2) Дәрігердщ коммуникативтік білгерлігі (компетенттілігі)

Дәрігердің коммуникативтік білгерлігі - кәсіби маңызды қасиет. Мамандығына байланысты дәрігер үнемі және тығыз қарқынды қарым-қатынас жасауға мәжбүр болады: науқастармен және олардың туыстарымен, жақындарымен, басқадай медициналык қызметкерлермен (әріптестері, мейірбикелер, кіші мейірбикелер), мекеме әкімшілігімен, т.о. Тиісті мамандық дәрежеге және табысқа жету үшін дәрігер қатынасу біліктілігін, басқа адамдармен қарым-қатынас құру тәсілдерін, үнемі дамытып, жетілдіріп отыруы қажет. Науқаспен тиімді психологиялық жанасу арқылы нақтылы түрде және толық мәлімет жинастыру мүмкіншілігі туады. Дәрігср алдында тұрған мәселелердің нәтижелі шешілуі, ауру адаммен сенімділік және түсіністік жағдайға жетуі, оның қарым-қатынас икеміне, ягни коммуникативтік білгерлігіне байланысты.

Сонымен, комиуникативтік білгерлік (компетенттік) дегеніміз- дәрігердің басқа адамдармен (науқас және оның жақындары мен туыстары, әріптестері, мейірбикелер, кіші мейірбикелер, т.б.) коммуникация тәсілдерін нәтижелі қолдана білу арқылы карьш-қатынас жасау қабілеті. Дәрігср тағайындаған диагностикалық және емдеу шараларьшың дәлдігі мен дұрыстығына күдікті болма-ған және дәрігерге толық сенім білдірген жағдайда ғана науқас дәрігер нұсқауларын толық орындайды, қажетті процедураларды сеніммен өтеді. Алайда, дәрігер мен пациент арасында бұндай психологиялық жанасу тұрақтанбаса ол дәрігерлік нұсқауларды немқұрайлық орындап, басқа дәрігерлерге бас бұрып немесе өзін-өзі емдеуге мәжбүр болады

3) Тиімді қатынасқа кедергі келтіретін жеке тұлғалық бөгеттер

Сұхбаттасу үстінде барлық науқастар дәрігерге әртүрлі қиындыктар тугызады. Науқас тұлғасы түрлі кәсіби, материалдық, әлеуметтік, отбасы және өмір сүру жағдайына байланысты, психологиялық бөгеттерге, мәселелерге толы. Наукастардың әрқайсысы дерті, ауырсыну сезімі, дәрілік препараттарды қабылдау туралы, дәрігерге түрлі сауал койып отырады. Мысалы, жогары әлеуметтік статусқа ие науқастар «әлсіз», «симулянтты» корінуден кашқақтап, дәрігерге толыгымен өзінің сырқатын, мүңын айтпайды. Жоғары интеллекті наукастар, сүхбат барысында ез білімділігін корсетіп, дәрігермен түрлі тыс такырыптарды талқылап отырады, ал бүл жағдай дәрігердің ауру диагнозын накты аныктауына кедергі келтіреді.

Үлкен жастағы адамда психикалык бүзылыстар, атеросклероз үрдісінің дамуы корінісІнде есте сактау және интеллектуалды кабілетінің төмендеуімен сипатталатын наукастар, физикалык жағ-дайына сәйкессіз болып, емдеу-диагностикалық үрдіске айтар-лықтай қиындықтар туғызады, мысалы, ауыр соматикалық аурумен сыркаттанған, әйфория жагдайындағы наукастар. Аса қиындьтқтар туғызатын, сүхбаттасу барысында дәрІгерден шыдамдылык пен уақытты талап ететін науқастарға, суицидальдІ әрекетке ие деп-рессивті наукастар және уайымшыл акцентуациялык сипаттағы наукастар жатады.

Денрессивті наукастар. Депрессия дегеніміз - психологиялық тұр^ыдан карастырғанда, өмір сүру персиективасының жоғалуы •олып табылады. Әлсіздік, шаршағыштық, салмақты жоғалту, белгісіз Уырсыну сезімі де депрессияның белгілеріне жатады. Қалыпты болашакты армандаү. жоспап КЖУУ өміоге мағьтна бепелі. бүгінгі күн сол мақсатқа жсту үшін жасалған тагы бір қадам болыц ссептеледі. Ал депрессия күйіндегІ адам, өмІр сүру перспективасың жоғалтады, оган өмірі мағынасыз болып корІнеді.