11. Технологиялық баға беру

Технологиялық баға беру адам мен табиғи ортаның өзара әсерлері рекреациялық іс-әрекетте "технология" арқылы ерекшеленеді. Демек, бағаның бұл түрі екі аспектіні қамтиды. Бір жағынан, бүкіл рекреациялық жүйенің жұмыстарының мүмкіндіктерін бағаласа, екінші жағынан территорияны игерудегі инженерлік-құрылыс мүмкіндіктерін бағалайды. Көпшілік географтардың пікірі бойынша, территорияның туристік-рекреациялық ресурстарына баға берудің ең жақсы негізі – ландшафт картасы болады, өйткені бұндай жағдайда бағалау объектісі синтетикалық бірлік (территориялық табиғи кешендер) болады.

12.Рекреациялық сыйымдылық

Соңғы кезде территорияның рекреациялық сыйымды-лығы өзекті мәселеге айналып барады. Бұл халыктың толық демалуын қамтамасыз етумен және рекреация зоналарында габиғатты коргаумен байланысты. Территорияның рекреа-ңиялық сыйымдылығы дегеніміз — бүл осы территорияда бір \ақыгга бола алатын, табиғаттың түрақты бірқалыптылығын Бүзбайтын және демалу жағдайларын нашарлатпайтын, жогары мүмкіндіктегі рекреанттар саны. Кейбір зерттеу-щілердің айтуынша, территорияның рекреациялық сыйым-дылығын анықтағанда туристік-рекреациялық іс-орекеттің объектісінен, ягни рекреациялық потенциалдан бастау керек. Рскреациялық потенциал табигаттың, мәдени-тарихи және әлеуметтік-экономикалық бағалы байлықтың жиыны, демалыс пен туризмді үйымдастырғанда алғышартгар тугызады.

Экономикалық аудан және ел деңгейінде рекреациялық сыйымдылық деген түсінік оптимальды рекреациялық ағымның экономикалық даму деңгейіне, халыктың өмірінін деңгейіне, еңбек ресурстарып демалыс пен туризм сферасына тарту мүмкіндіктеріне тоуелділігін көрсетеді. 

13. Туристік рекреациялық потенциалға баға беру

1. Табиғи және тарихи-мәдени объектілердің бірегейлік, экзотикалылық деңгейі:

• мәдени-тарихи объектілердің ақпараттық мәні;

• объектілердің тану және тәрбиелік маңызы;

• ЮНЕСКО тізіміне жататын, халықаралық деңгейдегі объектілер мен ескерткішердің бар болуы;

• ұқсас объектілер арасындағы типтілігі;

• түрақты мекен жайына салыстырғандағы объекттің контарсттылық деңгейі;

• объекттер мен құбылыстардың басқа жерде кездесетіндығы және қайталанбайтығын дәрежесі;

• сұраныс орындарына қатынасты тарихи-мәдени объектілердің қол жетерлігі және осы объектілер танымал болуы;

• мәдени кешендердің сыйымдылығы және сенімділігі;

• объектілердің көлемі мен пішіндері және оны шолу мүмкіндігі 2. Табиғи және тарихи-мәдени потенциал мен территорияның қол жетерлігі:

• көлікті қол жетерлігі;

• кеңістікті қол жетерлік;

• уақыт бойы қол жетерлік;

• саяси қол жетерлік;

• әлеуметтік-экономикалық қол жетерлік;

• қаржы қол жетерлік;

• ақпараттық қол жетерлік;

• формальдық қол жетерлік;

• инфрақұрылымдық қол жетерлік.

3. Рекреациялық және туристтік инфрақұрылымның бар болуы.

• орналастыру индустриясы;

• азықтандыру индустриясы;

• ойын-сауық (развлечение) индустриясы;

• көлік тасмалдау индустриясы.

4. Территорияның рекреациялық және туристтік мүмкіндіктері және оны пайдалану дәрежесі. Рекреациялық іс-әрекетінің ресурстары және жағдайы:

• территорияның медикалы-географиялық және физикалық-географиялық сипатты көрсеткіштері;

• территорияның микроклиматтық ерекшеліктері;

• территорияның мәдени-тарихи маңыздылығы;

• территорияның рекреациялық игерілгендігі және рекреациялық игеруі;

• рекреациялық ресурстардың сиымдылығы;

• рекреациялық және туристтік ресурстары туралы ақпарттық құрамдастығы;

• рекреация және туризм дамуының жинақтау, орындалу және локализдену факторлары.

5. Территорияны рекреациялық пайдалану дәстүрлері.

• территорияның рекреациялық игерілу деңгейі;

• территорияның әлеуметтік-мәдени өзгерістері;

• аймақтағы рекреация мен туризм дамуының дәстүрлі және бірегей бағыттары;

• туристтік орталықтар және туризм орталықтары: олардың ерекшеліктері, мамандануы және дамуы мен қалыптасуындағы ерекшеліктері;

• ауданның игеру кезеңі және игерулік дәрежесі;

• территорияны рекреациялық пайдалану түрлері.

6. Жергілікті халықтың өмір сүру салт-дәстүрлері және территорияның туристтік-рекреациялық мұраны қабылдау жағдайы.

7. Табиғи-климаттық және ландшафттық жағдайы:

• климат жағдайы;

• орографиялық жағдайы;

• гидрологиялық жағдайы;

• фауналық және флоралық ресурстары;

• ерекше қорғалатын табиғи территориялар және бірегей табиғи объектілер;

• адамның организміне табиғи факторлардың ықпалы, олардың комфорттылығы: жергілікті жердің метеорологиялық жағдайы, ауа райының өзгермелілігі т.с.с.

• топологиялық (жергілікті жердің бірегейлігі; табиғи орталардың байланыстылығы және табиғи мен мәдени-тарихи рекреациялық ресурстардың өзара әрекеттесу формалары), фукционалдық (саңырауқүлақ, жидек теру, балық аулау, өнеркәсіптік емес аң аулау жағдай, саяжай үшін территория бөлістіру жағдайы) және эстетикалық қасиеттері (рекреанттың психологиялы-эмоциональдық сферасына территорияның әсер ететін қабілеті).

8. Рекреация мен туризм дамуына ықпалы бар жағымды және жағымсыз факторлар:

• ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра тізіміне еңгізілген объектілердің бар болуы;

• техногендік іс-әрекетінің саладырының және табиғаттың апаттық құбылыстардың орын алуы (авариялар, апаттар);

• халықаралық және ішкі туризмнің инфрақұрылымдық қамтамасыздану дәрежесі;

• жергілікті түрғындарды және еңбек ресурстарын пайдалану мүмкіндіктері;

• аймақтағы әлеуметтік-экономикалық және саяси жағдайы.

9. Демалудың территориялық ұйымдастырудың негізгі аспектілерін өзара байланысты зерттеу:

• демалуды ұйымдастыру формалары;

• демалуды ұйымдастырудың перспективтік бағыттары;

• рекреациялық инфрақұрылым және оның кеңістікті ұйымдастыруының ерекшеліктері;

• кеңістіктің туристтік-рекреациялық диффееренциациясы;

• территорияның экологиялық жағдайы;

• территорияның рекреациялық және шаруашылықты маңыздылығы.