3. Технологиялык кесте нени корсетеди?
4. Кеуектилик дегенимиз не?
Тау жыныстарының арасындағы барлық қуыстардың аумағын ақиқаттық немесе теориялық кеуектілік деп атайды. Жыныс арасындағы қуыстарды қосқандағы қосынды көлемін алынған жыныстың сыртқы аумағына қатынасы кеуектілік коэффициенті деп аталады. Ол былай табылады:
(3.1)
kn – жыныстың кеуектілік коэффициенті; Vn – жыныстың (үлгінің) қуыс көлемі; Vn – сол жыныстың (үлгінің) аумағы.
Кеуектіліктің проценттік мағынасын табу үшін 1 формула арқылы табылған мағынаны 100-ге көбейту керек:
(3.2)
мұндағы: kn – жыныстың кеуектілік проценті.
Қуыс-кеуектердің мұнайға, суға, газға қанығуы және олардың қуыс қаналдарымен жылжуы қуыстың аумағына байланысты. Көлденеңі ірілеу қуысқа сұйық оңай кіреді де ол тарту күшінің әсерінен кеуектің саңлауларымен әжептеуірге жылжиды. Майда кеуектерге (капилляр кеуектер) сұйықтың енуі үшін күшті қысым керек болғандықтан сұйықтың кеуектік қаналдармен жылжуы қиынға түседі.
Қысымның кемуінен жыныстың өзінен сұйық пен газды өткізу қабілетін оның өткізгіштігі дейді. Жыныстар жақсы да, шамалы да өткізгіш, бірақ та абсолютті өткізбейтін жыныстар болмайды.
Өткізгіштік. Шөгінді тау жыныстарының өз бойынан қысыммен сұйық (мұнай, су) пен газ өткізу қасиетін өткізгіштік деп атайды. Өткізгіштік – тау жыныстарының коллекторлық сипаттамаларының негізгі көрсеткіштерінің бірі. Өткізгіштік жыныс ішіндегі сұйықтың көлемін сипаттамайды; ол тек қана сұйық пен газдың кеуектік саңлауын бойлап жылжу қабілетін көрсетеді.
Тау жыныстарын сипаттау және бағалау жайында кейде бір-біріне қатынасты шамалы екі ұғымды – өткізгіштік пен кеуектікті – шатастырып қала берсе бірдей қылып теңдестіріп отырады. Кеуектік жыныстар ішіндегі кемік-қуыстардың аумағын көрсетеді, ал өткізгіштікке келсек, ол мұнай мен газдың бір бөгетте кездесіп, соның жанындағы өзінше бір торға ілігеді де жинала бастайды.
Өткізгіштік коэффициенті арқылы мұнай-газ орналасқан қабаттардың өзінен сұйық пен газды өткізу қабілетін білуге болады:
5.Мунай жане онын касиеттери?
Мунайдын физикалык касиеттерине онын тыгыздыгы жатады. Бул корсеткиш тущы судын тыгыздыгымен 1г/ см3 салыстырылады. Салмагына карай мунай ауыр жане женил мунай деп екиге болинеди. Женил мунай катарына тыгыздыгы 0,9 г/см3-ге дейынги,ал ауыр мунай катарына тыгыздыгы 0,9 г/см2 –деп жогары мунайлар жатады.Мунайдын тыгыздыгы жогарылаган сайын кайнау температурасы арта бастайды. Ауыр мунайлар 1000С-ден жогары температурасы арта бастайды. Мунай курамында 0,001-5,3%, кейде одан да жогарылау молшерде кукирт , 0,001-1,8% азот, 0,7% оттеги, 10%-тен кобирек парафин, 35%-ке дейын асфальт-шайырлы заттар болады.
Мунайдын негизги касиеттеринин бири-туткырлык. Мунай туткырлыгынын ондирис саласындагы манызы оте зор. Ол аркылы мунай ондиру урдисимен,оны кубыр аркылы айдаганда жумыс каркынына коптеген асер келтиретини белгили. Туткырлыгы томен ,женил, суйык мунайлар кубыр аркылы тез отеди, ал туткырлыгы басым, кою мунайды ондиру, жинактау, кубыр аркылы жургизу жумыстары коптеген косымша енбекти керек етеди.
Негизинде мунайдын туткырлыгына асер ететин жагдайлар-онын курамындагы парафин, шайыр косымшалары жане температура.