5. Оқыту және сабақ беру әдістері (кіші топтар, дискуссия, ситуациялық есебтер, парамен жұмыс істеу, презентация, кейс-стади және т.Б.)

6. Әдебиеттер

негізгі:

1. Руководство по первичной медико-санитарной помощи + СD/ под ред. А.А.Баранова, И.Н.Денисова, А.Г Чучалина. – М., 2006. – С. 1584. Практическое руководство для врачей общей (семейной) практики /под ред. академика РАМН И.Н. Денисова. – М.: ГЭОТАР-МЕДИЦИНА. – 2001. – С. 720.

2. Сторожаков Г.И., Чукаева И.И., Александров А.А. Поликлиническая терапия: учебник. – М., 2007. – С. 704.

қосымша:

Пауткин Ю.Ф., Малярчук В.И. Поликлиническая хирургия: учебное пособие.

– М.: РУДН, 1999. – 256 с.

Поликлиническая терапия / Под ред. В.А. Галкина. – М.: Медицина, 2000. – 256 с.

3. Поликлиническая педиатрия: учебник/под ред. А.С.Калмыковой. – М., 2008. – 624 с.

1. Керимкулова А.С., Еспенбетова А.С. Ведение кардиологических больных в амбулаторных условиях. Учебное пособие. – Семей, 2006, 2009. – 248с.

2. Дербисалина Г.А., Дербисалин А.С., Миралеева А.И. Коммуникативные навыки в работе врача общей практики. – Актобе

3. Мухин Н.А., Моисеев В.С., Мартынов А.И. Внутренние болезни: учебник: в 2 т.+ СД. – 2-е изд. – М., 2008. Т.1. – 61-92 с.

4. Моисеев В.С., Кобалава Ж.Д. Внутренние болезни с основами доказательной медицины и клинической фармакологией: руководство/ под ред. В.С. Моисеева. – М., 2008. – 632 с.

5. Шулутко Б.И. Стандарты диагностики и лечения внутренних болезней. - СПб.: ООО «ЭЛБИ-СПб», 2007. – 800 с.

6. Окороков А.Н. Диагностика болезней внутренних органов. Практическое руководство. - Мн. Высшая школа, Витебск, Белмедкнига, 1- 9 том – 2002–2004.

10. Свищенко Е.П., Коваленко В.Н. Артериальная гипертензия. - Киев: Морион. - 527 с. (2001).

11. Токарь А.В., Ена Л.М. Артериальная гипертензия в пожилом и старческом возрасте. - Киев: Здоровье. - 220 с. (1989).

7. Бақылау (сұрақтар, тесттер, есебтер):

1. АГ пайда болудың этиологиялық теориялары;

2. АГ және ҚАЖ патогенезінің негізгі тарамдары;

3. АГ және ҚАЖ кезіндегі клиникалық синдромдар;

4. АГ жәгн ҚАЖ кезіндегі диагностикалық критерийлер;

5. АГ және ҚАЖ кезінде негізгі клинико-лабораторлық өзгерістер;

6. АГ және ҚАЖ емдеу тактикасы, егде, жүкті әйелдерде, жас өспірімдерде;

7. АГ кезіндегі дәрілік-еңбектік экспертиза.

5 Курс студенттеріне арналған тест-бақылау тақырыбы: «ждт тәжірибесіндегі артериальді гипертензия».

1 Вариант

1. Артериальді гипертензияның 1 сатысындағы артериальді қан қысымының көрсеткіштері қандай (БДҰ, 1999):

А) 120-129/80-84 мм. с. б.

В) 130-139/85-89 мм. с. б.

С) 140-159/90-99 мм. с. б.

D) 160-179/100-109 мм. с. б.

Е) 180/110 мм. с. б. жоғары

2. Артериальді гипертензияның 3 сатысындағы артериальді қан қысымының көрсеткіштері қандай (БДҰ, 1999):

А) 120-129/80-84 мм. с. б.

В) 130-139/85-89 мм. с. б.

С) 140-159/90-99 мм. с. б.

D) 160-179/100-109 мм. с. б.

Е) 180/110 мм. с. б. жоғары

3. БДҰ АГ дамуына модифицирлеуші емес қауіп қатер факторына не жатады:

А) Шылым шегу

В) Дислипидемия

С) Жасы

D) Ішімдік

Е) Гиподинамия

4. Науқас 60 ж, ұзақ уақыт бойы артериальді гипертензия бойынша бақылауда тұр. Бойы -165, дене салмағы 62 кг. Гипотензивті препараттарды күнделікті қабылдамайды. Жағдайының нашарлауына бір апт адай болды. Перкуторлы – жүректін сол жақ шекарасы солға қарай ұлғайған. Жүрек тондары бәсен, ЖСЖ 88 минутына, АҚҚ 150/85 мм. с.б. Эхо КГ - сол жақ қарыншаның гипертрофиясы. Науқаста қандай диагноз?

А) Артериальді гипертония I сатысы, қауіп қатер факторы 2

B) Артериальді гипертония I сатысы, қауіп қатер факторы 3

С) Артериальная гипертония II сатысы, қауіп қатер факторы 4

D) Артериальная гипертония II сатысы, қауіп қатер факторы 3

Е) Артериальная гипертония, III сатысы, қауіп қатер факторы 4

5. Ер адам 56 жаста, машинист көмекшісі, кезекті диспансерлік тексеру кезінде шағымдары жоқ, дәрігер қарап тексергенде АҚҚ - 150/95 мм с. б., ЖСЖ - 72 мин. Дәрігердің айтуы бойынша, анамнезінде тез шаршағыштыққа, нерв жүйесінің күйзелісіне, басының ауруына, ұйқысыздыққа, жұмысына деген қабілетінің төмендеуіне шағымданған және оларды науқас жұмысының көп болуыменен байланыстырған. Қарап тексергенде: жүректің салыстырмалы перкуторлы шекарасы солға жылжыған, жүрек ұшында шу күшейген, қолқада II тонның акценті. ЭКГ да: ритм синусты, ЖСЖ-74 мин., ЭОС горизонтальді орналасқан, сол жақ қарыншаның гипертрофиясы.

Сіздің диагнозыныз қандай?

+А) Артериальді гипертония I сатысы, қауіп қатер факторы 3

B) Артериальная гипертония, I сатысы, қауіп қатер факторы 4

С) Артериальная гипертония II сатысы, қауіп қатер факторы 4

D) Артериальная гипертония II сатысы, қауіп қатер факторы 3

Е) Артериальная гипертония, II сатысы, қауіп қатер факторы 4

6. Ер адам 46 жаста, тез шаршағыштыққа, нерв жүйесінің күйзелісіне, басының ауруына, ұйқысыздыққа, жұмысына деген қабілетінің төмендеуіне шағымданған және оларды науқас жұмысының көп болуыменен байланыстырған. Зиянды әдеттері: шылым шегеді, дене салмағы жоғары. Объективті: АҚҚ - 166/102 мм с. б., ЖСЖ - 82 мин, жүректің салыстырмалы перкуторлы шекарасы солға жылжыған, жүрек ұшында шу күшейген, қолқада II тонның акценті. ЭКГ да: ритм синусты, ЖСЖ-74 мин., ЭОС горизонтальді орналасқан, сол жақ қарыншаның гипертрофиясы.

Қандай болжама диагноз?

А) Артериальная гипертония 1 степени, риск 3

B) Артериальная гипертония 1 степени, риск 4

С) Артериальная гипертония 2 степени, риск 4

+D) Артериальная гипертония 2 степени, риск 3

Е) Артериальная гипертония, 2 степени, риск 4

7. Әйел 55 жаста, ұзақ уақыт бойы ревматоидты артритпен қаралып жүр, СЕҚҚП, глюкокортикостероидтарды қабылдайды. 2 ай бойы шүйде аймағындағы қатты ауру сезімін, жүрек аймағындағы ауру сезімін, әлсіздікті байқаған. Объективті: жүрек тондары бәсен, ырғағы дұрыс. АҚҚ 160/100 мм.с.б. ЖСЖ 94 мин. Қандай диагноз болуы мүмкін?

А) Артериальді гипертония I сат, қауіп қатер тобы 2

+В) Екіншілік артериальді гипертензия

С) Артериальді гипертензия 3 сат, қауіп қатер тобы 2

D) Артериальді гипертензия 3 сат, қауіп қатер тобы 3

E) Артериальді гипертензия 3 сат, қауіп қатер тобы 3

8. Әйел И., 48 жаста, шағымдары басының ауруына, көз алдында шіркеулердің ұшуына, түсінің нашарлауы. Алғаш 6 жыл бұрын АҚҚ 160/100 мм с. б. дейін жоғарлауы тіркелген. Тұрақты ем эналаприлмен жүргізіліп отырды. Өткізіліп жатқан гипотензивті терапия соңғы бір жылда - эффект көрсетпеді. Бойы 164 салмағы 82 кг. Жүрек тондар бәсен, қолқа үстінде 2 тонның акценті. АҚҚ 180/115 мм с.б. Пульс 68 минутына, кернеулі.

Қандай диагноз болуы мүмкін?

А) артериальді гипертензия 2 сат, қауіп қатер тобы 2

В) артериальді гипертензия 2 сат, қауіп қатер тобы 3

С) артериальді гипертензия 3 сат, қауіп қатер тобы 2

D) артериальді гипертензия 3сат, қауіп қатер тобы 3

+Е) артериальді гипертензия 3сат, қауіп қатер тобы 4

9. Қандай жағдайда артериальді гипертензияны ААФ тежегіштерімен емдеген дұрыс?

А) жүктілік

В) лактация кезені

С) гиперкалиемия

+D) сол жақ қарыншаның дисфункциясы

Е) екі жақты бүйрек артериясының стенозы

10. Әйел, 55 ж, шүйде аймағындағы басының ауруына, тез шаршағыштыққа, кешке қарай аяқтарындағы ісінуге шағымданады. Анамнезінде 4 жыл бойы артериальді қан қысымы 170/110 мм с.б. дейін жоғарлайды. Объективті: жүрек шекаралары: оң жақ – төстін ң оң бойымен, жоғарғысы – III қабырға аралықта, сол жағы – орташа бұғана сызығымен V қабырға аралықта. Жүрек тондары бәсен. ЖСЖ 88 минутына. Артериальді қан қысымы 160/100 мм с.б. Қанда ренин деңгейі төмендеген.

Төменде көрсетілген дәрілік заттардың қайсысы тиімді болып табылады?

А) Бета-адреноблокаторлар

+В) Кальций каналдарының антагонистері

С) ААФ тежегіштері

D) Ілмек диуретиктері

Е) Ангиотензин II рецепторларының тежегіштері

11. Пациент 73 жаста соңғы 6 жыл бойы күш түсіру стенокардиясымен аурады. Соңғы екі апта бойы – гипертониялық криздер, стенокардия ұстамалары жиілеп кетті. Дәрігерге жағдайының нашарлауына байланысты қаралды. Қарап тексергенде: өкпесінде сырылдар жоқ, ТАЖ 16 минутына. Жүрек ырғағы дұрыс. ЖСЖ – 96 мнутына. АҚҚ – 160/100мм с б.

Төменде көрсетілген дәрілік заттардың қайсысы тиімді?

+А) Бета-адреноблокаторлар

В) Кальций каналдарының антагонистері

С) ААФ тежегіштері

D) Ілмек диуретиктері

Е) Ангиотензин II рецепторларының тежегіштері

12. Ер адам 58 жаста, 10-15 жыл артериальді гипертензияның 2 сатысымен аурады, қауіп қатер 4 . Бір жыл бұрын алдыңғы перделік ірі ошақты миокард инфарктісің алған.

Бұл науқастың еңбектік болжамы қандай?

А) режимді сақтаса еңбекке жарамды

+В) II топ мүгедегі

С) физикалық күшпен байланысты емес жұмысқа ауыстыру

D) түнгі жұмысқа ауыстыру

Е) 1 топ мүгедегі

13. Артериальді гипертензияның 2 сатысындағы артериальді қан қысымының көрсеткіштері қандай (БДҰ, 1999):

А) 120-129/80-84 мм с.б.

В) 130-139/85-89 мм с.б.

С) 14-159/90-99 мм с.б.

D) 160-179/100-109 мм с.б.

Е) 180/110 мм с.б. жоғары

14. БДҰ АГ дамуына модифицирлеуші қауіп қатер факторына не жатады:

А) Тұқым қуалаушылық

В) Дислипидемия

С) Жасы

D) Жынысы ер

Е) Жынысы әйел

15. Науқас 35 ж, ІІ сатыдағы АГ бар, гемодинамиканың гиперкинетикалық типі байқалады. Осы науқасты емдеу үшін төменде көрсетілген препараттардың қайсысы тиімді:

А) ААФ тежегіштері

В) Вета-блокаторлар

С) Са антагноистері

D) Диуретиктер

Е) Альфа 2-адреномиметиктер

16. Брадикардия, атриовентрикулярлы блокада жанама әсерлері қандай гипотензивті препаратқа тән?

A) Дигидропиридин тобындағы Са антагонистері

В) ААФ тежегіштері

С) Ілмек диуретиктері

D) Бета - адреноблокаторлар

Е) Ангиотензин II блокатор тежегіштері

17. Ер адам 49 ж, басының ауруына, құлақта болатын шуға шағымданады. Анамнезінде 5 жыл бойы төс артындағы қысатын, 600 метр жүрген кезде, 5 этажға көтерілген кезде пайда болатын ауру сезіміне шағымданады, ауру сезімі физикалық күштемені тоқтатқан кезде басылады. Объективті: жүрек шекаралары: оң жағы төстің оң жақ бойымен, жоғарғысы – ІІІ қабырға аралықта, сол жағы – ОБС бойымен 5 қабырғааралығында. Жүрек тондары бәсен. ЖСЖ 95 минутына. АҚҚ 180/90 мм.с.б.

Қандай дәрілік препарат тобы тиімді?

A) Бета-адреноблокаторлар

B) Ұзақ әсер ететін нитраттар

C) Кальций антагонистері

D) Ангиотензин айналдырушы фермент ингибиторы

E) Тиазидті диуретиктер

18. Әйел, 55 ж, шүйде аймағындағы басының ауруына, тез шаршағыштыққа, кешке қарай аяқтарындағы ісінуге шағымданады. Анамнезінде 4 жыл бойы артериальді қан қысымы 170/110 мм с.б. дейін жоғарлайды. Объективті: жүрек шекаралары: оң жақ – төстін ң оң бойымен, жоғарғысы – III қабырға аралықта, сол жағы – орташа бұғана сызығымен V қабырға аралықта. Жүрек тондары бәсен. ЖСЖ 88 минутына. Артериальді қан қысымы 160/100 мм с.б. Қанда ренин деңгейі төмендеген.

Қандай диагноз болуы мүмкін?

А) Артериальді гипертензия 2 сат, қауіп қатер тобы 3

В) Артериальді гипертензия 2 сат, қауіп қатер тобы 4

С) Артериальді гипертензия 3 сат, қауіп қатер тобы 2

D) Артериальді гипертензия 3 сат, қауіп қатер тобы 3

Е) Артериальді гипертензия 3сат, қауіп қатер тобы 4

19. Науқас 62 жаста, ұзақ уақыт бойы артериальді гипертензия, созылмалы жүрек жеткіліксіздігімен асқынған ЖИА қаралып жүр, биохимиялық қан анализінде калий - 6,4 ммоль/л. Қандай препаратты ұзақ қабылдаған кезде қанда осындай өзгерістер байқалады?

А) вета-блокаторлар

В) кальци антагонистері

С) ілмек диуретиктері

D) тиазидті диуретиктер

E) калийсақтаушы диуретиктер

20. ААФ ингибиторлардың арнайы жанама әсері:

А) бетінің қызаруы

В) жүрек қағуы

С) терлік бөртпелер

D) құрғақ жөтел

Е) АВ - блокадалар

21. Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі кезінде артериальді гипертензияны емдеу үшін гипотензивті препараттардың қай тобын таңдау керек

А) АПФ ингибиторлары

В) калийсақтаушы зәр айдағыштар

С) спазмолитиктер

D) бета-адреноблокаторлар

E) альфа-адреноблокаторлар

22. Гипертониялық криздің асқынуларына жатады:

А) Желел сол жақ қарыншаның жеткіліксіздігі

В) Ішек парезі

С) Ісіну синдром

D) Буынды синдром

Е) Өкпеден қан кету

21. Қан айналым жетіспеушілігінің (ҚАЖ) 1 сатысына тән:

+А) Гемодинамика бұзылмаған

В) Гемодинамика қан айналым шеңберінің біреуінде бұзылған

С) Екі қан айналым шеңберлерінде айқын гемодинамика бұзылыстары

D) Нысана ағзаларында ауыр (қайтымсыз) структуралық өзгерістер

Е) Жүрек және қан тамырларының дезадаптивті ремоделизациясы

22. ҚАЖ II А сатысына тән:

А) Гемодинамика бұзылмаған

+В) Гемодинамика қан айналым шеңберінің біреуінде бұзылған

С) Екі қан айналым шеңберлерінде айқын гемодинамика бұзылыстары

D) Нысана ағзаларында ауыр (қайтымсыз) структуралық өзгерістер

Е) Жүрек және қан тамырларының дезадаптивті ремоделизациясы

23. ҚАЖ II Б сатысына тән:

А) Жүректің соңғы зақымдану сатысы

В) Гемодинамика қан айналым шеңберінің біреуінде бұзылған

+С) Екі қан айналым шеңберлерінде айқын гемодинамика бұзылыстары

D) Жүрек және қан тамырлар ремоделизациясының соңғы сатысы

Е) Жүрек және қан тамырларының адаптивті ремоделизациясы

24. ҚАЖ III сатысына тән:

А) Сол жақ қарыншаның симптомсыз дисфункциясы

В) Жүрек ауруының ауыр сатысы (зақымдалу)

С) Жүрек және қан тамырларының дезадаптивті ремоделизациясы

+D) Нысана ағзаларында ауыр (қайтымсыз) структуралық өзгерістер

Е) Жүрек және қан тамырларының адаптивті ремоделизациясы

25. Ер адам 72 жаста, бірнеше ай бұрын миокард инфарктісің алған, шағымдары ентігу, әлсіздік, тез шаршағыштық, балтыр және табан ісінулеріне. Өкпесінің төменгі бөлігінде ылғалды сырылдар естіледі. Бауыры 2 см. ұлғайған. ЭКГ ритм синусты, ЖСЖ 92 минутына. Миокардтың тыртықтану белгілері бар. Науқастың жағдайы қан айналым жетіспеушілігінің қандай сатысына тән?

A) Созылмалы жүрек жетіспеушілігі жоқ

B) Созылмалы жүрек жетіспеушілігінің I сатысы

C) Созылмалы жүрек жетіспеушілігінің II А сатысы

+D) Созылмалы жүрек жетіспеушілігінің II Б сатысы

Е) Созылмалы жүрек жетіспеушілігінің III сатысы