдардың ақпаратты қабылдауы және ұғуы.

3. Ым тілі, оған тән белгілер.

Әдебиеттер:

1. Нұрсұлтанқызы Ж. Бейвербалды амалдар – қарым-қатынастың маңызды элементі // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 1, 2004, 111-116-б.

2. Ешимов М. Ым семантикасы; универсалды және ұлттық табиғаты. Ф.ғ.к.дисс. авторефераты. А., 2004.

СОӨЖ мазмұны:

1. Қатысымдық тұлғалардың басты ұстанымдары (конспекті жазу).

Әдебиеттер:

1. Ибраимова Ж. Қатысымдық семантиканың басты тірегі – қатысымдық тұлғалар // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2007, 90-96-б.

2. Байтелиев А. Қазақ тіліндегі коммуникативтік фразеологизмдердің семантикалық құрылымы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2004, 52-58-б.

СӨЖ мазмұны:

1. Мемлекеттік тіл дегенді қалай түсінесің?

Әдебиеттер:

1. Қайдаров Ә. Қазақ тілін мемлекеттік тіл ретінде дамытудың жолдары мен шаралары. А., 1990.

2. Төлегенова Г. Тілдерді оқытудың қатысымдық іс-әрекет негізі // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2002, 61-63-б.

6-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 6

Тақырыбы: Тілдік қатынастың негізі – хабар (ақпарат).

Дәріс мазмұны:

1. Хабар туралы ғалымдар тұжырымдары.

2. Хабардың мәні мен маңызы.

3. Хабарға қойылатын талаптар.

4. Хабардың өту кезеңдері.

Әдебиеттер:

1. Колшанский Г. Коммуникативная функция и структура языка. М., 1984.

2. Бодуэн де Куртенэ. Избранные труды по общему языкознанию. М., 1963.

3. Проблемы коммуникативной лингвистики. Сб.науч.тр. М.,1982.

Семинар № 6

Тақырыбы: Тілдік қатынастың негізі – хабар (ақпарат)

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Хабар туралы ғалымдар пікірлері.

2. Хабардың мәні мен маңызы.

3. Тілдік қатынастағы хабардың орны.

4. Хабардың өту кезеңдері.

Әдебиеттер:

1. Колшанский Г. Коммуникативная функция и структура языка. М., 1984.

2. Бодуэн де Куртенэ. Избранные труды по общему языкознанию. М., 1963.

3. Проблемы коммуникативной лингвистики. Сб.науч.тр. М.,1982.

СОӨЖ мазмұны:

1. Диктордың сөйлеу мәдениеті (реферат әзірлеу).

Әдебиеттер:

1. Айтмұхаметова Қ. Кәсіби саладағы сөйлеу коммуникациясы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2000, 48-49-б.

СӨЖ мазмұны:

1. Сөйлесім әрекетінің түрлеріне анықтама беру.

Әдебиеттер:

1. Бейсенбекова Г. Оқылым процесі: теориясы мен әдістемесі. А., 2003.

2. Фоменко Ю. Язык и речь. Новосибирск, 1990.

3. Сыздықова Р. Сөздер сөйлейді. А., 1994.

7-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 7

Тақырыбы: Тілдік қатынасты іс жүзіне асырушылар.

Дәріс мазмұны:

1. Хабарды іс жүзіне асырушылар туралы түсінік.

2. Хабарға тікелей қатысушылардың қызметі.

3. Тілдік қатынастың орындалуына қатысушылар: баяншы, қатысымдық тұлғалар, қабылдаушы.

Әдебиеттер:

1. Мәлікова С. Тілдік қатынастағы диалогтық сөйлеуді үйретудің ерекшеліктері // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2002, 77-79-б.

2. Жинкин Н. Речъ как проводник информации. М., 1982.

3. Фердинанд де Соссюр. Труды по языкознанию. М., 1977.

Семинар № 7

Тақырыбы: Тілдік қатынасты іс жүзіне асырушылар

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Хабарды іс жүзіне асырушылар туралы түсінік.

2. Хабарға тікелей қатысушылардың қызметі.

3. Тілдік қатынастың орындалуына қатысушылар: баяншы, қатысымдық тұлғалар, қабылдаушы.

Әдебиеттер:

1. Бекмағамбетов Ш. Тілдік құбылыстың жаратылыстық табиғаты // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 9, 2007, 12-18-б.

2. Ибраимова Ж. Қатысымдық семантиканың басты тірегі – қатысымдық тұлғалар // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2007, 90-96-б.

3. Сағынтаева Ж. Тілді қарым-қатынас құралы тұрғысынан оқыту // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 5, 2006, 61-65-б.

СОӨЖ мазмұны:

1. Тілдік қатынастың адам тәрбиесіне тигізетін әсері (аударма жасау).

Әдебиеттер:

1. Жинкин Н. Коммуникативная система человека и развитие речи в школе. М., 1969.

СӨЖ мазмұны:

1. Тілдік қатынастың психологиямен байланысы (реферат дайындау).

Әдебиеттер:

1. Беляев Б. О взаимоотношении мышления, языка и речи. В кн. Вопросы психологии. М., 1958.

2. Артемов В. Психология обучения иностранным языкам. М., 1969.

8-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 8

Тақырыбы: Тілдік қатынастың құрамы.

Дәріс мазмұны:

1. Тілдік қатынастың құрамы, оның бөліктері.

2. Тілдік қатынас құрылымының жіктелуі.

3. Тілдік қатынасты іс жүзіне асырушылар

4. Тілдік қатынасқа қатысушылардың атқаратын қызметі.

5. Сөйлеу мүшелерінің бірлігі

6. Қатысымдық тұлғалардың жиынтығы.

Әдебиеттер:

1. Сағынтаева Ж. Тілді қарым-қатынас құралы тұрғысынан оқыту // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 5, 2006, 61-65-б.

2. Коммуникативные единицы языка. М., 1985.

3. Аханов К. Тіл білімінің негіздері. А., 1978.

Семинар № 8

Тақырыбы: Тілдік қатынастың құрамы

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Тілдік қатынас құрамының негізгі бөліктері.

2. Тілдік қатынас құрылымының жіктелуі.

Әдебиеттер:

1. Жинкин Н. Речъ как проводник информации. М., 1982.

2. Колшанский Г. Коммуникативная функция и структура языка. М., 1984.

3. Оразбаева Ф. Тілдік коммуникация негіздері. А., 1995.

4. Сағынтаева Ж. Тілді қарым-қатынас құралы тұрғысынан оқыту // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 5, 2006, 61-65-б.

СОӨЖ мазмұны:

1. Тілдің әлеуметтік, жекелік, психологиялық, анатомиялық-физиологиялық, қатысымдық жақтары мен ерекшелігі (конспекті).

СӨЖ мазмұны:

1. Сөйлесімнің әлеуметтік және жекелік мәні, қатысымдық ерекшелігі (реферат).

9-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 9

Тақырыбы: Қатысымдық тұлғалар.

Дәріс мазмұны:

1. Қатысымдық тұлғалар, олардың жиынтығы.

1. Тілдік тұлға мен қатысымдық тұлғалардың байланысы.

2. Қатысымдық тұлға жөніндегі ғалымдар көзқарастары.

3. Қатысымдық тұлғалардың түрлері: мәтін, тұрақты сөз тіркестері, сөйлем, сөз.

Әдебиеттер:

1. Ибраимова Ж. Қатысымдық семантиканың басты тірегі – қатысымдық тұлғалар // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2007, 90-96-б.

2. Ибраимова Ж. Тіл табысуға қажетті коммуникативтік дағдылар // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2002, 95-97-б.

3. Байтелиев А. Қазақ тіліндегі коммуникативтік фразеологизмдердің семантикалық құрылымы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2004, 52-58-б.

Семинар № 9

Тақырыбы: Қатысымдық тұлғалар

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Қатысымдық тұлғалар, олардың жиынтығы.

2. Тілдік тұлға мен қатысымдық тұлғалардың байланысы.

3. Қатысымдық тұлға жөніндегі ғалымдар көзқарастары.

4. Қатысымдық тұлғалардың түрлері: мәтін, тұрақты сөз тіркестері, сөйлем, сөз.

Әдебиеттер:

1. Аханов К. Тіл білімінің негіздері. А., 1978.

2. Байтелиев А. Қазақ тіліндегі коммуникативтік фразеологизмдердің семантикалық құрылымы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2004, 52-58-б.

СОӨЖ мазмұны:

1. Тіл мен таңба мәселесінің қазақ және шетел тіл білімінде зерттелу ерекшелігі (реферат әзірлеу).

Әдебиеттер:

1. Бодуэн де Куртенэ. Избранные труды по общему языкознанию. М., 1963.

2. Жаманбаева Қ.Ә. Тіл қолданысының когнитивтік негіздері: эмоция, символ, тілдік сана. – Алматы: Ғылым ,1998, 140 б.

3. Қордабаев. Т. Жалпы тіл білімі. Алматы,1983, 118 б.

СӨЖ мазмұны:

1. Тілдік таңба ретінде сөздің дыбыстық жамылғышы, сөз семантикасының қатысымдық сипаты.

Әдебиеттер:

1. Оразбаева Ф. Тілдік қатынас негіздері. А., 2005.

2. Уфимцева А.А. Понятия языкового знака. М.1970

10-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 10

Тақырыбы: Тілдік қатынас пен мемлекеттік тіл.

Дәріс мазмұны:

1. Тілдік қатынас пен мемлекеттік тіл мәселесі.

2. Тілдік қатынас пен мемлекеттік тіл арасындағы өзара ықпалдастық ұстанымы, оның басты критерийлері.

3. Мемлекеттік тілге қатысты коммуникативтік бағыт пен бағдарлар.

Әдебиеттер:

1. Қайдаров Ә. Қазақ тілін мемлекеттік тіл ретінде дамытудың жолдары мен шаралары. А., 1990.

2. Төлегенова Г. Тілдерді оқытудың қатысымдық іс-әрекет негізі // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2002, 61-63-б.

Семинар № 10

Тақырыбы: Сөйлесім әрекеті

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Сөйлесім әрекеті туралы түсінік.

2. Сөйлесім әрекетінің түрлері.

3. Сөйлесім әрекетінің басты қағидалары.

Әдебиеттер:

1. Айтмұхаметова Қ. Кәсіби саладағы сөйлеу коммуникациясы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2000, 48-49-б.

2. Бейсенбекова Г. Оқылым процесі: теориясы мен әдістемесі. А., 2003.

3. Жапбаров А. Сөйлеудің лексикалық икемділігі мен дағдысы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2004, 65-68-б.

СОӨЖ мазмұны:

1. Мемлекеттік тілдің жаһандану процесімен байланысы жөнінде сұқбат өткізу.

СӨЖ мазмұны:

1. Мемлекеттік тіл дегенді қалай түсінесің? (Өзіндік ой-пікірін жазып келу).

11-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 11

Тақырыбы: Тілдік қатынас пен сөйлеу мәдениеті. Сөйлесім әрекеті, оның түрлері

Дәріс мазмұны:

1. Сөйлеу мәдениетіне қойылатын талаптар.

2. Сөйлеу мәдениетінің басты ұстанымдары.

3. Сөйлеу мәдениетін игеруде қолданылатын әдістер.

4. Сөйлесім әрекетінің түрлері: айтылым, оқылым, жазылым, тыңдалым, тілдесім.

Әдебиеттер:

1. Балақаев М. Тіл мәдениеті және қазақ тілін оқыту. А., 1950.

2. Айтмұхаметова Қ. Кәсіби саладағы сөйлеу коммуникациясы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2000, 48-49-б.

3. Бейсенбекова Г. Оқылым процесі: теориясы мен әдістемесі. А., 2003.

4. Фоменко Ю. Язык и речь. Новосибирск, 1990.

5. Сыздықова Р. Сөздер сөйлейді. А., 1994.

Семинар № 11

Тақырыбы: Оқылым

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Оқылымның анықтамасы.

2. Оқылымның түрлері.

3. Оқылым әрекетінің орфоэпиямен байланысы.

Әдебиеттер:

1. Бейсенбекова Г. Оқылым процесі: теориясы мен әдістемесі. А., 2003.

2. Балақаев М. Тіл мәдениеті және қазақ тілін оқыту. А., 1950.

3. Төлегенова Г. Тілдерді оқытудың қатысымдық іс-әрекет негізі // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2002, 61-63-б.

СОӨЖ мазмұны:

1. Тіл мен сөйлесім әрекетінің ортақ байланысы жөніндегі көзқарастарын шағын мақала түрінде әзірлеу.

Әдебиеттер:

1. Айтмұхаметова Қ. Кәсіби саладағы сөйлеу коммуникациясы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2000, 48-49-б.

2. Жапбаров А. Сөйлеудің лексикалық икемділігі мен дағдысы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2004, 65-68-б.

3. Сыздықова Р. Сөз сазы. (сөзді дұрыс айту нормалары). А.1995

СӨЖ мазмұны:

1. Тіл мен ойлаудың лингвистика ғылымында алатын орны жөнінде пікірталас өткізу.

12-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 12

Тақырыбы: Тілдік қатынастың ғылыми негіздері.

Дәріс мазмұны:

1. Тілдік қатынастың педагогикамен байланыстылығы.

2. Тілдік қатынастың адам тәрбиесіне әсері.

3. Тілдік қатынастың психологиямен байланысы.

Әдебиеттер:

1. Жинкин Н. Коммуникативная система человека и развитие речи в школе. М., 1969.

2. Алтынбекова О., Никбаева К. Билингвизм типологиясы туралы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 6, 2006, 115-122-б.

Семинар № 12

Тақырыбы: Айтылым

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Айтылым туралы түсінік.

2. Айтылымға тән белгілер.

3. Айтылым және сөйлесім әрекеті.

Әдебиеттер:

1. Нұрғали С. Заң факультеті студенттеріне айтылым әрекеті арқылы үстеуді қатысымдық тұрғыдан оқыту. Алматы, 2004.

2. Сыздықова Р. Сөз сазы (сөзді дұрыс айту нормалары). А.1995.

СОӨЖ мазмұны:

1. Тілдік қатынастың басты тұлғасы және өзегі сөзге лексикалық тұрғыдан талдау жасау.

СӨЖ мазмұны:

1. «Бұқаралық ақпарат құралдарының тілі» атты тақырыпта шағын хабарлама әзірлеу.

Әдебиеттер:

1. Момынова Б.Қ. Қазақ газеттерінің лексикасы. Филол. ғылымд. докт. дисс. авторефераты. Алматы, 1999.

2. Мұсабекова А.А. Қазіргі қазақ публицистикасында экспрессия және эмоцияны білдірудің тілдік құралдары. Филол. ғылымд. канд. дисс. авторефераты. Астана, 2004.

13-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 13

Тақырыбы: Тіл мен ойлау.

Дәріс мазмұны:

1. Тіл мен ойлаудың ара қатысы.

2. Ойлаудың сөйлесім әрекетіне әсері.

3. Ойлаудың танымдық және қатысымдық қызметтері.

4. Тіл мен ойлау жөнінде ғалымдар тұжырымдары.

Әдебиеттер:

1. Әмірбекова А. Тіл мен ойлаудың когнитивтік лингвистикадағы көрінісі // Қазақ тілі мен әдебиеті, №6, 2003, 85-86-б.б.

2. Оразалиева Э.Н.Танымдық қазақ тілі: Оқу құралы.- Алматы: «Мұрагер», 2005, 176 б.

Семинар № 13

Тақырыбы: Тыңдалым

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Тыңдалым туралы түсінік.

2. Тыңдалымның мәні, маңызы, қызметі.

3. Тыңдалымға қойылатын талаптар.

4. Тыңдалымның түрлері.

Әдебиеттер:

1. Бейсенбекова Г. Оқылым процесі: теориясы мен әдістемесі. А., 2003.

2. Колшанский Г. Коммуникативная функция и структура языка. М., 1984.

3. Оразбаева Ф. Тілдік қатынас негіздері. А., 2005.

СОӨЖ мазмұны:

1. Тілдік қатынасқа сәйкес сөйлеу мәдениетіне қойылатын талаптар жөнінде реферат дайындау.

Әдебиеттер:

1. Жапбаров А. Сөйлеудің лексикалық икемділігі мен дағдысы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2004, 65-68-б.

2. Жапбаров А. Қазақ тілі стилистикасын оқыту методикасының негіздері. А., 1991.

3. Сыздықова Р. Сөз сазы. (сөзді дұрыс айту нормалары). А.1995

СӨЖ мазмұны:

1. Тілдік қатынасқа түсушілердің атқаратын қызметтеріне сипаттама беру (жазба жұмысы).

Әдебиеттер:

1. Колшанский Г. Коммуникативная функция и структура языка. М., 1984.

2. Проблемы коммуникативной лингвистики. Сб.науч.тр. М.,1982.

14-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 14

Тақырыбы: Тіл және таңба.

Дәріс мазмұны:

1. Таңба мәселесі.

2. Тіл – таңбалар жүйесі.

3. Тілдің таңбалық табиғаты.

Әдебиеттер:

1. Дейк Ван Т.А. Язык. Познание. Коммуникация. М., 1989.

2. Жаманбаева Қ.Ә. Тіл қолданысының когнитивтік негіздері: эмоция, символ, тілдік сана. – Алматы: Ғылым ,1998, 140 б.

Семинар № 14

Тақырыбы: Жазылым

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Жазылымның маңызы.

2. Жазылымның түрлері, амал-тәсілдері.

3. Жазылым әрекетінің графикамен, орфографиямен байланысы.

4. Жазызылым әрекетін тілдік қатынаста дұрыс қолданудың маңызы.

Әдебиеттер:

1. Исабаев А. Қазақ тілін оқытудың дидактикалық негіздері. А., 1993.

2. Лернер И.Я. Дидактические основы методов обучения. М., 1981.

СОӨЖ мазмұны:

1. «Коммуникация» терминінің қоғамдағы қызметі (мақала әзірлеу).

СӨЖ мазмұны:

1. Тілдік қатынастың қоғамдық-әлеуметтік қызметі жайлы ойталқы өткізу (баспасөз материалдарына сүйену).

15-апта

Кредиттік сағат саны – 1

Дәріс № 15

Тақырыбы: Тіл және сөйлесім.

Дәріс мазмұны:

1. Сөйлеу процесінің ойға қатысы.

2. Тілдік амалдар.

3. Тіл мен сөйлесім – ортақ жүйенің екі бүтін құрамы.

Әдебиеттер:

1. Жапбаров А. Сөйлеудің лексикалық икемділігі мен дағдысы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2004, 65-68-б.

2. Мәлікова С. Тілдік қатынастағы диалогтық сөйлеуді үйретудің ерекшеліктері // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2002, 77-79-б.

3. Сағынтаева Ж. Тілді қарым-қатынас құралы тұрғысынан оқыту // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 5, 2006, 61-65-б.

Семинар № 15

Тақырыбы: Тілдесім

Семинар сабақтың мазмұны:

1. Тілдесімнің мәні мен маңызы.

2. Тілдесімнің пікір алмасуға қатысы.

3. Тілдесімнің ерекшелігі мен қызметі.

4. Тілдесімнің түрлері және олардың жіктелуі.

Әдебиеттер:

1. Айтмұхаметова Қ. Кәсіби саладағы сөйлеу коммуникациясы // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2000, 48-49-б.

2. Ибрагимова Ж. Тіл табысуға қажетті коммуникативтік дағдылар // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 12, 2002, 95-97-б.б.

СОӨЖ мазмұны:

1. «Тілдік қатынастың негізі – қатысымдық тұлғалар» деген тақырыпта хабарлама дайындау.

Әдебиеттер:

1. Ибраимова Ж. Қатысымдық семантиканың басты тірегі – қатысымдық тұлғалар // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2007, 90-96-б.

2. Коммуникативные единицы языка. М., 1985.

3. Төлегенова Г. Тілдерді оқытудың қатысымдық іс-әрекет негізі // Қазақ тілі мен әдебиеті, № 3, 2002, 61-63-б.

СӨЖ мазмұны:

1. «Оқылым», «айтылым», «жазылым», «тыңдалым», «тілдесім терминдерінің бұқаралық ақпарат құралдарында қолданыс аясы жайында зерттеу жұмысын жүргізу.