88. Әлеуметтік жобалаудың өту кезеңдері.

7- лекция. Әлеуметтік жобалаудың өту кезеңдері.

1. Жоба белгілеріне сипаттама.

2. Әлеуметтік жобалаудың өту кезеңдері.

3. Әлеуметтік жобалаудың мақсатын белгілеуде басшылыққа алатын принциптер

Әлеуметтік жобалаудың кезеңдері. Әлеуметтік жобалаудың тиімділік шарттары.

Жоба белгілері:

Зерттеу - Мәселе – Мақсат – Міндеттер – Әдістер – Қадамдар – Бюджет – Бағалау

Әлеуметтік жобалау бірнеше кезеңдерден тұрады:

1. Әлеуметтік жобалаудың бірінші кезеңде қоғамдық мәні бар қажетіліктерді анықтаудан, қандай идея жүзеге асады, оны орындау үшін қанша уақыт қажет т.б. мәселелерді анықтаудан басталады.Одан кейн мақсат белгіленеді. Мақсаты – жағдайды өзгеру, мәселені шешу, жаңашылдықтың пайда болуы.

2. Келесі кезеңде қажетті ақпаратты жинастыру болып келеді.Онда ғылыми әдебиеттерді талдау, негізгі идеяларды табу,, қазіргі жағдайда іске асыру құралдары, әлеуметтік мониторинг жүргізіледі. Әлеуметтік мониторинг- жинақталған ақпараты талдау, қортынылау , бағалау бойынша жасалған ғылыми дәлелденген жүйе, ол арқылы шешім қабылданады. Әлеуметтік мониторинг әлеуметтік менеджментің ақпараттық базасы болып маңызды бір бөлігі болып келеді. Жиналған ақпараттың негізінде тапсырмалалар,талаптар белгіленеді, жаңа бір идеялар қосылады,мақсатқа жету құралдары анықталады.

Жобаны орындау барысында түзетулер, нақылау еңгізіліп отырылады, шешімдер қабылданылады, матрицалар жасалады.Жобалау тұжырымдамасы бойынша тексеру теориялық тұрғыда талдау, эксперимент түрінде өтеді.

3. Қортынды бөлімде жасалған тұжырымдамалар бойынша шешімдер қабылданады.Ол шешімдер бойынша белгіленген бағдарламалар кезеңдер бойынша іске асады. Жобалаудың нәтижесі болып жасалған жоба есептеледі. Осыған дейін жоба техника саласында қолданылып келді, қазіргі кезде кез келген ғылыми зерттеу әрекеті ғылыми жобалауды жасау, орындаумен байланысты.

В.И.Курбатов пікірі бойынша әлеуметтік жобалаудың келесідей кезеңдері белгіленген:

Біріншіде жобалау проблемасын белгілеу, екіншіде, жобалау проблемасына байланысты әлеуметтік тапсырыс алу, зерттеу жүргізу, үшіншіде объектінің паспортын жасау, жобалау бағдарламасын жасау, төртінші кезеңде әректті жоспарлау, орындалу уақытын, шығынды белгілеу, бағалау критериларын, қойылған мақсатқа жетуін анықтау, жобаның толық жасалуы, жобалау үлгісін еңгізу.

89. Әлеуметтік жұмыс саласындағы ұйымдардың, мекемелердің қызмет көрсету органдарының нормативтік базасы.

Лекция-8. Әлеуметтік жұмыс саласындағы ұйымдардың, мекемелердің қызмет көрсету органдарының нормативтік базасы.

1. Әлеуметтік жұмысты жобалық құжаттандыру.

2. Әлеуметтік паспортқа сипаттама.

3. Әлеуметтік жобалар белгілері.

4. Әлеуметтік жобаның негізгі принциптерге сәйкестілігі.

Нақты жобаны орындауда, оның мазмұнын орындауда түрлі мамандар әрекетестікте болады. Жобаны орындауда қажетті жобалық құжаттандыру іске асады.

Әлеуметтік жобаның инстументалдық бөлімі әдістемелік мәселелерді шешуге арналған. Нақты жобаны орындауда тәжірибелік іс шаралар іске асады, олар арқылы жобаның басталуы, аяқталуы, мазмұны, бағыттары, қосымша ресурстар кезеңдер бойынша өтеді.

Жобалық құжаттар жобалау процесін басқару, іске асыру үшін қажет. Сондай құжаттарға әлеуметтік паспорт жатады. Әлеуметтік паспорт объектіні паспортау негізінде жасалады. Объектіні паспортау –ол үрдіс, жүйе, құбылыс жайында нақты мәліметтер алу, оларға сипаттама беру.

Әлеуметтік паспорт - құжатта жүйенің сандық, сапалық параметрлері, объектінің дамуын, қызмет атқаруын көрсететіні беріледі, элементеріне саралау жасалған.

Әлеуметтік паспорт құрылымында келесілер қарастырылады:

1. Параметірлердің сипаттамасы, жіктелуі, дифференциациясы жүйенің қызмет атқару, дамуы.

2. Паспортың формасын жасау (паспортағы көрсеткіштер, олардың басқару жүйесі арқылы өзгеруі).

3. Паспортың формасын толтыру.

Әлеуметтік жобалауда «Ақпараттық массив» деген ұғым бар.

«Ақпараттық массив» әлеуметтік объектіге кешенді сипаттама беретін ғылыми негізделген параметірлер, факторлар жүйесі. Әлеуметтік зерттеу материалдары, басылымдардағы материалдарды саралау, статистикалық мәліметтер - «Ақпараттық массив» көздері болып саналады. Әлеуметтік жобалаудың спецификалық басқару қызметінің негізгі мақсаты - әлеуметтік жобалау проектісін жасау. Әлеуметтік жоба коммуникат ретінде знактар жүйесі, үйлесіп, байланысып орналасқан, ғылыми саналы дәлелденген сипаттқа ие, қажет ететін болашақта әлеуметтік жүйе не үрдіс. Әлеуметтік жоба ол прескрептивтік модель. Жоба болашақ жүйенің қажет еткен көрнісі,адамдардың әрекеті арқылы өтетін, ол қажетті материалдық еңбек, қаржы, энергетикалық т.б. ресурстардың, сонымен бірге танымдық, интеллектуалдық, эвристикалық құндылықтардың болуы арқылы іске асады.

Жобаланатын объектінің жалпыланған параметірлер жүйесі. Барлық ғылыми түрде жасалған әлеуметтік жобаларға келесі белгілердің болуы: 1) міндетті түрде жобаланатын объектілерде болуға тиіс сипаттамалар, 2) әлеуметтік тапсырысты орындауға мүмкіндік туғызатын параметрлер, 3) белгілі бір уақыт мерзімінде орындалуға мүмкіндік беретін сипаттамалар.

Әлеуметтік жүйенің, үрдістің, құбұлыстың болашақтағы халы келесі жағдайларға сәйкес болулары қажет:ол ғылыми негізде орындалып,әлеуметтік құндылықтарға , тапсырысқа,адамгершілік нормаларға қарамақайшы келмеуі, қолдануда нәтиже беретіндей болуы керек.

Әлеуметтік жоба келесідей негізгі бес принциптерге сәйкес болуы керек: бір мағналы, қажетті, толық, қарамақайшы келмейтін, оптималды.Жобадағы ақпарат қажетті және толық болуы міндетті. Жобалар реалды, реалды емес,яғны орындалмайтын болулары да мүмкін.