5. Энергетикадағы еңбек өнімділігі көрсеткішінің ерекшелігі атап өтіңіз

Өнеркәсіптік кәсіпорындарда жетілген техника, өндірістік процестерді механикаландыру мен автоматтандырудың үздіксіз артуы себепті әр түрлі энергияны тұтыну көлемі, еңбектің энергия сыйымдылығы артып отыр.

Энергетикалық қызметтің сапалы жұмысы кәсіпорын экономикасына үлкен әсер етеді. Бұл энергия шығындарының өнімнің өзіндік құнында біршама артуымен анықталады, әсіресе металлургия, химия өнеркәсіп салаларында. Энергиямен қамсыздандырудың қысқа мерзімдік үзілулері өндіріс жүрісінің бұзылуына, шығындарға әкеліп соқтырады.

Энергетикалық шаруашылық міндетіне- уақытылы және толық түрде барлық бөлімшелердің әр түрлі энергиямен бекітілген параметрлерде қамтамасыз етілуі; энерго жабдығын жөндеу бойынша жұмыстарды орындау; үнемді энергияны тұтынуды қамтамасыз ету; оның шығындарын төмендету кіреді.

Энергиямен қамсыздандыру кәсіпорынның қызметі қалалық энергетикалық және жылу жүйелерін, газбен қамсыздандыру жүйесінен орталықтандырылып та және жеке өзінің энергияны өндіруі, яғни жылу орталықтарда, компрессорлық станцияларда т б мүмкін. Анағұрлым тиімді деп орталықтандырылған энергиямен қамсыздандыру есептеледі, мұнда энергиямен қамтамасыз етудің үнемділігі мен сенімділігі артады.

Ірі кәсіпорында энергиялық шаруашылық:

Электрлік күштік жабдықтардан, трансформаторлық қондырғылардан, компрессорлық, мұздатқыш, вентиляциялық жылу жабдығынан тұрады.

Телефондық, теледидарлық және радиобайланыстар құралдарынан тұрады.

Энергия жабдығын жөндеу бойынша цехтардан тұрады.

Электрлік, бу, ауа, газ жүйелері.

Ірі кәсіпорындарда энергетикалық шаруашылықты бас энергетик бөлімі жүзеге асырады, ал кіші кәсіпорында бұл функцияларды бас механик бөлімі жүзеге асырады. Олар энергия шығындарын нормалайды, оның тұтынуына есеп пен бақылау жүргізеді, энергиямен қамсыздандыру балансын өңдейді, энергияны үнемдеу шараларын және энергия жабдығын жөндеуді ұйымдастырады.

Энергия жабдығын жөндеу энергетика жөндеу цехінің күшімен жоспарлық-ескерту жөндеуі жүйесі бойынша жүргізіледі.

Кәсіпорын тұтынатын энергия номенклатурасы өнім түріне, техника мен өндіріс технологиясы сипатына және бірқатар ерекшеліктеріне байланысты болады. Кәсіпорындағы тұтынылатын энергия мақсаттық тағайындалуы бойынша бөлінеді: қондырғылық, технологиялық (термиялық, химиялық және басқа процестер үшін), жылыту, жарықтандыру, санитарлық-винтиляциялық.

6 Пайдаланылатын және жөндеуде істейтін қызметкерлердің түрлерін атаңыз

1. Өндіріс тиімділігінің деңгейі еңбек құралдарына және оның жұмыс жағдайында сақталуын қамтамасыз ететін техникалық қызмет көрсету, жөндеу мен модернизациялаудың жүйесіне байланысты.

Бұл жұмыстардың төменгі сапасы мен уақытылы орындалмауы өндіріс ырғақтылығын бұзады, шығынға әкеледі, өнімді қымбаттатуға әкеледі. Жөндеу бойынша қызмет көрсету шығындары өндіріс шығындарының көп бөлігін құрайды және жөндеумен айналысатын жұмысшылар саны да жоғары болады.

Кәсіпорындардың жаңа жоғарғы өнімділікті және қымбат техникамен жабдықталуы техникалық қызмет көрсету әдістері мен формаларын ұйымдастыруға, жабдықты жөндеуді, жөндеу бойынша шығындарды төмендетуге қажеттілікті анықтайды.

Жөндеу шаруашылығының міндеттеріне - жабдықты әрдайым жұмыс қалпында сақтау, жөндеуде оның тұру уақытын қысқарту, оның жөндеу шығындарын қысқарту жатады.

Өнеркәсіптік кәсіпорында олар жоспарлық- ескертулік жөндеу жүйелері негізінде шешіледі.

Жоспарлық-ескертулік жөндеу- бұл жабдықты күту мен бақылау, жөндеу, жөндеуде болу уақытын қысқарту, сондай-ақ жөндеу мен іске қосу бойынша шығындарды қысқарту бойынша жоспарланған ұйымдастыру-техникалық шаралар кешені болып табылады. Бұл жүйе жабдықтың жоғарғы өнімділігін қамтамасыз етеді және берілген сападағы өнімді дайындау үшін жағдайлар жасайды.

Жоспарлы- ескертулік жөндеу келесі жұмыстардан тұрады:

Жөндеу аралық қызмет көрсету.

Мерзімдік профилактикалық операциялар.

Жоспарлық жөндеулер.

Жөндеу аралық қызмет көрсету- жабдықтың қирауын ескерту үшін және қатардан шығуын болдырмау үшін жүргізіледі. Оған: жабдықты күтумен және оның жағдайын бақылаумен, пайдалану ережелерін сақтауды бақылаумен, жабдықты майлауды бақылаумен, майда бұзылыстарды жоюмен байланысты күнделікті шаралар жатады. Бұл жұмыстарды жабдықты пайдаланушы жұмысшылар, жөндеу персоналы (сменааралық үзілістерде жұмыс сменасында жабдықтың тұрып қалуын болдырмау мақсатында жүргізіледі) атқарады. Шеберлер мен бригадирлер жабдықты пайдалану ережелерін сақтау барысында бақылау жасайды.

Мерзімдік профилактикалық операциялар жөндеу персоналымен алдын-ала өңделген кесте бойынша және жабдық түріне, оны пайдалану жағдайына байланысты жуу, майын ауыстыру, дәлдікке тексеруі, сондай-ақ майда бұзылыстарды жою мақсатында және кезектегі жөндеу үшін қажетті дайындық жұмыстарының тізімін бекіту үшін жабдықты тексеру үшін жүргізіледі.

Жоспарлық жөндеулер олардың көлеміне, еңбек сыйымдылығына және шығындарына байланысты кіші, орташа және күрделі жөндеулер болып бөлінеді.

Кіші жөндеу бұл тез тозатын бөліктерін ауыстыру мен қалпына келтіруді жүзеге асырады. Бұл жөндеу жұмыс емес сменаларда, демалыс күндері жүргізіледі немесе кезектегі жөндеуге дейін жабдықтың жұмыс істеу қабілетін қамтамасыз етеді.

Орташа жөндеу бұл кішіге қарағанда үлкен және қымбат жөндеу және бірқатар бөліктерді ауыстыру немесе қалпына келтіруді жүзеге асырады және жабдықты бөлшектеуді орындау арқылы жүзеге асырылады.

Күрделі жөндеу көлемі, еңбек сыйымдылығы мен құны бойынша жоғары. Күрделі жөндеу барысында жабдық түгелімен бөлшектеледі, ауыстырылады немесе толық қалпына келтіріледі. Нәтижесінде оның техникалық сипаттамалары түгелімен қалпына келтіріледі.

Кәсіпорында жөндеу шаруашылығының қызметі бас механик бөлімімен басқарылады. Оның құрамына: конструктор-технолог, жоспарлы өндірістік топтар, жөндеу цехтары, қосалқы бөлшектер қоймалары тағы басқа кіреді.

Кәсіпорында жөндеу жұмыстары орталықтандырылған, орталықсыздандырылған және аралас жүйе бойынша орындалуы мүмкін.

Орталықсыздандырылған жүйеде барлық жөндеу жұмыстары цехтік механиктердің өз күшімен, бас механик бөлімінің басшылығымен жүргізіледі. Ал орталықтандырылған жүйеде жөндеу - механикалық цех жұмыскерлерінің күшімен, аралас жүйеде - цехтік механиктер жөндеу аралық қызмет көрсетеді және кіші жөндеу жүргізеді, ал жөндеу цехінің жұмыскерлері - орташа және күрделі.