Модуль 0. Уводзіны ў дысцыпліну “Гісторыя Беларусі”

Патрабаванні да кампетэнцыі студэнтаў

Студэнты павінны ведаць:

• перыядызацыю сусветнай і айчынай гісторыі;

• фармацыйную і цывілізацыйную тэорыі гістарычнага развіцця;

• асноўныя айчынныя гістарыяграфічныя школы.

Студэнты павінны ўмець:

• уяўляць падзеі гісторыі Беларусі ў кантэксце ўсходнеславянскай і агульнаеўрапейскай гісторыі;

• параўноўваць фармацыйны і цывілізацыйны падыходы пры характарыстыцы заканамернасцей і асаблівасцей мадэрнізацыі баларускага грамадства на розных этапах яго развіцця;

• адрозніваць айчынныя гістарыяграфічныя школы.

Навукова-тэарэтычны змест модуля

Метадалагічныя асновы і прынцыпы вывучэння гісторыі, яе перыядызацыя. Фармацыйны і цывілізацыйны падыходы да вывучэння гісторыі. Цывілізацыя, тыпы цывілізацый. Прадмет вывучэння гісторыі Беларусі. Айчынныя гістарыяграфічныя школы. Крыніцы вывучэння гісторыі Беларусі.

Пытанні для самастойнага вывучэння модуля

1. Прадмет вывучэння гісторыі Беларусі і мэты курса.

2. Першыя цывілізацыі ў свеце, тыпы цывілізацый.

3. Фармацыйны і цывілізацыйны падыходы да вывучэння гісторыі Беларусі.

4. Перыядызацыя гісторыі Беларусі.

5. Гістарыягрыфія гісторыі Беларусі.

6. Крыніцы гісторыі Беларусі.

Асноўная літаратура

1. Гiсторыя Беларусi: У 2 ч. Са старажытных часоў да канца XVIII ст.: Курс лекцый. Мн., 2000.

2. Гiсторыя Беларусi: У 6 т. / Пад рэд. М. Касцюк. - Мн., 2000.

3. Гiсторыя Беларусi (у кантэксце сусветных цывілізацый) / В.І. Галубовіч, З.В. Шыбека, Д.М. Чаркасаў і інш. – Мн., 2005.

4. Ковкель, И.И. История Беларуси с древнейших времён до нашего времени / И.И. Ковкель, Э.С. Ярмусик. – Мн., 2006

5. Котов, А.И. История Беларуси и мировые цивилизации / А.И. Котов. – Мн., 2006.

6. Нарысы гiсторыi Беларусi: У 2 ч. / Пад рэд. Касцюк М. – Мн., 1994–1995.

7. Энцыклапедыя гiсторыi Беларусi: У 6 т. / Пад рэд. М.В. Бiч i iнш. – Мн., 1993–2003.

Дадатковая літаратура

1. Археалогiя Беларусi: У 4-х т.- Мн., 1999.

2. Археалогiя i нумiзматыка Беларусi. Энцыклапедыя. - Мн., 1993.

3. Карев, Д.В. Белорусская историография конца ХVІІІ – нач. ХХ веков // Наш Радавод. – Кн. 5. – Ч.1. – Гродна, 1993.

4. Копысский, З.Ю., Чепко, В.В. Историография БССР: Эпоха феодализма. – Мн., 1986.

Асноўныя паняцці па тэме

Гісторыя (ад грэч.) – апавяданне пра мінулае, даследаванне мінулага. У сучасным паняцці: 1) працэс развіцця прыроды і грамадства ў цэлым; 2) комплекс грамадскіх навук, якія вывучаюць мінулае грамадства для пазнання і разумення яго сучаснага і перспектыў развіцця.

Генеалогія – навука, якая вывучае гісторыю і паходжанне родаў, асобных іх прадстаўнікоў, устанаўлівае роднасныя сувязі, складае радаводы; цесна спалучана з геральдыкай і іншымі дапаможнымі гістарычнымі дысцыплінамі.

Нумізматыка – навука, якая вывучае гісторыю грашова-вагавых сістэм розных эпох і краін, характар іх узаемаадносін у працэсе эканамічных, палітычных і культурных кантактаў этнасаў і дзяржаў, грашовае абарачэнне і яго узаемасувязі з таварным рынкам, арганізацыю і тэхніку манетнай вытворчасці, грашовыя рэформы.

Сфрагістыка – дапаможная гістарычная дысцыпліна, якая вывучае пячаткі і гісторыю іх існавання.

Этналогія (этнаграфія) – навука, якая вывучае паходжанне, рассяленне, побыт і культуру этнасу (народа).

Фармацыя – грамадства на пэўнай ступені развіцця з панаваннем адпаведнага спосабу вытворчасці.

Цывілізацыя – устойлівая культурна-гістарычная супольнасць людзей, для якой характэрны падобныя культурныя і духоўныя каштоўнасці і традыцыі, так сама падобныя ўмовы матэрыяльнай вытворчасці і сацыяльна-палітычнага развіцця, спецыфічны лад жыцця і пэўныя геаграфічныя рамкі.

Гістарычная перыядызацыя – падзел адзінага гістарычнага працэсу на эпохі (вякі) і перыяды ў адпаведнасці з вылучанамі ступенямі сацыяльна-эканамічнага развіцця грамадства, якія паслядоўна праходзіў пэўны этнас (племя, народнасць, нацыя) або насельніцтва рэгіёна, краіны, кантынента.

Гістарычныя крыніцы – канкрэтныя носьбіты дакладнай гістарычнай інфармацыі, якія былі вылучаны і даследаваны на аснове навуковай метадалогіі з выкарыстаннем спецыяльнай гістарыяграфічнай методыкі, прайшлі праверку на дакладнасць, атрымалі атрыбутыўную класіфікацыю (вызначэнне месца, часу, культурнай, этнічнай або персанальнай прыналежнасці).