2. Мақсаты:

Ағзадағы липидтер алмасуының бұзылыстары кезінде қан мен зәрдің биохимиялық сараптамаларының нәтижелерін интерпретациялауды және сәйкес ұсыныстарды беруге үйрену.

3. Оқытудың міндеттері:

Студенттер осы ОСӨЖ- ден кейін тиіс:

1. Жағдайлық есептерді және оқу-ғылыми жағдаяттарды шешуге (интерпретациялау және ұсыныстар беру) липидтер алмасуын талдағанда алынған білімдерді қолдану.

2. Өтілген материал бойынша білімдер мен тәжірибелік дағдыларды көрсету.

4.Өткізу түрі: жазбаша сұрау, зертханалық жұмыстарды жасау, оқу-ғылыми жағдаяттарды шешу.

5.Тақырып бойынша тапсырмалар: 1)демонстрациондық тәжірибе («Практикум...», жұм.№76,78,80), жағдайлық есептерді шешу.

6.Таратылатын материал: кафедраның оқу құралы, 2 болігі, биохимия бойынша практикум.

7. Әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

Қазақ тілінде:

1.Северин Е.С.(қазақ тіліне аударған және жауапты редакторы А.Ж.Сейтембетова) «Биохимия», Мәскеу, 2014.

2. Сеитов З.С. Биологиялық химия, Алматы, 2012 ж.

3. Сейтембетов Т.С., Төлеуов Б.И., Сейтембетова А.Ж.. Биологиялық химия.-Қарағанды, 2007.

Орыс тілінде:

33. Николаев А.Я. «Биологическая химия», 2007 г.

34. Северин Е,С. «Биохимия», 5-е изд., М.: ГЭОТАР-МЕДИА, 2009

Қосымша әдебиеттер:

Қазақ тілінде:

1. Тапбергенов С.О. Медициналық биохимия.-Павлодар.-2008.

2. Плешкова С.М. және басқалары Биохимияны студенттердің өздігінен оқып-білуіне арналған оқу құралы

1Бөлім. Белоктар, ферменттер, энергия алмасуы, витаминдер.

2Бөлім. Заттар алмасуы және оның реттелуі.

3Бөлім. Адам ағзасындағы сұйықтықтар мен тіндер биохимиясы.– Алматы, 2009 ж.

35. Биохимия пәнінен студенттердің өздігінен дайындалауына арналған тест сұрақтары – Алматы, 2007

36. Сейтембетов Т.С. Биохимия сұрақтары мен жауаптары - Алматы, 2011

Орыс тілінде:

33. Сеитов З.С. «Биохимия», Алматы, 2012 г.

34. Плешкова С.М. и др. Учебное пособие для самостоятельного изучения биохимии

Часть 1. Белки, ферменты, энергетический обмен, витамины.

Часть 2. Обмен веществ и его регуляция.

Часть 3. Биохимия жидкостей и тканей организма. – Алматы, 2009 г.

35. Аблаев Н.Р., Бейсембаева Ш.А. Клинически значимые биохимические показатели и их интерпретация: учеб пособие, Алматы, КазНМУ, 2007

36. Клиническая биохимия учеб.пособие под ред Ткачук В.А. – М.: ГЭОТАР-МЕДИА, 2008

8.Бақылау:

Сұрақтар:

1. Тағам липидтері, олардың жіктелуі, маңызы.

2. Тристеариннің химиялық табиғаты, ТАГ маңызы, қорытылуы, ТАГ-тың гидролиз өнімдерінің сіңірілуі.

3. Фосфолипидтердің химиялық табиғаты, жіктелуі, маңызы, қорытылуы, ФЛ-ң гидролиз өнімдерінің сіңірілуі.

4. Стериндердің химиялық табиғаты, жіктелуі, маңызы, холестериннің сіңірілуі.

5. Холестеридтердің химиялық табиғаты, қорытылуы, гидролиз өнімдерінің сіңірілуі, холестериннің маңызы.

6. Көп қанықпаған май қышқылдары (КҚМҚ), өкілдері, маңызы.

7. Ішек қуысында жүретін үрдістер.

8. Мицелла, түзілетін орны, құрамы, сіңірілгеннен кейнгі өзгерістері.

9. Өт қышқылдарының химиялық табиғаты, маңызы. Жұп өт қышқылдары, өкілдері, маңызы. Өт қышқылдарының энтерогепатикалық айналымы, оның маңызы.

10. Липидтер алмасуындағы ішек қабырғасының, өкпенің, бауырдың, май тінінің ролі.

11. Хиломикрондар, түзілетін орны, құрамы, маңызы, ағзадағы өзгерістері.

12. Липопротеидтер, түрлері, құрамы, ағзадағы өзгерістері мен маңызы.

13. Липидтердің тасымалдану түрлері, олардың бір-бірінен айырмашылықтары. ТТЛП мен ЖТЛП – ның құрамы мен липидтер мен холестеринді тасымалдауындағы ролдерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтары.

14. Хиломикрондар және ЛП, құрамы мен қызметтеріндегі ұқсастықтары мен айырмашылықтары.

15. БМҚ мен глицериннің анаболикалық реакцияларға пайдаланылуы.

16. ТАГ пен ФЛ биосинтезі, ұқсастықтары мен айырмашылықтары.

17. Фосфатид қышқылының химиялық табиғаты, оның пайдаланылу жолдары.

18. ФЛ-дің липотроптық әсері.

19. Липогенез, липолиз, липонеогенез, түсініктер, бұл процестердің маңызы, қандай мүшелерде бұл процестер көп жүреді.Қандай жағдайларда және қалай липонеогенез жүреді? Липидтердің гидролиз өнімдерінің бауырға түсу жолдары (кестемен көрсетіңіз).

20. Ағзадағы глицериннің өзгерістері. Глицерин тотыққанда түзілетін АТФ санын есептеңіз.

21. Глюкозаның бір молекуласының синтезіне қанша глицериннің молекуласы жұмсалады (глицериннен глюконеогенезді кестемен көрсетіңіз).

22. Жасушадағы БМҚ өзгерістері: пальмитин, олеин, стеарин, С₁₉Н₃₉СООН қышқылдарының тотығуы, бұл қышқылдар тотыққанда түзілетін АТФ санын есептеңіз.

23. Қан тамыр ішілік липолиз, маңызы.

24. БМҚ, жіктелуі, әр түрлі БМҚ-ың тотығу әдістері.

25. КҚМҚ-ның пероксидтік тотығуы.

26. Антиоксиданттық қорғаныс жүйесі, оның негізгі компоненттері, маңызы.

27. Тристеарин, трипальмитин, дистеаропальмитин тотыққанда түзілетін АТФ санын есептеңіз..

28. Ацетил-КоА-ның түзілу және пайдаланылу жолдары.

29. Липидтер алмасуындағы ҮКЦ, БТ, ТФ ролі.

30. Липидтер алмасуының соңғы өнімдері, қандай процестер нәтижесінде олар түзіледі.

31. БМҚ синтезі, реакциялардың жүйелілігі. Қанша АТФ пенНАДФН₂ пальмитин, капрон қышқылдарының синтезіне жұмсалады?

32. Кетон денелерінің биосинтезі, химиялық табиғаты, ағзадағы пайдаланылуы.

33. Кетогенездің күшеюінің себептері, ол неге әкеледі.

34. Холестеринніңсинтезі, сатылары (1 сатысын формуламен жазыңыз).

35. Кетон денелері мен холестериннің синтезіндегі ортақ реакциялары, ортақ аралық өнімінің пайдаланылуы неге байланысты?

36. Холестериннің алмасуы.

37. Холестериннің ағзадатасымалдануы.

38. Холестериннің алмасуы мен айналымындағы бауырдың ролі.

39. Липидтер алмасуының бұзылуы (атеросклероз, өт-тас ауруы, стеаторея, семіздік, бауырдың майлануы).

40. Ағзадағы эссенциалды май қышқылдарының атқаратын ролі.

41. Эйкозаноидтар дегеніміз не?

42. Қандай заттар эйкозаноидтардың синтезі үшін бастапқы субстраттар болады?

43. Эйкозаноидтардың жіктелуі мен номенклатурасы.

44. Эйкозаноидтардың әсер ету механизмі қалай жүзеге асады?

45. а) Простагландиндердің (РGЕ_2,РGҒ_2a,, РGА₂)

46. б) простациклиндердің РGI₂

47. в) тромбоксандардың ( ТХА2, ТХВ2,)

48. г) лейкотриендердің (LТА, LТВ, LТС, LТD) негізгі физиологиялық әсерлері.

49. Эйкозаноидтардың атеросклероздың, асқазан жарасының дамуындағы ролі.

50. РG синтезінің дисбалансы қандай аурулардың дамуына әкеледі? Простагландиндердің түзілуі мен жұмсалуының бұзылуы қалай білінеді?

51. Омега-3 КҚМҚ әсерінен қан плазмасындағы ТАГ пен ТӨТЛП деңгейінің төмендеуінің механизмі.

52. Омега–3 КҚМҚ-ның антиатеротромбогендік, антиритмогендік эффектілері.