48. Қорықтар-қорықшалар, қорықтар-ұлттық саябақтар айырмашылығы мен ұқсастығы.

Қорық пен қорықшалардың айырмашылығы.

Қорықтар- Типтік, сирек кездесетін және бірегей табиғи кешендері бүкіл компоненттер жиынтығымен қоса қорғауға алынады.

Қорық аумағындағы барлық табиғат байлықтары түгелдей катаң түрде қорғалады.

Қорықшалар- Бүкіл табиғат кешені емес, оның тек бір бөлігі ғана қорғалады.Табиғат корғау жұмыстары қорыққа қарағанда онша қатаң түрде жүргізілмейді. Шаруашылық жұмыстардың жекеленген түрлеріне ғана тыйым салынады.

Ұқсастығы:Қорғалатын нысандарының құндылығына қарай жергілікті және республикалық мәндегі болып бөлінеді.

Табиғи аумақтардағы барлық табиғат байлықтарын кешенді корғауға немесе өсімдіктер мен жануарлардың жеке түрлерін корғау мақсатында ұйымдастырылады.

Қорық пен ұлттық саябақ айырмащылығы

Қорықтар - Қорық аумағында ешқандай шаруашылық жұмыстары жүргізілмейді, онда тек ғылыми-зерттеу жұмыстары ғана жүргізіледі.

Өсімдіктер мен жануарлардың генофондын сақтайды. Бірінші кезекте құрып кету қаупі төніп тұрған ландшафт эталоны, жануарлар мен өсімдіктер дүниесі қорғауға алынады.Қорық территориясындағы өзгерістер адам қызметінің қатынасынсыз өзімен-өзі жүруі қажет.

Ұлттық саябақтар- Шаруашылық жұмыстары табиғат қорғау жұмыстарымен үйлесімді жүргізуге ерекше мән беріледі. Табиғат қорғауды насихаттау, экологиялық білім мен тәрбие беру, туризмді үгіттеу жұмыстары қоса жүргізіледі.Туристтердің келуіне рұқсат етілген. Кейде арнайы рұқсат бойынша белгілі бір мөлшерде аң аулауға да жағдай жасалады.

Ұқсастығы: бірегей ландшафттардың, өсімдіктер мен жануарлардың сирек кездесетін әрі бағалы түрлерінің сақталуын қамтамасыз етеді.

49. Қазақстандағы қорықтар

Қазақстан қорықтар саны жөнінен ТМД-ға кіретін республикалар арасында 16-шы орын алады. Дегенмен, республика жерінің көлеміне шақканда корықтар үлесі жөнінен 13-ші орында. Бұл Қазақстан секілді ұлан-байтақ республика үшін қорықтар көлемінің әлі де болса аз екендігін көрсетеді. Қазіргі кезде нақты 10 қорық жұмыс істейді. Қазақстандағы қорықтардың барлық ауданы 1 610 973 га. Бұлар, әрине, Қазақстан табиғатының алуан түрлі табиғат жағдайларын толық көрсету үшін жеткіліксіз. Сондықтан болашақта ғалымдардың, табиғатты қорғау коғамы өкілд рінің ұсынуымен тағы 15 қорық ұйымдастырылмақшы.

ҚР-дағы қорықтар тізімі:

1. Ақсу-Жабағылы қорығы

2.Наурызым қорығы

3. Алматы қорығы

4.Барсакелмес қорығы

5. Қорғалжың қорығы

6.Марқакөл қорығы

7.Үстірт қорығы

8.Батыс Алтай қорығы

9.Алакөл қорығы

10. Қаратау қорығы

50. ҚР-дағы қорықтардың құрылу тәртібі

1. Қазақстан Республикасының мемлекеттiк қорықтары мен олардың филиалдарын құруды Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетiнiң, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының және басқа да ғылыми мекемелердiң ұсынысы бойынша Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесi жүзеге асырады.

2. Мемлекеттiк қорықтар құру жөнiндегi материалдарды Қазақстан Республикасының Экология және биоресурстар министрлiгi әзiрлеп, оларды Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетiне енгiзедi.

3. Мемлекеттiк биосфералық қорықтар ЮНЕСКО-ның келiсiмi бойынша Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесiнiң қаулысымен құрылады және олар осы халықаралық ұйымда тiркелуге жатады.

4. Жер-жердегi атқарушы өкiмет органдары мен Қазақстан Республикасының Экология және биоресурстар министрлiгiнiң бөлiмшелерi мемлекеттiк қорықтар жүйесiн дамытуға жәрдемдеседi және олардың қызметiне көмек көрсетедi.