2. Ұйымдық әкімшілік әдістер

Ұйымдық әкімшілік әдістер билікке, тәртіпке және ескертулерге негізделеді.

Басқарудың ұйымдық әкімшілік әдістері дегеніміз - өндіріс процесінде қызметкерлер арасында қалыптасатын ұйымдық қатынастарға тікелей басқарушылық ықпал жасау тәсілдері мен жолдары құралдарының жиынтығы болып табылады.

Ықпал ету әдістері айқындылықты, тәртіптілікті, реттілікті, шешімдерді орындауды, қызметкерлермен жұмыс жасауды жүзеге асырады.

Ұйымдық әкімшілік ықпал 3 бағытта жүреді:

а) Басқарылатын жүйе элементтері (технология, өндіріс, еңбекті ұйымдастыру, ресурстар, құрал-жабдық, қызметкерлер т.б.) арасында байланыстар мен ара-қатынастарды реттеу үшін

ә) Байланыстар мен қатынастарды бөлу

б) Басқаратын және басқарылатын жүйелер арасында өзара іс-қимыл жүргізу

Ұйымдық әкімшілік әдістер жүйесінің жекелеген функциялары мен элементтерін орындауда және жүйенің дамуына қолайлы жағдайлар жасау үшін бірқатар мәселелерді шешуде қызметкерлер ынталандырып қойылған мақсатқа жетулеріне мүмкіндік береді Осы себепті әкімшілік әдістер экономикалық әдістердің шешетін мәселелерімен айналысады. Яғни басқару өнері болып табылады.

Басқарудың ұйымдық-әкімшілік әдістерін мыналар айқындайды;

- мақсаты және міндеттері

- Ұйымда қалыптасқан дәстүр,мәдениет

- Әлеуметтік және экономикалық ықпалы

Ұйымдық-әкімшілік басқарудың ерекшеліктері:

- Ықпал ету тікелей жүргізіледі

- Ықпал ету актілермен жүргізіледі

- Жалпы басқару (кәсіпорын,бірлестік,министрліктер,комитеттер т.б.) жүйесін пайдаланудың негізі болып табылады.

Ұйымдық әкімшілік әдістерді ықпал ету сипатына қарай 2-ге бөлуге болады:

1. Ұйымдық ықпал етудің әдістері мен тәсілдері

2. Әкімдік ықпал етудің құралдары

13 Нарықта энергетикаға сұраныс оны үнемдеу негіздеріне мысал келтіріңіз.

Нарықтық қатынаста шаруашылық субъектісі бәсекелес жағдайында өндірісті қарқынды дамытуға, нақты тауарды нарық тұғырында ұстап түруға, оның нарықта тұрақты жұмыс аткаруына мүмкіндік жасау үшін барынша көп пайда табуға тырысады. Бұл міндетті орындау үшін пайданың қалыптастыру көзін біліп қана коймай, оларды калай оңтайлы пайдалану әдістерін білу қажет. Пайданы басқару қаржылық саясаттың іргелік бағыттарының бірден-бір негізі болып табылады, ол қаржылық нәтижелердің бар көздерін барынша молайтудан басқа, сонымен қатар осы кездердің жалпы номенклатурасын ұлғайту керек болады.

Қазіргі жағдайда пайданы көбейтудің бірден-бір көзі болып инновациялық іс-әрекет жатады. Бұл көзді іске асыру үшін өнімнің, жұмыстың және қызметтің тұтыну қасиетін тұрақты дамытып отыру керек. Нарықтық экономика жағдайында болатын экономикалық қатынастар жүйесінде қаржы мыңызды орын алады. Кәсіпорын қаржысы деп оның қарамағындағы барлық ақша қаражаттар жиынтығын, сондай-ақ оны қалыптастыру, бөлістіру және пайдалану жүйесін айтамыз.

Кәсіпорынның шаруашылық іс-әрекеті барысында қаржылық қарым-қатынастар қалыптасады. Қаржылық қарым-қатынастар төрт топтан құралады . Салық салу объекгісі - салық салынатын табыс болып есептеледі. Салық салынатын табыс - жалдамалы жұмыскерлердің жылдыл жиынтық табысы мен заңда көрсетілген шегерістердің айырмасы ретінде анықталады.

Жалдамалы жұмыскерлердің жылдың жиынтық табысына еңбек ак£ісы ретінде алылған табыстар кіреді. Жеке тұлғалар-ға салық жылының ішінде табыс алынған әрбір айында бір АЕК мөлшерінде шегеріс жасауға рүқсат етіледі. Бүвдай шегеріс жұмыскерлердің қарамағындағы жанүясының мүшелеріне де беріледі. Жұмыскердің еңбек ақысына табыс салығын салудан бұрын жинақтау зейнет ақы қорына төленетін міндетгі төлемдер еңбек ақыдан 10% мөлшерде үсталады. Бұл төлемдердің мөлшері ең аз еңбек акнсының 10% мөлшерінен кем болмауы тиіс. 2000 жылға орнатылған ең аз еңбек ақысы 2610 теңге, міндетті төлемдер 261 теңге болуы тиіс (2610хЮ%:100%).

Мысал. Келісім-шарт бойынша жалдамалы жұмыскердің еңбек ақысы айына 5000 теңге. Жұмыскер 7 ай бойы жұмыс істеді: мамыр, маусым, шілде, тамыз, қыркүйек, кдзан, караша. Жүсыскердің қарамаганда бір адам бар.