Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Теория обучения УМКД.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1.04 Mб
Скачать

9. Сабақты мазмұнды толтыру.

Жаңа тақырыпты берудің бірнеше тәсілдері бар:

  • Таныстыру (әңгіме, хабарлама) – 6 сыныпқа дейін

  • Сипаттау (мінездеме, суретпен беру, аналитикалық сипаттау)

  • Түсіндіру

  • Әңгімелесу (аналитикалық, эвристикалық)

10. Өлшемдерді құру

Бұл жұмыстың ең қиын, көп жағдайда қол жеткізе алмай қалатын бөлімі. Бұл талаптың өзі бірінші қойылған талаптан анықтылықты талап етеді. Егер абстрактілі мақсат қойылса, онда өлшеу мүмкін емес.

Жеке тапсырмалар.

Оқулық бойынша оқу-тәрбие жұмысының планын құру.

  1. Информатика 7.

  2. Информатика 8.

  3. Информатика 9.

  4. Информатика 10.

  5. Информатика 11.

14 - зертханалық жұмыс.

Тақырыбы: Оқытудың ұйымдастырылған формаларының жүйесі.

Зертханалық жұмысқа дайындалғанда, таңдап алынған жеке тапсырма бойынша сөз сөйлеуді өңдеу.

Жеке тапсырмалар.

1-тапсырма. Неге оқытудың басында қостық жұмыс жиі қолданылады? Қостық жұмысты қолданатын ОҰФ-ке мысал келтіру. ЭЕМ-де қостық жұмыста оқушылардың ролін қалай өзгертуге болады?

2-тапсырма. Қандай себептен ЭЕМ-де жалғыз жұмыс істеп отырған оқушы, мұғалімнен көмек сұрамауы мүмкін? Жеке тапсырмаларды қолданатын ОҰФ-ке мысал келтіру.

3-тапсырма. Топтық құрамында жұмыс істеп әрбір оқушының активтілігін қалай қамтамасыз ету керек? Топтық жұмысты қолданатын ОҰФ-ке мысал келтіру.

4-тапсырма. Оқытуды басқару үшін педагогқа компьютер не береді? Қостық, топтық және жеке жұмысты қолданатын ОҰФ-ке мысал келтіру.

15-зертханалық жұмыс

Оқытудың бір түрінен баяндама дайындау. Баяндама басында таңдалып алынған оқыту түрінің бейнесін беру. Нақты мысалмен алынған оқыту түрінің ерекшелігін көрсету.

  1. Дәріс. Неге бүкіл сабақты дәріс түрінде өткізуге болмайды? Оқытудың қандай түрлері дәрістен алыстатылған?

  2. Семинар. Семинардағы оқушының жұмыс нәтижесі не болуы мүмкін?

  3. Зертханалық жұмыс. Оқушылардың Зертханалық жұмыс дайындығына бақылауды не үшін қолданылады?

  4. Жеке практика. Оқушылардың ЭЕМ-нің көшпелі жұмысының нәтижесін көрсету. Өзіндік практиканы оқытудың ерекшеліктерін көрсету.

  5. Саяхат. Мұғалімге информатикадан саяхат дайындаудың алгоритмін құрыңыз. Саяхат уақытында тақырыпқа байланысты оқушыға мысал келтіру.

  6. Факультативтік курс. Факультативтік сабақтың жалпы мақсатын көрсетіңіз. Пәндер арасындағы факультативтік курстардың ерекшелігі неде? Факультативтік сабаққа келмейтін тақырыптарға мысал келтіру. Түсініктеме беру.

  7. Үйірме. Ииформатика бойынша үйірме жұмысының басқалардан ерекшелігі неде?

  8. Олимпиада және оған дайындық. Оқушыларға, мұғалімге олимпиада мақсаттарын көрсету.

4.Студенттің өздік жұмыстары

1 өздік жұмыс

Тақырыбы: «Ақпарат және информатика ғылымы» тақырыбын

оқыту әдістемесі

Мақсаты: «Ақпарат және информатика ғылымы» тақырыбын оқытуды

ұйымдастыру. Тақырыптық үлгі жоспармен танысу. Оқушы біліміне қойылатын талаптарды анықтау. Сабақ жоспарын жасау.

Теориялық түсініктеме

«Ақпарат және информатика ғылымы» тақырыбы мектептегі информатиканың базалық курсының 7-сыныбында қарастырылады. Күнтізбелік жоспар бойынша 2-ші, 3-ші және 4-ші сабақ және 8-сыныпта 2-ші сабақ болып І оқу тоқсанында өтіледі.

№2 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Табиғатта ақпарат ұғымы. Ақпарат түрлері. Ақпарат көзі, қабылдаушы мен жеткізу ортасы. Ақпараттық процестер (үрдістер). Ақпаратты қабылдауы.

Бағдарламалық-дидактикалық қамсыздандыру

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты.

Ақпарат ұғымымен, оның түрлерімен, үлгілерімен және өңдеу тәсілдерімен таныстыру. Арнаулы, сипаты мен қабылдау тәсілдері бойынша әр түрлі ақпарат түрлерімен таныстыру. Бейнелік және таңбалы ақпаратты ажырата білуге үйрету. Таңбалы аұпаратты кодтау тәсілдерімен таныстыру.

Сабаұтың типі:

Пікірлесіп – түсіндіру.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

  • ақпарат ұғымын;

  • ақпарат формаларын;

  • ақпарат көздерін;

  • ақпарат типтері мен қасиеттерін;

  • ақпаратты өңдеу тәсілдерін;

  • ақпаратты кодтау тәсілдерін.

Оқушылар үйренуі тиіс:

- тірі табиғатта, техникада, қоғам мен адам іс-әрекетінде ақпараттарды жеткізу, сақтау және өңдеу тәсілдерінің мысалын келтіру.

Ақпаратты түрлендіру

№3 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Адам ақпаратты қалай алады. Ақпаратты кодтау. ASCII коды.

Бағдарламалық-дидактикалық қамсыздандыру

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты.

Оқушылардың ақпаратты техникалық құралдар мен дербес компьютердің көмегімен беру, сақтау, және ұсыну тәсілдерімен, қабылданған екілік, оналтылық санау жүйелері мен ASCII кодтарымен таныстыру.

Сабақтың типі:

Пікірлесіп – түсіндіру.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

ақпаратты ұсыну, беру және сақтау тәсілдерін;

техникалық ақпарат беру құралдарын;

техникалық ақпарат сқатау құралдарын;

компьютер ақпараттың қандай түрлерін өңдейтінін;

екілік, оналтылық санау жүйелері мен ASCII кодтары арқылы кодтау тәсілдерін;

бит пен байт деген не екенін;

аналогтық пен дискреттік сигналдардың айырмашылығын.

Оқушылар үйренуі тиіс:

дербес компьютердің көмегімен ақпаратты өңдеу, сақтау және жіберу мысалдарын келтіруді;

қарапайым хабарларды кодтау мен кері кодтауды;

әр түрлі ақпараттық процестердегі сигналдар табиғатын анықтауды;

ақпарат тасымалдауға жауапты ақпараттық процестің параметрлерін анықтауды.

№4 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Ақпарат және оны бағалау

Бағдарламалық-дидактикалық қамсыздандыру

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты.

Оқушылардың ақпарат түсінігіне адамның және техникалық көқарасы бойынша қандай мән берілетінімен таныстыру. Хабарлардың ақпараттық көлемін есептеуге үйрету.

Сабақтың типі:

Пікірлесіп – түсіндіру.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

алынған хабарды қай кезде ақпарат деп санауға болатынын, қай кезде болмайтынын;

ақпараттың қанадй қасиеттері бар екенін;

ақпаратты өлшеу бірліктерін.

Оқушылар үйренуі тиіс:

ақпараттың пайдалы, жаңа, әділ, толық түрлерінің мысалдарын келтіруді;

хабардың ақпараттық көлемін анықтауды.

Теориялық материялдарды түсіндіру, жұмыс дәптерінде берілген тапсырмаларды орындаумен кезектестіріледі.Бізді қоршаған әлемнің ең маңызды мәні зат, энергия мен ақпарат болып табылады. Зат пен энергия сияқты ақпараттың да мәні өте зор. Оның өсімдіктердің, жануарлардың адам мен жалпы адамзат қоғамының өміріндегі мәні олардан кем емес. Ақпарат бұл тек кітаптардан, газет мақалаларынан немесе берілген жаңалықтардан алынған мәліметтер ғана емес, күрделі биологиялық молекулалардың құрылымында, радиосигналдар мен кілт рельефінде сақталатын мәліметтер болып табылады.Дегенмен, ақпарат ұғымы ғылымдар шегінде анықталмайтын ұғым болып табылады. Бұл ұғым тек материалдық ақпарат тасуыш, ақпарат көзі, ақпарат жеткізуші, оны қабылдаушы, көзі мен қабылдаушы арасындағы байланыс арнасы барын ұйғарады деп пайымдауға болады. Бұл ұғым бірі қалмастан, барлық салаларда: философияда, жаратылыстану мен гуманитарлық ғылымдарда, биологияда, медицина мен физиологияда, адам мен жануарлар психологиясында, социологияда, өнерде, техникада, экономикада және күнделікті өмірде пайдаланылады. Ақпарат туралы былай айтуға болады: ақпарат бұл бізді қоршаған әлемді таңбалар мен сигналдардың көмегімен бейнелеу деп пайымдауға болады. Кім ақпарат хабарласа сол ақпарат көзі болып табылады. Мысалы, мұғалім, оқушы сарқырама, шуылы, т.б. Кімде-кім ақпаратты қабылдап алса, онда ол ақпарат қабылдаушы болып табылады , Мысалы, адам, жануар, өсімдік, т.б.

Адамның барлық іс-әрекеті кез-келген уақытта ақпарат алумен байланысты: көріп – ақпарат аламыз, естіп, зат ұстап, ас ішіп, иіскеп те ақпарат аламыз. Ақпаратты бізді қоршаған заттар мен құралдар береді: кітаптар, журналдар, газеттер, теледидар, радио, т.б. Адамдардың үйдегі, мектептегі, жұмыстағы және көшедегі бір-бірімен қарым-қатынасы – бұл ақпарат беруі.

Ақпарат түрлері

Барлық ақпараттарды төмендегідей бөлуге болады: қоғамдық-саясаттық, әлеуметтік-экономикалық, ғылыми-техникалық, химия-биологиялық, т.б.

Мұнымен қатар ақпарат өзінің сипаты бойынша:

  1. статикалық (тұрақты) немесе динамикалық (айнымалы);

  2. алғашқы (кірістік), туынды (аралық) немесе шығыстық;

  3. басқарушы және мәлімет беруші;

  4. объективті және субъективті

болуы мүмкін.

Ақпарат қасиеттеріне мыналарды жатқызуға болады: толықтық, сенімділік (анықтық), бағағылық, маңыздылық (актуадлық), айқындылық, қысқалық, нанымдылық.

Басқа сөзбен айтқанда адам ақпаратты сигнал немесе таңба түрінде береді, өңдейді және қабылдайды. Сигнал жарық, дыбысты (радиотолқындар), электромагниттік, биохимиялық, т.б. бола алады.

Сигналды бірнеше типтерге бөлуге болады:

  1. Физикалық табиғаты бойынша электромагниттік, арық жылылық, дыбыс, механикалық, биохимиялық;

  2. Қабылдау тәсілі бойынша көру, есту, дәмді сезу, аурулық, физиологиялық.

Белгі деп кез келген тілдін алфавитін, ым-ишарат тілдерінің белгілерін, кез келген кодтар немесе шифрларды, ноталық белгішелерін т.б. санауға болады. Ақпаратты өңдеу процесі ақпаратты тасушы мен ақпаратты беру мен ақпаратты өңдеу құралдарының болуын ескереді.

Ақпаратты тасушы оны сақтайды, оған бұл ақпаратқа сәйкес таңбаны немесе сигналды жазуға болады. Ақпаратты беру құралы – бұл адам, тілдері, телекоммуникация құралдары, тірі табиғаттағы биохимиялық процестер т.б.

Адам ақпаратты кем дегенде үш деңгейде өңдей алады, атап айтқанда: физиологиялық деңгейде (сезім мүшелері), ақылмен ойлау деңгейде, аңдаусыздық деңгейде. Бұдан басқа адам өз ұрпақтарына гендер арқылы тұқым қуалау ақпараттарын береді.

8 –сынып. Ақпарат және информатика.

2 – сабақ

Сабақ тақырыбы

Ақпарат.Ақпараттық процесс.Ақпарат қасиеттері.Ақпарат мөлшері. Әлемнің ақпараттық бейнесі. Ақпарат және басқару. Информатика.

Программалық дидактикалық қамтылу.

Оқулық.

Практикум (жұмыс дәптері).

Сабақ мақсаты.

Ақпарат,ақпараттық процестер, әлемнің ақпараттық бейнесі туралы оқушылардың білімін тереңдету.

Сабақ типі.

Түсіндіру, әңгімелесу.

Білім мен білікке қойылатын талаптар.

Оқушы білуі тиіс:

ақпараттың не екенін, ақпараттың қасиеттерін;

ақпараттық процесс ұғымын;

кодтың және ақпаратты кодтаудың міндетін;

ақпаратты өлшеудің негізгі бірліктерін.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

адам іс- әрекетінің, тірі табиғаттың және техниканың әр түрлі саласындағы ақпарат пен ақпараттық процестерге мысал келтіруді;

ақпараттық процес түрлерін анықтауды;

ақпараттық қоғамның қалыптасуын сипаттауға мысал келтіруді.

Сабақ жоспары.

Теориялық материалды оқып- үйрену жұмыс дәптерінде тапсырма орындаумен кезектесіп отырады.

Алдымен 7-сынып курсынан оқу материалын қайталау ұсынылады.

Қайталау сұрақтары:

1.Ақпарат деген не?

2. Қандай ақпараттық процестерді білесіңдер?

3. Ақпарат қандай қасиеттерге ие болуы тиіс?

4. Ақпарат мөлшерін қалай бағалауға болады (хабардың ақпараттық көлемі неге тең?).

5. Ақпаратты өлшеудің қандай бірліктерін білесіңдер?

6. Ақпаратты кодтау, кодтаушы кесте деген не?

7. ASC II коды деген не?

Оқу материалын қайталағаннан кейін (1.1- тақырыпты) оқып- үйрену ұсынылады. Материалды бекіту үшін 1.1-1.5- тапсырмаларды жұмыс дәптерлерінде орындату керек.

ӘЛЕМНІҢ АҚПАРАТТЫҚ БЕЙНЕСІ

Тапсырмалар:

Мектеп оқулығы мен дидактикалық материалдар жинағын пайдалана отырып, келесі тапсырмаларды орында.

  1. «Ақпарат және информатика ғылымы» тақырыбы бойынша сабақ жоспарының үлгісін дайында.

  2. Көрнекі – дидактикалық материалдарын дайында.

  3. Оқушының дайындық деңгейіне қойылатын талаптарды анықта.

Бақылау сұрақтары:

  1. Ақпарат және информатика ғылымы тақырыбы мектептің қай сыныбында оқытылады?

  2. Осы тақырыпқа бөлінген сағат көлемі қандай?

  3. «Ақпарат және информатика ғылымы» тақырыбының мақсаты?

  4. Осы сабақты қандай программалық және дидактикалық материалдармен қамтамасыз етуге болады?

  5. Сабақ қандай типте өтеді?

  6. Оқушылардың білімі мен біліктіліктеріне қойылатын талаптар.

2 өздік жұмыс

Тақырыбы: «Санау жүйелері» тақырыбын оқыту әдістемесі

Мақсаты: Санау жүйелері тақырыбын оқытуды ұйымдастыру. Тақырыптық үлгі жоспармен танысу. Оқушы біліміне қойылатын талаптарды анықтау. Сабақ жоспарын жасау.

Теориялық түсініктеме

«Санау жүйелері» тақырыбы мектептегі информатиканың базалық курсының 8-сыныбында қарастырылады. Күнтізбелік жоспар бойынша 3-ші және 4-ші сабақ болып І оқу тоқсанында өтіледі.

Сағат саны - 2 сағат.

Санау жүйелері. Сандарды санаудың бір жүйесінен басқа жүйесіне ауыстыру. Екілік сандарға амалдар қолдану.

Оқушының меңгеруі тиіс білімі:

  • санау жүйелері ұғымын;

  • сандарды санаудың бір жүйесінен басқа жүйесіне ауыстыру ережелерін;

  • екілік арифметика ережелерін.

Оқушының игеруге тиіс білігі:

  • санды санаудың бір жүйесінен басқа жүйесіне түрлендіруді;

  • екілік сандармен арифметикалық амалдар орындауды.

3-сабақ

Сабақ тақырыбы

Санау жүйелері. Сандарды санаудың бір жүйесінен екінші бір жүйесіне аудару. Ондық бүтін сандарды және ондық бөлшектерді екілік санау жүйесіне аудару. Ондық сандарды он алтылық санау жүйесіне аудару.

Праграммалық дидактикалық қамтылуы

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларды санау жүйелерімен, сандарды санаудың бір жүйесінен екінші бір жүйесіне аудару тәсілдерімен таныстыру.

Сабақтың типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

санау жүйелері ұғымын;

сандарды санаудың бір жүйесінен басқа жүйесіне ауыстыру ережесін;

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

  • ондық бүтін сандарды екілік санау жүйесіне түрлендіруді;

  • ондық бөлшектерді екілік санау жүйесіне түрлендіруді;

  • ондық сандарды сегіздік санау жүйесіне түрлендіруді;

  • ондық сандарды он алтылық санау жүйесіне түрлендіруді.

4-сабақ

Сабақ тақырыбы

Сандарды екілік санау жүйесінен сегіздік санау жүйесіне аудару. Сандарды екілік санау жүйесінен он алтылық санау жүйесіне аудару. Сандарды сегіздік және он алтылық санау жүйелерінен екілік санау жүйесіне аудару. Екілік сандарға арифметикалық амалдар қолдану.

Праграммалық дидактикалық қамтылуы

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларға сандарды бір санау жүйесінен екінші бір санау жүйесіне аударуды үйрету. Екілік сандарға арифметикалық амалдар қолдануды үйрету.

Сабақтың типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

  • сандарды бір санау жүйесінен екінші бір санау жүйесіне ауыстыруды;

  • екілік арифметика ережелерін.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

  • сандарды екілік санау жүйесінен сегіздік санау жүйесіне аударуды;

  • сандарды екілік санау жүйесінен он алтылық санау жүйесіне аударуды;

  • сандарды сегіздік және он алтылық санау жүйелерінен екілік санау жүйесіне аударуды;

  • екілік сандарға арифметикалық амалдар қолдануды.

Тапсырмалар:

Мектеп оқулығы мен дидактикалық материалдар жинағын пайдалана отырып, келесі тапсырмаларды орында.

  1. «Санау жүйелері» тақырыбы бойынша сабақ жоспарының үлгісін дайында.

  2. Көрнекі – дидактикалық материалдарын дайында.

  3. Оқушының дайындық деңгейіне қойылатын талаптарды анықта.

Бақылау сұрақтары:

  1. Санау жүйелері тақырыбы мектептің қай сыныбында оқытылады?

  2. Осы тақырыпқа бөлінген сағат көлемі қандай?

  3. «Санау жүйелері» тақырыбының мақсаты?

  4. Осы сабақты қандай программалық және дидактикалық материалдармен қамтамасыз етуге болады?

  5. Сабақ қандай типте өтеді?

  6. Оқушылардың білімі мен біліктіліктеріне қойылатын талаптар.

3 өздік жұмыс

Тақырыбы: «Буль алгебрасы» тақырыбын оқыту әдістемесі

Мақсаты: Буль алгебрасы тақырыбын оқытуды ұйымдастыру. Тақырыптық үлгі жоспармен танысу. Оқушы біліміне қойылатын талаптарды анықтау. Сабақ жоспарын жасау.

Теориялық түсініктеме

«Буль алгебрасы» тақырыбы мектептегі информатиканың базалық курсының 8-сыныбында қарастырылады. Күнтізбелік жоспар бойынша 5-ші, 6-шы және 7-ші сабақ болып І оқу тоқсанында өтіледі.

Сағат саны - 3 сағат.

Оқушының меңгеруі тиіс білімі:

  • компьютердің логикалық негіздерін;

  • пікір, тұжырымдау, пайымдау, ой қорыту, логикалық пікір ұғымдарыныңмәнісін;

  • негізгі логикалық операциялардың ақиқаттық кестелерін.

Оқушылардың игеруге тиіс білігі:

  • пікірлер алгебрасы есептерін шығаруды;

  • ақиқаттық кесте және орындау кестелерін құруды.

Тақырыптық-күнтізбелік жоспар бойынша:

Сабақ

Сабақтың атауы

Сағат саны

5

Логика. Логика пән ретінде. Формальды математикалық логика. Пікірлер алгебрасы.

1 сағат

6,7

Логикалық орепациялар. Ақиқаттық кестелер. Орындау кестелері, компьютердің логикалық негіздері.

2 сағат

5 сабақ

Сабақтың тақырыбы

Логика. Логика пән ретінде. Формальды математикалық логика. Пікірлер алгебрасы. Логикалық операциялар. Логикалық көбейту (конъюнкция).

Бағдарламалық-

Дидактикалық

оқытылуы

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты

Логикалық пайымдаулардың, логикалық операциялардың негізгі ұғымдарымен таныстыру. Логикалық көбейту операциясын қарастыру.

Сабақтың типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

компьютер жұмысының логикалық негіздерін;

пікір, тұжырым, паймдау, ой қорыту, логикалық өрнек ұғымдарының мәнісін.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

пікірлер алгебрасы есептерін шешуді;

ЖӘНЕ, НЕМЕСЕ байланыстарын ЕМЕС терістеуін пайдаланатын пікірлерге мысал келтіруді;

логикалық көбейту операциясы үшін ақиқаттық кестесін толтыруды.

Логика алгебрасы – математикалық логиканың логикалық мәндері (ақиқат немесе жалған) және қолданылатын логикалық операциялар тұрғысынан қарастырылатын пікірлерді зерттейтін бөлігі. Логика алгебрасы ХІХ ғасырдың ортасында Дж. Бульдің еңбектерінде құрылған. Логикалық алгебрасын қамтамасыз ету әйгілі логикалық есептерді алгебралық әдістермен шешуге тырысудың нәтижесінде пайда болды. Логика алгебрасының негізгі мәселесі пікірлермен және оларға қолданылатын логикалық операцияларды зерттеу болып табылады. Пікірлер - өздеріне қатысты олар ақиқат немесе жалған екенін түжырымдаудың мағынасы бар болатын сөйлемдер. Өз кезегінде пікір болып табылатындай өзіндік бөлігін ажыратып алуға болмайтындай пікір жай пікір деп аталады.

«Және», «немесе», «егер...», «онда», «эквивалентті» логикалық байланыстарын, «емес» терістеуін және т.с.с. қолдану жай пікірлерден жаңа, «күрделірек» пікір құруға мүмкіндік береді. Логикалық байланыстардың өзіндік атаулары мен белгіленулері болады:

  • «Және» - конъюнкция, & арқылы белгіленеді;

  • «немесе» - дизъюнкция, V арқылы белгіленеді;

  • «егер...», «онда» - импликация, → арқылы белгіленеді;

  • «эквивалентті» - эквиваленттік, ~ (парапарлық) арқылы белгіленеді;

  • «емес» - терістеу, - үстіндегі сызықшасымен белгіленеді.

Осылай алынған пікірлердің ақиқаттығы немесе жалғандығы бастапқы пікірлердің ақиқаттығына немесе жалғандығына және пікірлерге қолданылатын операциялар ретіндегі сәйкес байланыс тұжырымдамасына тәуелді. Ақиқаттықты белгілеу үшін «А» символы, ал жалғандықты белгілеу үшін «Ж» символы енгізіледі. Содан кейін бұл символдардың орнына 1 мен 0 цифрлары пайдаланылады.

Күрделі пікірлердің (пікірлер алгебрасы) формулаларынан оларды құрайтын жай пікірлерді әртүрлі мәндеріне сәйкес мәндерінің ақиқаттық кестелерін пайдаланып анықтауға болады.

6 сабақ

Сабақтың тақырыбы

Логикалық операциялар. Логикалық қосу (дизъюнкция). Логикалық терістеу. Ақиқаттық кестелері. Орындау кестелері. Компьютердің логикалық негіздері.

Бағдарламалық-

Дидактикалық

оқытылуы

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды логикалық қосу және терістеу операцияларымен таныстыру. Сәйкес ақиқаттық кестелерді қарастыру.

Сабақтың типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

негізгі логикалық операциялардың ақиқаттық кестелерін;

компьютердің логикалық схемаларында пайдаланылатын ЖӘНЕ, НЕМЕСЕ, ЕМЕС негізгі логикалық элементтерді.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

логикалық қосудың ақиқаттық кестесін құруды;

логикалық терістеудің ақиқаттық кестесін құруды;

орындау кестесін құруды.

Логикалық көбейту (конъюнкция) – екі пікір де ақиқат болғанда, конъюнкция ақиқат. Пайымдаулардың біреуі немесе екеуі де жалған болғанда, конъюнкция жалған.

Логикалық қосу (дизъюнкция) – пікірлердің кемінде біреуі ақиқат болғанда, дизъюнкция ақиқат, пікірлердің екеуі де жалған болғанда, дизъюнкция жалған болады.

7 сабақ

Сабақтың тақырыбы

Логикалық есептерді шешу.

Бағдарламалық-

Дидактикалық

оқытылуы

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды логикалық есептерді кесте құрып шешуге үйрету.

Сабақтың типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

  • негізгі логикалық операциялардың ақиқаттық кестелерін.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

  • ақиқаттық кестестелерін және орындау кестелерін құруды;

  • кестелер құрып логикалық есеп шешуді.

Тапсырмалар:

Мектеп оқулығы мен дидактикалық материалдар жинағын пайдалана отырып, келесі тапсырмаларды орында.

  1. «Буль алгебрасы» тақырыбы бойынша сабақ жоспарының үлгісін дайында.

  2. Көрнекі – дидактикалық материалдарын дайында.

  3. Оқушының дайындық деңгейіне қойылатын талаптарды анықта.

Бақылау сұрақтары:

  1. Буль алгебрасы тақырыбы мектептің қай сыныбында оқытылады?

  2. Осы тақырыпқа бөлінген сағат көлемі қандай?

  3. «Буль алгебрасы» тақырыбының мақсаты?

  4. Осы сабақты қандай программалық және дидактикалық материалдармен қамтамасыз етуге болады?

  5. Сабақ қандай типте өтеді?

  6. Оқушылардың білімі мен біліктіліктеріне қойылатын талаптар.

4 өздік жұмыс

Тақырыбы: «Алгоритмдеу негіздері» тақырыбын оқыту әдістемесі

Мақсаты: Алгоритмдеу негіздері тақырыбын оқытуды ұйымдастыру. Тақырыптық үлгі жоспармен танысу. Оқушы біліміне қойылатын талаптарды анықтау. Сабақ жоспарын жасау.

Теориялық түсініктеме

«Алгоритмдеу негіздері» тақырыбы мектептегі информатиканың базалық курсының 9-сыныбында қарастырылады. Күнтізбелік жоспар бойынша 1-ші, 2-ші, 3-ші және 4-ші сабақ болып І оқу тоқсанында өтіледі.

Сағат саны - 4 сағат.

1 – сабақ.

«Алгоритм» ұғымы. Алгоритмнің қасиеттері

Мақсаты: оқушылардың «алгоритм» ұғымын талдау және оның қасиеттеріне мысал келтіру, қарапайым алгоритмдерді құру дағдысын қалыптастыру.

Оқушылардың біліміне қойылатын талаптар: оқушылар алгоритмнің анықтамасын айтып, мысал келтіріп, негізгі қасиеттерін сипаттай алуы керек.

Оқушылардың білігі мен дағдысына қойылатын талаптар: қарапайым алгоритм құра білу, оның нәтижесін талдау.

Жоспары:

  1. «Алгоритм» ұғымы.

  2. Алгоритмдерге мысал келтіру.

  3. Алгоритмнің қасиеттері.

  4. Алгоитмнің қасиеттеріне сипаттама беру.

  5. Алгоритм құруға есеп шығару.

  6. Бақылау және тестілеу сұрақтары арқылы оқушылардың игерген білімін тексеру.

  7. Жаттығу мен есеп шығару арқылы оқушылардың алгоритм құру дағдысын қалыптастыру.

Қысқаша мазмұны:

Анықтама. Алгоритм – берілген есептің шығару жолын реттелген амалдар тізбегі түріне келтіру.

Алгоритмнің қасиеттері:

  1. Айқын, дәл өрнектелуі.

  2. Үздіктілігі.

  3. Нәтижелілігі.

  4. Жалпыламалығы.

  5. Формалды орындалуы.

2 – сабақ.

Алгоритмнің өрнектелу жолдары. Блок – схема.

Мақсаты: алгоритмнің өрнектелу жолдарын салыстыра отырып, блок – схема құру.

Оқушылардың біліміне қойылатын талаптар: алгоритмнің өрнектелу жолын білу, оларды салыстыра алу және блок – схема түрінде берілу тәсілдерін меңгеру.

Оқушылардың білігі мен дағдысына қойылатын талаптар: қарапайым алгоритм құрып, оны блок – схема түрінде жазу.

Жоспар:

  1. Алгоритмнің өрнектелу жолдары.

  2. Алгоритм блоктарының арнайы белгілері.

  3. Алгоритмді блок – схема түріндежазуға мысал келтіру.

Қысқаша мазмұны:

Анықтама. Блок – схема – алгоритмнің арнайы бекітілген гоеметриялық фигуралар арқылы графиктік түрде жазылуы.

Алгоритм блоктарының арнайы белгілері:

Іс-әрекеттің

аталуы

Блок-схема түрі

Негізгі әрекеті

Процесс

Математикалық өрнектерді есептеу

Таңдау

шарт

жоқ иә

Есеп шығару жолын таңдайды

Модификация

Цикл басы (қайталау)

Құжат

Нәтижені шығару, қағазға басу

Енгізу, шығару

Мәлімет негізу (шығару)

Бастау, аяқтау

Алгоритмдердің басы, соңы

Қосалқы программа

Қосалқы программаға кіру және шығу

Түсініктеме

Схеманың, формуланың түсііктемесі

3- сабақ

«Орындаушы» ұғымы. Орындаушы командалар жүйесі

Мақсаты: оқушыларды орындаушы командалар жүйесімен таныстыру.

Оқушылардың біліміне қойылатын талаптар: орындаушының командалар жүйесін, оның атқаратын міндеттерін білу.

Оқушылардың білігі мен дағдысына қойылатын талаптар: қарапайым есептерге алгоритм құра білу.

Жоспар: «Орындаушы» ұғымын түсіну.

Қысқаша мазмұны:

Анықтама. Берілген реті бойынша алдын ала бекітілген командалар жүйесіне кіретін командалар тізбегін автоматты түрде орындайтын адамды немесе техниканы орындаушы деп атаймыз.

4-сабақ

Алгоритмнің түрлері: сызықтық, тармақталу, циклдік алгоритмдер. Көмекші алгоритм түсінігі

Мақсаты: оқушыларды алгоритмнің негізгі түрлерімен таныстыру. Алгоритмдерді блок – схема түрінде өрнектеу.

Оқушылардың біліміне қойылатын талаптар: оқушылар есептің алгоритмін блок – схема арқылы өрнектей алуы тиіс.

Оқушылардың білігі мен дағдысына қойылатын талаптар: Берілген есепке алгоритм түрлерінің қажеттісін қолдана білу.

Жоспар:

  1. Сызықтық немесе тізбектік алгоритм.

  2. Тармақталған алгоритм.

  3. Циклдік алгоритмдер: арифметикалық, қадамдық алгоритм.

  4. Бақылау сұрақтары.

Қысқаша мазмұны:

Анықтама. Алгоритмдер блоктардың өзара байланысуына қарай үш құрылымға – сызықтық, тармақтық және циклдік түрлерге бөлінеді.

  1. Сызықтық немесе тізбектік алгоритм. Сызықтық алгоритм өрнектелуіне қарай тізбектелген командалардан, ал блок – схемалары бар сызық бойына орналасқан тізбекті блоктардан тұрады. Әрекеттердің тізбектей орындалуын сипаттайтын алгоритм сызықтық алгоритм деп аталады

  2. Тармақталу алгоритмдері. Алгоритмдердің есептегі белгілі бір шартқа тәуелді тармақталып бірнеше жолдарға бөліну тобы тармақталу алгоритмдері деп аталады.

  3. Арифметикалық цикл. Алгоритмнің атқарылуы алдында циклдің алғашқы мәні белгілі болады да, келесі қайталану кезеңінде цикл параметрі белгілі бір тұрақты шамаға өзгеріп отырады.

  4. Қадамдық цикл. Алдын ала қайталану саны белгісіз болған жағдайда қадамдық цикл пайдаланылады. Циклді аяқтау үшін белгілі бір шарт тексеріледі.

Тапсырмалар:

Мектеп оқулығы мен дидактикалық материалдар жинағын пайдалана отырып, келесі тапсырмаларды орында.

  1. «Алгоритмдеу негіздері» тақырыбы бойынша сабақ жоспарының үлгісін дайында.

  2. Көрнекі – дидактикалық материалдарын дайында.

  3. Оқушының дайындық деңгейіне қойылатын талаптарды анықта.

Бақылау сұрақтары:

  1. Алгоритмдеу негіздері тақырыбы мектептің қай сыныбында оқытылады?

  2. Осы тақырыпқа бөлінген сағат көлемі қандай?

  3. «Алгоритмдеу негіздері» тақырыбының мақсаты?

  4. Осы сабақты қандай программалық және дидактикалық материалдармен қамтамасыз етуге болады?

  5. Сабақ қандай типте өтеді?

  6. Оқушылардың білімі мен біліктіліктеріне қойылатын талаптар.

5 өздік жұмыс

Тақырыбы: «Компьютер құрылымы» тақырыбын оқыту әдістемесі

Мақсаты: Компьютер құрылымы тақырыбын оқытуды ұйымдастыру. Тақырыптық үлгі жоспармен танысу. Оқушы біліміне қойылатын талаптарды анықтау. Сабақ жоспарын жасау.

Теориялық түсініктеме

«Компьютер құрылымы» тақырыбы мектептегі информатиканың базалық курсының 7-8 сыныптарында қарастырылады. Күнтізбелік жоспар бойынша 7-ші, 8-ші, 9-шы, 10-шы және 11-ші сабақ болып І-II оқу тоқсанында ЖӘНЕ 8-сынып бойынша 8-9 сабақ болып өтіледі.

7 сынып бойынша 5 сағат, ал 8 сынып бойынша 2 сағат көлемі берілген.

7 – сыныпқа арналған «Информатика» курсы бағдарламасының

ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖОСПАРЛАУЫ

Тақырыбы

Сағаты

1.

Компьютер - әмбебап ақпараттық машина. Информатика дегеніміз не? Компьютер – ақпарат өңдеу құралы. Есептеуіш техниканың даму тарихы. ЭЕМ – ді қолдану аумағы. ЭЕМ – нің қоғам өміріндегі рөлі: мектепте, үйде, бизнесте, медицинада, мәдени ортада, ғылымда. Компьютерде өңделетін ақпарат түрлері.

2

2.

Ақпараттық құралдар. Құралдардың қызметі. Пернетақтамен танысу.

3

КОМПЬЮТЕРДІҢ АППАРАТТЫҚ ҚҰРАЛДАРЫ

2.1. ТАҚЫРЫП. ЕСЕПТЕУІШ ТЕХНИКАСЫНЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ

№7 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Есептеуіш техникасыынң даму тарихы. ЭЕМ – ның қоғам өміріндегі рөлі: үйде, медицинада, өнерде, бизнесте, ғылымда, ЭЕМ – ді қолдану аумақтары.

Бағдарламалық – дидактикалық қамсыздандыру

Оқулық. Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларды ЕТ – нің даму тарихымен оны құрылуының негізгі принциптерімен таныстыру. ЭЕМ – нің өміріндегі рөлін түсіндіру. ЭЕМ – ді қолдану аумақтары туралы ой - өрісін кеңейту.

Сабақтың типі:

Пікірлесіп – түсіндіру.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

ЕТ дамуының негізгі кезеңдерін;

Ақпарат түрлерін;

Цифрлық есептеуіш машинасының құрылу принциптерін;

ЭЕМ буындары мен олардың элементтік базасын;

ЭЕМ – ді қолдану аумақтарын.

Оқушылар үйренуі тиіс:

әр түрлі бундарға ЭЕМ мысалдарын келтіру;

ЭЕМ элементтік базасы бойынша қандай да бір машина қай буынға жататынын аңықтауды;

ЭЕМ – ді қоғам өмірінде қолдану мысалдарын келтіруді.

2.2. ТАҚЫРЫП. ДЕРБЕС КОМПЬЮТЕР

№8 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Дербес компьютерлер. Компьютермен танысу. Компьютердің құрылымы. Компьютердің арналуы. Мүмкіндіктерін көрсету. Жүйелік блок. Компьютердің ішкі құрылғылары.

Бағдарламалық – дидактикалық қамсыздандыру

КУВТ, музыкалық компакт – диск, компьютерлік ойындар, мәтіндік және графикалық редакторлар, калькулятор. Оқулық. Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Дербес компьютермен, оның негізгі блоктарымен және олардың міндетімен таныстыру. ЭЕМ мүмкіндіктерін көрсету. Жүйелік блоктың ішіндегі құрылғылармен және олардың міндетімен таныстыру. Компьютердің негізгі құрылғылары – процесссормен, ЖЖҚ – мен, ТЖҚ – мен таныстыру.

Сабақтың типі:

Көрсете түсіндіру.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

Компьютер деген не екенін;

Аппараттық құралдардың негізгіжиынына не кіретінін;

Компьютердің құрылғыларының міндетін (арналуын);

Бағдарламалық жабдықтаманың не үшін керек екенін;

ДК көмегімен не жасауға болатынын;

Жүйелік блоктың алдыңғы панельдегі батырмалар мен құрылғылардың арналуын;

Жүйелік блоктың ішіндегілердің арналуын;

Жүйелік блоктың арғы жағында не орналасқанын;

Процессордың негізгі сипаттамалары мен арналуын;

Компьютердің ішкі жадының түрлері және арналуын.

Оқушылар үйренуі тиіс:

Компьютерді қосуды және өшіруді.

№9 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Компьютердің сыртықы құрылғылары. Енгізу – шығару құрылғылары. Монитор. Пернетақта. Пернетақталық тренажер.

Бағдарламалық – дидактикалық қамсыздандыру

ОЕТС (КУВТ), пернетақталық тренажер. WordPad мәтіндік редакторы (алфавитті – цифрлық пернелердің қызметін көрсету үшін).

Оқулық. Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларды компьютердің сыртқы құрылғыларымен таныстыру. Енгізу – шығару құрылғыларын жалпы шолу. ДК – нің негізгі шығару құрылғысы – монитормен таныстыру. Пернетақтаның арналуы және таратылуымен таныстыру. Әр түрлі алфавитті – цифрлық ақпартты енгізуді көрсету, пернетақтамен жұмы істеу әдістерімен таныстыру.

Сабақтың типі:

Баяндау, көрсету, практикум.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

Компьютердің ішкі құрылғыларына қандай құрылғылар жататындығын;

Енгізу – шығару құрылғыларын;

Монитордың сипаттамаларын, арналуын, құрамдас бөліктерін;

Пернетақтаның міндетін;

Пернелердің негізгі топтарын;

Алфавитті – цифрлық символдарды енгізу тәсілдерін;

Арнайы пернелердің негізгі функцияларын;

Пернетақтамен жұмыс істеу техникасының ережелерін;

Меңзердің аңықталуы мен міндетін;

Пернетақтаның схемасын.

Оқушылар үйренуі тиіс:

Пернелердің негізгі топтарын пайдалануды;

Арнайы пернелерді пайдалануды;

Пернетақтамен дұрыс жұмыс істеуді;

Меңзердің орнын аңықтауды және оны басқаруды;

Пернетақтады қолды дұрыс орналастыруды;

Он саусақпен теруді;

Пернелерге дұрыс механикалық басуды;

Теру жылдамдығын асыруды.

№10 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Ақпарат енгізу манипуляторлары. Басу құрылғысы.

Бағдарламалық – дидактикалық қамсыздандыру

Оқулық. Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Ақпаратты енгізу манипуляторларымен таныстыру (маус, трекбол, терте (джойстик), сканер). Принтердің түрлерімен, оның жұмысының ерекшеліктері мен принциптерімен таныстыру.

Сабақтың типі:

көрсете отырып, түсіндіру.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

Манипуляторлардың түрлері мен міндетін;

Принтерлердің түрлері мен міндетін;

Прнтерге шығаратын ақпараттың типін;

Принтер жұмысының принциптерін.

№11 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Компьютердің сыртқы жадысы. Ақпарат тасуыштар. Иілгіш және компакт – дискілер. Дискіжетек. CD - ROM.

Бағдарламалық – дидактикалық қамсыздандыру

ОЕТС – 98 (КУВТ - 98). Иілгіш және компакт – дискілер.

Оқулық. Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Ақпаратты жазу мен оқу, иілгіш және компакт – дискілер сияқты ақпарат тасуыш туралы түсінік беру. Дискіжетек пен CD – ROM жұмыстарымен таныстыру.

Сабақтың типі:

Көрсете - түсіндіру.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

Иілгіш және компакт – дискілер не екенін;

Дискіжетек пен CD – ROM қалай құрылғанын;

Ақпаратты оқу мен жазу қалай жүретінін;

Қандай жағдайларда қандай ақпарат тасуыш қолдану керек екенін;

Ақпарат тасуыштардың негізгі параметрлерін;

Иілгіш және компакт – дискілермен жұмыс істеу ережелерін.

Оқушылар үйренуі тиіс:

Иілгіш және компакт – дискілерді қолдану;

Ақпаратты бір тасуыштан басқасына алмастыруды;

Иілгіш дискілерді пішімдеуді;

Иілгіш және компакт – дискілердегі ақпаратты қарауды.

8 – сыныпқа арналған «Информатиканың базалық курсының»

КҮНТІЗБЕЛІК ҮЛГІ ЖОСПАРЫ

Аптасына 1 сағ. Барлығы 34 сағ.

Сабақ

Тақырып

Сағат

4 – 5. Дербес пайдаланылатын компьютерлер. Компьютердің құрылымы мен жұмыс істеу принциптері.

8 - 9

ЭЕМ – де деректерде кескіндеу түрлері. ЭЕМ – нің техникалық сипаттамалары мен ондағы орындалатын міндеттердің өзара байланысы. ЭЕМ – нің буындары және элементтік базасы. Басқарудың программалық принципі.

2 сағ.

Оқушының меңгеруі тиіс білімі:

қазіргі дербес пайдаланылатын компьютердің құрылымын;

компьютердің негізгі тораптарын, олардың өзара байланысын;

компьютерді айрықшалайтын негізгі техникалық параметрлерді;

ЭЕМ – нің буындары мен элементтік базасы;

Компьютердің автоматты жұмыс істеу принципін.

Оқушының игеруі тиіс білігі:

компьютердің әр буынына мысал келтіру және сипаттамалық ерекшеліктерін көрсету;

компьютерге кез – келген енгізу құрылғысын жалғауды және оны құрылымдауды жүзеге асыруды;

дискілерді пішімденуді;

файлдарды архивтеу және архивтен шығаруды;

антивирустық программаны қолдануды.

4. ДЕРБЕС ПАЙДАЛАНЫЛАТЫН КОМПЬЮТЕРЛЕР

№8 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Деректерді ЭЕМ – де кескіндеу түрлері. ЭЕМ – нің техникалық сипаттамалары мен оларда шешілетін мәселелердің өзара байланысы. ЭЕМ – нің буындары мен элементтік базалары.

Бағдарламалық – дидактикалық қамсыздандыру

Оқулық. Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларды дербес пайдаланылатын компьютердің архитектурасымен, оның құрылғыларының міндеттерімен таныстыру.

Сабақтың типі:

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

компьютерлердің айрықшаланатындай негізгі техникалық параметрлерін;

ЭЕМ – нің буындары мен элементтік базасын.

Оқушылар меңгеруі тиіс білігі:

әр буын компьютерлеріне мысал келтіруді және сипаттамалық ерекшеліктерін айтып беруді.

5. ДЕРБЕС КОМПЬЮЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ЖҰМЫС ІСТЕУ ПРИНЦИПІ

№9 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Дербес пайдаланылатын компьютердің құрылымы және жұмыс істеуі. Басқарудың программалық принципі.

Бағдарламалық – дидактикалық қамсыздандыру

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларды дербес пайдаланылатын компьютердің құрылымымен, программалық басқару принципімен таныстыру.

Сабақтың типі:

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

қазіргі дербес пайдаланылатын компьютердің құрылымын;

компьютердің негізгі тораптарын және олардың өзара байланысын;

компьютердің автоматты жұмыс істеу принципін.

Оқушылар меңгеруі тиіс білігі:

кез – келген шығыстық құрылғыны компьютерге қосуды және оны орналастыруды іске асыруды;

дискілерді пішімдеуді.

Тапсырмалар:

Мектеп оқулығы мен дидактикалық материалдар жинағын пайдалана отырып, келесі тапсырмаларды орында.

  1. «Компьютер құрылымы» тақырыбы бойынша сабақ жоспарының үлгісін дайында.

  2. Көрнекі – дидактикалық материалдарын дайында.

  3. Оқушының дайындық деңгейіне қойылатын талаптарды анықта.

Бақылау сұрақтары:

  1. Компьютер құрылымы тақырыбы мектептің қай сыныбында оқытылады?

  2. Осы тақырыпқа бөлінген сағат көлемі қандай?

  3. «Компьютер құрылымы» тақырыбының мақсаты?

  4. Осы сабақты қандай программалық және дидактикалық материалдармен қамтамасыз етуге болады?

  5. Сабақ қандай типте өтеді?

  6. Оқушылардың білімі мен біліктіліктеріне қойылатын талаптар.

6 өздік жұмыс

Тақырыбы: «Компьютерлік графика» тақырыбын оқыту әдістемесі

Мақсаты: Компьютерлік графика тақырыбын оқытуды ұйымдастыру. Тақырыптық үлгі жоспармен танысу. Оқушы біліміне қойылатын талаптарды анықтау. Сабақ жоспарын жасау.

Теориялық түсініктеме

«Компьютерлік графика» тақырыбы мектептегі информатиканың базалық курсының 7-8 сыныптарында қарастырылады. Күнтізбелік жоспар бойынша 7 сыныпта 19-ші, 20-шы, 21-ші, 22-ші, 23-ші, 24-ші және 25-ші сабақ болып ІII оқу тоқсанында және 8-сынып бойынша 13-14 сабақ болып өтіледі. 7 сынып бойынша 7 сағат, ал 8 сынып бойынша 2 сағат көлемі берілген.

ДК-нің мәтіндік те, графикалық та ақпаратты өңдеу мүмкіндігі бар. Мұндай ақпаратты өңдеудің қарапайым құралы стандартты WINDOWS’98 операциялық жүйесі болып табылады. Paint графикалық редактор дегеніміз не? Бұл редактор растрлық бейнелермен (көптеген бөлек түрлі түсті нүктелерден – пиксельдерден тұратын) жұмыс істеуге арналған, сондықтан әрбір суретке қатаң анықталған орын беріледі (өлшем). Сонымен бірге бекітілген түстер саны қолданылады. Графикалық редактор графикалық бейнелерді жасауға және редакциялауға арналған.

7 – сыныптар үшін «Графикалық редактор» тақырыбы 7 сабаққа бөлінген.

Paint графикалық редакторында жұмыс істеу

№19 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Paint графикалық редактор.

Негізгі түсініктер. Арналуы. Іске қосу.

Жұмыс өрісі. Құрал – саймандар тақтасы.

Палитра. Сурет салу кезеңдері.

Редакторда тәжірибелік жұмыс.

Бағдарламалық- дидактикалық қамсыздандыру:

ОЕТС. ОЖ WINDOWS’98.

Суретті файлдар. Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Графикалық редактормен жұмыс істеуге үйрету. Графикалық ақпаратты жасау туралы түсінік беру

Сабақтың типі:

Практикум элементтері бар, көрсете- түсіндіру.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушылар білуі тиіс:

графикалық редактор не екенін;

графикалық редакторды не үшін қолданылатынын;

Paint редакторының терезесі неден тұратынын;

редактор терезесінде тақталарды қалай баптау керек екенін.

Оқушылар үйренуі тиіс:

графикалық редакторда іске қосуды;

сурет салуды және оларды редакциялауда.

Paint графикалық редакторының құралдары

№20 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Paint графикалық редакторының құралдары.

Тік сызықтарды салу. Шаршыларды, тікбұрыштарды және дөңгеленген тікбұрыштарды салу. Эллипс пен шеңбер салу. Редакторда практикалық жұмыс орындау.

Бағдарламалық- дидактикалық қамсыздандыру:

ОЕТС. WINDOWS’98 ОЖ

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Графикалық редактормен жұмыс істеуге үйрету. Түзу сызықтар салу дағдыларын қалыптастыру.

Тік төртбұрыштар мен дөңгеленген тікбұрыштарды салу дағдыларын қалыптастыру.

Сабақтың типі:

Практикум

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушы білуі тиіс:

редакторда сурет салу техникасын;

Оқушы үйренуі тиіс:

графикалық редакторды іске қосуды;

суреттерді салуды, редакциялауды;

сызықтардың түсін, қалыңдығын өзгертуді;

тікбұрыштарды салғанда сызықтардың қалыңдығын, түсін өзгертуі;

тікбұрыштың түрін, контуры мен құюының түсін өзгертуді;

эллипстер, шеңберлер және қисық сызықтар салғанда, олардың түсін, қалыңдығын өзгертуді;

эллипс пен шеңбердің түрін, контуры мен құюының түсін өзгертуді.

№21 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Paint графикалық редакторының құралдары.

Қисық сызықтарды салу.

Көпбұрыштарды салу.

Құю құралын қолдану.

Редакторда тәжірибелік жұмыс.

Бағдарламалық- дидактикалық қамсыздандыру:

ОЕТС. WINDOWS’98 ОЖ

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Графикалық редактормен жұмыс істеуге үйрету. Қисық сызықтарды салу дағдысын қалыптастыру. Көпбұрыштарды салу дағдысын қалыптастыру.

Құю құралын қолдану дағдысын қалыптастыру.

Сабақтың типі:

Практикум

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушы білуі тиіс:

редакторда сурет салу техникасын;

Оқушы үйренуі тиіс:

графикалық редакторды іске қосуды;

суреттерді салуды, редакциялауды;

қисық сызықтар салу;

көпбұрыштар салғанда сызықтың түсі мен қалыңдығын өзгертуді;

тұйық контурларды құю үшін палитраны қолдануды.

№22 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Paint графикалық редакторының құралдары.

Бүріккіш құралын қолдану.

Қылқаламман сурет салу.

өшіргіш құралын қолдану.

Редакторда практикалық жұмыс.

Бағдарламалық- дидактикалық қамсыздандыру:

ОЕТС. WINDOWS’98 ОЖ

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Графикалық редактормен жұмысқа үйрету. Қылқаламмен сурет салу дағдысын қалыптастыру. Бүріккіш құралын қолдану дағдысын қалыптастыру.

Өшіргіш құралын қолдану дағдысын қалыптастыру.

Сабақтың типі:

Практикум

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушы білуі тиіс:

редакторда сурет салу техникасын.

Оқушы үйренуі тиіс:

графикалық редакторды іске қосуды;

суреттерді салуды, редакциялауды;

қылқалам түрін өзгерту;

бүріккіштің дағының өлшемін өзгертуді;

өшіргіштің өлшемін өзгертуді.

Редактор командалары

№23 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Paint графикалық редакторының командалары.

Болдырмау командасы.

Суретті сақтау.

Мәтіні бар сурет салу.

Редактордағы тәжірибелік жұмыс.

Бағдарламалық- дидактикалық қамсыздандыру:

ОЕТС. WINDOWS’98 ОЖ

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Графикалық редактормен жұмысқа үйрету. Болдырмау командасын пайдалануды үйрену, суретті сақтауға үйрету. Суретке мәтін енгізуге, мәтін атрибуттарының тақтасын пайдалануға үйрету.

Сабақтың типі:

Практикум

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушы білуі тиіс:

соңғы үш әрекеттерді болдырмау қалай жасалынатынын;

суретті сақтау командалары, олардың ерекшеліктерін;

мәтіні бар сурет салу әрекеттерінің тізбегін.

Оқушы үйренуі тиіс:

Отменить командасын пайдалануды;

Сохранить командасын пайдалануды;

Сохранить как командасын пайдалануды;

суретке мәтінді кірістіруді;

жазудың қарпін, түсін, өлшемін өзгерту.

Үзінділермен жүргізілетін әрекеттер

№24 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Үзінділермен жүргізілетін әрекеттер.

Үзіндіні жылжыту және көшіру.

Үзінділерді көбейту. Үзіндіні жою.

Редакторда тәжірибелік жұмыс.

Бағдарламалық- дидактикалық қамсыздандыру:

ОЕТС. WINDOWS’98 ОЖ

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Үзінділерді белгілеуге және олармен әр түрлі әрекеттер орындауға үйрету. Үзіндіні көшіруге, жылжытуға, көбейтуге және жоюға үйрету.

Сабақтың типі:

Практикум

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушы білуі тиіс:

үзінді деген не оны қалай белгілеу керек екенін;

үзінділермен қандай операциялар жүргізуге болатынын.

Оқушы үйренуі тиіс:

үзінділерді әр түрлі тәсілдермен белгілеуді;

үзіндіні көшіруді;

үзіндіні жылжытуды;

үзіндіні көбейтуді;

үзіндіні жоюды.

№25 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Үзінділермен орындалатын әрекеттер.

Үзіндіні шағылдандырып бейнелеу, бұру, созу және еңкейту.

Бағдарламалық- дидактикалық қамсыздандыру:

ОЕТС. WINDOWS’98 ОЖ

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Үзіндіні шағылдандырып бейнелеуді, бұруды, созуды және еңкейтуді.

Сабақтың типі:

Практикум

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушы білуі тиіс:

үзінді не екенін және оны белгілеуді;

үзінділермен қандай операциялар жүргізуге болатынын.

Оқушы үйренуі тиіс:

үзінділерді әр түрлі тәсілдермен белгілеуді;

үзіндіні шағылдандырып бейнелеуді;

үзіндіні бұруды;

үзіндіні өлшемін өзгертуді;

үзіндіні еңкейтуді.

8- сыныптар үшін графикалық редактор 2 сабаққа бөлінген.

Мәтіндік графикалық және дыбыстық ақпаратты кескіндеу

№13 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Мәтіндік және графикалық ақпаратты кескіндеу.

Программалық- дидактикалық қамтылуы:

Оқулық, есептеуіш техника кешені, Paint графикалық редакторы.

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларды компьютерде мәтіндік және графикалық ақпаратты кескіндеу принциптерімен таныстыру..

Сабақтың типі:

Практикум элементтері бар түсіндірмелі - көрнекілікті

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушы білуі тиіс:

мәтіндік және графикалық ақпаратты кескіндеу принциптерін;

графикалық редакторды, олардың міндетін, типтерін және негізгі мүмкіндіктерін;

графикалық объектілер жасау және өңдеу технологиясын.

Оқушы меңгеруі тиіс білігі:

кез- келген графикалық объектіні жасауды және өңдеуді;

тұтас суретпен және оның үзіндісімен әрекеттерді жүзеге асыруды;

ақ – қара және түрлі түсті суреттердің, ақпараттық көлемін есептеуді.

№14 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Дыбыстық ақпаратты кескіндеу. Windows қосымшалары. Графикалық редактор. Компьютерлік графиканың қолданылу аймақтары.

Программалық- дидактикалық қамтылуы:

Оқу есептеуіш техника кешені.

Оқулық. Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Дыбыстық ақпаратты кескіндеу. Компьютерлік графиканың қолданылу аймақтарын анықтау.

Сабақтың типі:

Практикум элементтері бар түсіндірмелі - көрнекілікті

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушы білуі тиіс:

компьютерде дыбыстық ақпаратты кескіндеуді;

компьютерлік графиканың қолдану аймақтарын.

Оқушы меңгеруі тиіс білігі:

дыбыс жазуды және қалпына келтіруді, дыбыстық файлдарды өңдеуді;

дыбыстық файлдарды жазуды, оқуды және модификациялау, графикалық бейнелерді жасау және өңдеуді.

Тапсырмалар:

Мектеп оқулығы мен дидактикалық материалдар жинағын пайдалана отырып, келесі тапсырмаларды орында.

  1. «Компьютерлік графика» тақырыбы бойынша сабақ жоспарының үлгісін дайында.

  2. Көрнекі – дидактикалық материалдарын дайында.

  3. Оқушының дайындық деңгейіне қойылатын талаптарды анықта.

Бақылау сұрақтары:

    1. Компьютерлік графика тақырыбы мектептің қай сыныбында оқытылады?

    2. Осы тақырыпқа бөлінген сағат көлемі қандай?

    3. «Компьютерлік графика» тақырыбының мақсаты?

    4. Осы сабақты қандай программалық және дидактикалық материалдармен қамтамасыз етуге болады?

    5. Сабақ қандай типте өтеді?

    6. Оқушылардың білімі мен біліктіліктеріне қойылатын талаптар

7 өздік жұмыс

Тақырыбы: «Мәтіндік редакторлар» тақырыбын оқыту әдістемесі

Мақсаты: Мәтіндік редакторлар тақырыбын оқытуды ұйымдастыру. Тақырыптық үлгі жоспармен танысу. Оқушы біліміне қойылатын талаптарды анықтау. Сабақ жоспарын жасау.

Теориялық түсініктеме

«Мәтіндік редакторлар» тақырыбы мектептегі информатиканың базалық курсының 7-8 сыныптарында қарастырылады. Күнтізбелік жоспар бойынша 7 сыныпта 26-шы, 27-ші сабақ болып ІII оқу тоқсанында және 8-сынып бойынша 15-22 сабақ болып өтіледі.

WordPad мәтіндік редакторы

№26-27 сабақ

Сабақтың тақырыбы:

Windows’98-дің WordPad қолданбасымен танысу

Программалық- дидактикалық қамтылуы:

Оқу есептеуіш техника кешені.

Windows’98ОЖ

Оқулық

Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты:

Windows’98-дің қолданбаларымен, қарапайым WordPad мәтіндік процессорымен танысу. Құжаттың құрылымы, стилі, баспа бетінің геометриясы туралы түсінік беру. WordPad қолданбасының терезесі, менюі, пішімдеу және құрал-саймандар тақталары, сызғыш туралы түсінік алу. Мәтінмен жұмысқа дағдылану (теру, түзету, пішімдеу) Құжаттарды құруға, ашуға, сақтауға үйрету.

Сабақтың типі:

Практикум элементтері бар, көрсете түсіндіру.

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар:

Оқушы білуі тиіс:

Мәтіндік процессор деген не және ол не үшін қолданылатынын;

Берілген мәтіндік процессордың мүмкіншіліктерін;

Процессорда жұмыс істеу әдісімен режимі;

WordPad қолданбасы терезесінің құрылымын;

Тақталар мен сызғыштарды қолдану әдістерін, мәтінді пішімдеу тәсілдерін.

Оқушы меңгеруі тиіс білігі:

Мәтіндік файлдарды құруды, редакциялауды, сақтауды, ашуды;

Алмасу буферін қолдануды;

Пішімдеу тақтасымен сызғышты қолдан отырып құжатты пішімдеу.

Word мәтіндік процессоры

16 сабақ

Сабақ тақырыбы

Word мәтіндік процессоры. Негізгі ұғымдары мен әрекеттері. Word-ты іске қосу. Мәтіндік құжаттарды жасау және сақтау.

Программалық дидактикалық қамтылуы

Оқулық, есептеуіш техника кешені, Word мәтіндік процессоры. Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларды Word мәтіндік процессорымен, Word мәтіндік процессорыда мәтіндік құжат жасаудың негізгі әрекеттерімен таныстыру.Құжаттарды сақтау.

Сабақ типі

Практикум элеметтері бар түсіндірмелі-көрнекілікті.

Зертханалық жұмыс.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Мәтіндік құжат жасау және өңдеу технологиясы.

Оқушының меңгеру тиіс білігі:

Мәтіндік құжат жасауды және мәтіндік құжатты сақтауды.

Microsoft Word-ты іске қосу үшін мына әрекеттер тізбегін орындау керек:

Іске қосу—Прграммалар - Microsoft Word

Аспаптардың стандарттық панелі

Құру

Болдырмау

Ашу

Қайтару

Сақтау

Кестелер мен шекаралар

Басу

Кесте қосу

Алдын ала қарау

Excel кестесін қосу

Дұрыс жазу

Сурет салу

Қиып тастау

Құжат схемасы

Көшірмелеу

Басылмайтын символдар

кірістіру

бағандар

Аспаптардың пішімдеу панелі

Стиль

Оң жақ шеті бойынша

Қаріп

Ені бойынша

Өлшем

Нөмірлеу

Қарайтылған

Маркерлер

Курсив

Сыртқы шекаралар

Астын сызу

Түспен ерекшелеу

Сол жақ шеті бойынша

Қаріп түсі

Центр бойынша

Мәтінді сақтау

17 сабақ

Сабақ тақырыбы

Word мәтіндік процессоры.. Мәтіндік құжаттартты ашу. Құжатты өңдеу. Орфографияны тексеру.

Программалық дидактикалық қамтылуы

Оқулық, есептеуіш техника кешені, Word мәтіндік процессоры. Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Word мәтіндік процессорыда мәтіндік құжатты ашу операторларымен оқушыларды таныстыру. Мәтіндік құжаттың орфографиясфн тексеру мүмкіндігін көрсетеді.

Сабақ типі

Практикум элеметтері бар түсіндірмелі-көрнекілікті.

Зертханалық жұмыс.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Мәтіндік құжат өңдеу операцияларын;

Бұрын жасалған құжатты ашу тәсілдерін;

Мәтіндік құжаттардың орфографиялық тексеру тәсілдерін.

Оқушының меңгеру тиіс білігі:

Бұрын жасалған құжатты;

Мәтіндік құжат өңдеу;

Мәтіндік құжаттардың орфографиялық тексеруді жүзеге асыру.

Пішімдеу режимдері

18 сабақ

Сабақ тақырыбы

Word мәтіндік процессоры. Мәтіндік құжатты пішімдеу

Пішімдеу режимдері

Программалық дидактикалық қамтылуы

Оқулық, есептеуіш техника кешені, Word мәтіндік процессоры. Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларды Word мәтіндікдік құжаттарды пішімдеуге үйрету. бүкіл мәтінді немесе оның үзіндісін бөліп алу тәсілдерін көрсету. Пішімдеудің негізгі режимдері (символдарды абзацтық шегіністері; туралау; жоларалық интервалдар; тасымалдарды қою) қарастыру.

Сабақ типі

Практикум элеметтері бар түсіндірмелі-көрнекілікті.

Зертханалық жұмыс.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Бүкіл мәтінді немесе оның үзіндісін бөлектеу тәсілдерін;

Пішімдеу режимдерін;

Оқушының меңгеру тиіс білігі:

Сөзді, символды, жолды, сөйлемді және бүкіл мәтінді ерекшелеу;

Символдарды пішімдей алуды;

Абзацтық шегіністерді тағайындауды;

Мәтінді немесе оның үзіндісін сол жақ шеті немесе оң жақ шеті, центрі бойынша;

Жоларалық интервалдар тағайындауды, тасымалдаулар қоюды.

Құжаттарды басу

19 сабақ

Сабақ тақырыбы

Word мәтіндік процессоры. Мәтіннің орнын ауыстыру және көшірмелеу. Беттерді нөмірлеу. Құжаттарды басу.

Программалық дидактикалық қамтылуы

Оқулық, есептеуіш техника кешені, Word мәтіндік процессоры. Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларды бүкіл мәтінді немесе оның үзіндісін орын ауыстыру және көшірмелеу операциялармен таныстыру.Мәтіндік құжат беттерін нөмірлеуге үйрету. Мәтіндік құжатты бпапаға шығаруға үйрету.

Сабақ типі

Практикум элеметтері бар түсіндірмелі-көрнекілікті.

Зертханалық жұмыс.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Мәтіннің орнын ауыстыру мен көшірмелеу тәсілдерін;

Беттерді нөмірлеу операциясы;

Мәтіндік құжаттарды басып шығару;

Оқушының меңгеру тиіс білігі:

Мәтінді немесе оның үзіндісін тарту және жіберу әдісімен орнын ауыстыру мен көшірмелеуді;

Мәтіндік құжаттарды беттерін нөмірлеу;

Баспаға дұрыс жіберуге үйрету;

Тапсырмалар:

Мектеп оқулығы мен дидактикалық материалдар жинағын пайдалана отырып, келесі тапсырмаларды орында.

  1. «Мәтіндік редакторлар» тақырыбы бойынша сабақ жоспарының үлгісін дайында.

  2. Көрнекі – дидактикалық материалдарын дайында.

  3. Оқушының дайындық деңгейіне қойылатын талаптарды анықта.

Бақылау сұрақтары:

  1. Мәтіндік редакторлар тақырыбы мектептің қай сыныбында оқытылады?

  2. Осы тақырыпқа бөлінген сағат көлемі қандай?

  3. «Мәтіндік редакторлар» тақырыбының мақсаты?

  4. Осы сабақты қандай программалық және дидактикалық материалдармен қамтамасыз етуге болады?

  5. Сабақ қандай типте өтеді?

  6. Оқушылардың білімі мен біліктіліктеріне қойылатын талаптар

8 өздік жұмыс

Тақырыбы: «Кестелік процессорлар» тақырыбын оқыту әдістемесі

Мақсаты: Кестелік процессорлар тақырыбын оқытуды ұйымдастыру. Тақырыптық үлгі жоспармен танысу. Оқушы біліміне қойылатын талаптарды анықтау. Сабақ жоспарын жасау.

Теориялық түсініктеме

«Кестелік процессорлар» тақырыбы мектептегі информатиканың базалық курсының 8 сыныпта қарастырылады. Күнтізбелік жоспар бойынша 8 сыныпта 23-30-шы сабақ болып ІII-IV оқу тоқсанында өтіледі.

Компьютердегі кестелік есептеулер

23 – сабақ

Сабақ тақырыбы

Деректерді кескіндеудің кестелік түрі. Электрондық кестелерде деректерді өңдеу. Деректердің типтері. Формула жазу ережесі. Компьютерде кестелік есептеулерді өңдеу технологиясы.

Программалық- дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені

Оқулық.

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушылардың тіктөртбұрышты кестелер туралы түсінігін қалыптастыру. Оларды электрондық кесте ұғымымен таныстыру. Электрондық кесте ұяшығының, ұяшықтар диапазонының ұғымын беру. Оқушыларды электрондық кестедегі жолдарды, бағандарды және ұяшықтарды белгілеуге үйрету. Оларды электрондық кестелерде деректерді өңдеумен таныстыру. Дерек типтері туралы түсінік беру. Формула және оларды электрондық кестеде жазу ережесі ұғымдарын қалыптастыру. Компьютерде кестелік еспетеулерді өңдеу технологиясымен таныстыру.

Сабақтың типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

кестенің не екенін;

қандай кесте тіктөртбұрышты деп аталатынын;

электрондық кестенің не екенін;

электрондық кестелерді, олардың міндеттерін, типтері мен негізгі мүмкіндіктерін;

электронды кестенің ұяшығы деп нені атайтынын;

ұяшықтар диапазонының не екенін;

электрондық кестелердегі формулалар деп нені атайтынын;

формулада, электрондық кестеде, ұяшықтарға жазу ережелерін;

абсолюттік және салыстырмалы адрес айырмашылықтарын

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

тіктөртбұрышты кестеге мысал келтіруді;

көрсетілген ұяшықтардың адресін анықтауды;

бөліп алынған ұяшықтар диапазоны адресін анықтауды;

электрондық кестелерге мысал келтіруді;

мәтіндік деректерді, сандық мәндерді, ормулаларды жазуға мысал келтіруді;

мәтіндік деректерді, сандық мәндерді, формулаларды жазуға мысал келтіруді;

күнді, уақытты жазуға мысал келтіруді;

формуланы абсолюттік және салыстырмалы адрестерде жазуды.

Электрондық кесте

Электрондық кесте дегеніміз – дерек жазылған ұяшықтардан тұратын кәдімгі кестенің компьютерлік бейнесі.

Электрондық кестелердегі деректердің өңделуі

Электрондық кестелердегі мәтіндік жазбалар әріптердің, цифрлардың және арнайы символдардың кез келген тізбегі түрінде болады.

Мәтіндік ақпарат енгізгенде мәтін ұяшықтың сол жақ шекарасына тураланады.

Сандық дерек дегеніміз – бұл цифрдан, санның «+» немсе «-» таңбасынан, ондық үтірден бастала латын цирлар тізбегі.

Сандық деректерді енгізгенде сандар ұяшықтың оң жақ шекарасына тураланады.

Дата типті деректерді енгізгенде ғасырдың басынан бастап күнді енгізгенге дейінгі күндердің реттік нөміріне түрлендіріледі.

Excel кестелік процессоры

24 – сабақ

Сабақ тақырыбы

Excel кестелік процессоры. Негізгі ұғымдар мен амалдар. Excel – де деректермен жұмыс істеу.

Программалық

дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры.

Оқулық

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларды Excel – дегі негізгі ұғымдармен және амалдармен таныстыру. Жұмыстық кесте элементтерімен таныстыру. Жұмыстық беттермен әрекет жүргізуге, жұмыстық кесте беттері бойынша, жұмыстық беттер қосуға, кесте таңбаларының аттарын өзгертуге, бағанның ені мен жолдың биіктігін өзгертуге үйрету. Excel – де деректермен жұмыс істеуге үйрету. Дерек енгізу, сақтау және қорғау операцияларымен таныстыру. Деректерді өңдеу ормулаларын қолдануды үйрету.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Excel – дегі негізгі ұғымдар мен әрекеттерді;

Жұмыстық кесте элементтерін;

Дерек енгізу, сақтау және қорғау операцияларын;

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

жұмыстық беттермен әрекет жүргізуді;

жұмыстық кестенің беті бойынша, жұмыстық кестенің беттері арасында орын ауыстыруды;

жұмыстық беттер қосуды;

кесте таңбаларының аттарын өзгертуді;

дерек енгізуді, сақтауды және қорғауды;

деректерді өңдеу үшін формулаларды қолдану.

25 – сабақ

Сабақ тақырыбы

Excel кестелік процессорында деректерді өңдеудің негізгі тәсілдерімен оқушыларды таныстыру.Деректердің орнын ауыстыруы және көшірмелеуді үйрету. Excel-дің графикалық мүмкіндіктерін көрсету. Диаграммалар салу.

Программалық

дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры.

Оқулық

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларды Excel электрондық кестесінде деректерді өңдеудің негізгі әдістерімен таныстыру. Деректерді жылжытуға көшірмелеуге үйрету. Excel-дің графикалық мүмкіндіктерін көрсету, диаграмма құру.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Excel – де деректерді өңдеудің негізгі тәсілдерін;

Электрондық кестелер көмегімен деректердің орын ауыстыру және көшірмелеу технологиясы;

Excel-дің графикалық мүмкіндіктерін;

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

Электрондық кестелерді құруды және толтыруды;

Деректердің орнын ауыстыруды және көшірмелеуді;

Диаграммалар сызуды.

26 – сабақ

Сабақ тақырыбы

Excel кестелік процессоры. Деректерді электрондық кестеде өңдеу. Деректерді өңдеу формулалары. Сызықтық функциялардың графиктерін салу.

Программалық

дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры.

Оқулық

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Деректерді Excel электрондық кестесінде өңдеудің негізгі тәсілдерімен таныстыру. Деректерді өңдеу формулаларын пайдалануды үйрету. Сызықтық функциялардың графиктерін салуды үйрету.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Электрондық кестелермен сандық ақпаратты өңдеу технологияларын;

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

Электрондық кестелерді құруды және толтыруды;

Дерек өңдеу үшін формулалар құруды;

Сызықтық функция графиктерін салуды.

27 – сабақ

Сабақ тақырыбы

Excel кестелік процессоры. «Абсолютті сілтеме» ұғымын енгізу.

Программалық

дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры.

Оқулық

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларды Excel электрондық кестесінде деректерді өңдеудің негізгі тәсілдерімен, «абсолютті сілтеме» ұғымымен таныстыру. Деректерді электрондық кестемен өңдеу кезінде абсолюттік сілтемені пайдалануды үйрету.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Ақпаратты электрондық кестемен өңдеу технологиясын;

«Абсолюттік сілтеме» ұғымын;

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

Электрондық кестелерді құруды және толтыруды;

Электрондық кестелерде деректерді өңдеу үшін абсолюттік сілтемені қолдануды.

28 – сабақ

Сабақ тақырыбы

Excel кестелік процессоры. МИН, МАКС, Сумм, СРЗНАЧ функцияларын енгізу.

Программалық

дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры.

Оқулық

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларды Excel электрондық кестесінде деректерді өңдеудің негізгі тәсілдерімен таныстыру. МИН, МАКС, Сумм, СРЗНАЧ функцияларымен таныстыру. Оларды деректерді өңдеу кезінде пайдалануға үйрету.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Электрондық кестені пайдаланып, ақпаратты өңдеу технологиясын.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

Электрондық кестелерді құруды және толтыруды;

Деректерді өңдеу кезінде МИН, МАКС, Сумм, СРЗНАЧ функцияларын функцияларын пайдалануды.

29 – сабақ

Сабақ тақырыбы

Excel кестелік процессоры. Excel электрондық кестесіне салып автоматтандырылған тексеруі бар кроссворд құру.

Программалық

дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры.

Оқулық

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларды Excel электрондық кестесінде деректерді өңдеудің негізгі тәсілдерімен таныстыру, Excel электрондық кестесіне салып автоматтандырылған тексеруі бар кроссворд құру бойынша практикалық шығармашылық жұмыс жүргізу.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Электрондық кестені пайдаланып, ақпаратты өңдеу технологиясын.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

Электрондық кестелерді құруды және толтыруды;

Электрондық кестені ақпарат өңдеу үшін қолдануды.

30– сабақ

Сабақ тақырыбы

Excel кестелік процессоры. Оқушылардың электрондық кестелерде деректерді өңдеу бойынша практикалық жұмысы.

Программалық

дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры.

Оқулық

Жұмыс дәптері.

Сабақ мақсаты

Оқушыларды Excel электрондық кестесінде деректерді өңдеудің негізгі тәсілдерімен таныстыру.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі – көрнекілікті.

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Электрондық кестені пайдаланып, сандық ақпарат өңдеу технологиясын.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

Электрондық кестелерді құруды және толтыруды;

Электрондық кестені ақпарат өңдеу үшін қолдануды.

Тапсырмалар:

Мектеп оқулығы мен дидактикалық материалдар жинағын пайдалана отырып, келесі тапсырмаларды орында.

  1. «Кестелік процессорлар» тақырыбы бойынша сабақ жоспарының үлгісін дайында.

  2. Көрнекі – дидактикалық материалдарын дайында.

  3. Оқушының дайындық деңгейіне қойылатын талаптарды анықта.

Бақылау сұрақтары:

  1. Кестелік процессорлар тақырыбы мектептің қай сыныбында оқытылады?

  2. Осы тақырыпқа бөлінген сағат көлемі қандай?

  3. «Кестелік процессорлар» тақырыбының мақсаты?

  4. Осы сабақты қандай программалық және дидактикалық материалдармен қамтамасыз етуге болады?

  5. Сабақ қандай типте өтеді?

  6. Оқушылардың білімі мен біліктіліктеріне қойылатын талаптар

9 өздік жұмыс

Тақырыбы: «Мәліметтер қоры» тақырыбын оқыту әдістемесі

Мақсаты: Мәліметтер қоры тақырыбын оқытуды ұйымдастыру. Тақырыптық үлгі жоспармен танысу. Оқушы біліміне қойылатын талаптарды анықтау. Сабақ жоспарын жасау.

Теориялық түсініктеме

«Мәліметтер қоры» тақырыбы мектептегі информатиканың базалық курсының 8 сыныпта қарастырылады. Күнтізбелік жоспар бойынша 8 сыныпта 31-ші, 32-ші, 33-ші және 34-ші сабақ болып ІV оқу тоқсанында өтіледі.

31-сабақ

Сабақ тақырыбы

Деректер базасы. Деректер базасын басқару жүйелері. Деректер базасымен орындалатын амалдар.

Программалаық дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры. Оқулық, Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды деректер базасы ұғымымен, деректер базасын басқару жүйелерімен таныстыру. Деректер базасын класстарға бөлуді түсіндіру. Оқушыларды реляциялық деректер базасы өрістерінің ұғымымен, құрылымымен және типтерімен таныстыру. Деректер базасындағы операциялармен, компьютерде деректер базасын өңдеу технологиясымен таныстыру.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі-көрнекілік

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Деректер базаларын класстарға бөлуді;

Реляциялық деректер базалары құрылысын;

Реляциялық деректер базасы өрістерінің типтерін;

Жоба, жазбалар өрісінің не екенін;

Жазба түйінінің не екенін;

Деректер базаларындағы операцияларды.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

Деректер базасын жобалауды;

Деректер базаларын өңдеу схемасын құруды.

Деректер базасының ұғымы

Деректер базасы дегеніміз – қандай-да бір тасығышта (қағазда, кинотаспада, магниттік дискіде) сақталатын, арнайы ұйымдастырылған деректер жиынтығы.

Реляциялық деректер базасының құрылымы

Реляциялық деректер базасы дегеніміз – құрамдас бөліктерінің өзара қатынастарында құрылған деректер базасы. Олар көбінесе бір тіктөртбұрышты кесте түрінде болады.

32-сабақ

Сабақ тақырыбы

Excel-дегі деректер базасы. Деректер базасын өңдеу бойынша Excel мүмкіндіктері. Деректер базасындағы жазбалармен жұмыс істеу. Деректер базасын сұрыптау.

Программалаық дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры. Оқулық. Жұмыс дәптер.

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды Excel кестелік процессорында деректер базасымен жүргізілетін операциялармен таныстыру. Деректер базасындағы жазбалармен жұмыс істеуге үйрету. Біртүйіндік өріс бойынша деректер базасын сұрыптауға үйрету.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі-көрнекілік

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Excel кестелік процессорында деректер базасымен жүргізуге болатын операцияларды;

Деректер базасын жасау мен өңдеу технологиясын.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

Деректер базасын жасау мен құрылымын өңдеуді;

Деректер базасындағы жазбалармен жұмыс істеуді;

Біртүйіндік өріс бойынша деректер базасын сұрыптауды.

33-сабақ

Сабақ тақырыбы

Excel-дегі деректер базасы. Деректер базасын бірнеше түйінді өрісі бойынша сұрыптау.

Программалаық дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры. Оқулық. Жұмыс дәптер.

Сабақтың мақсаты

Деректер базасын бірнеше түйінді өрістері бойынша сұрыптауға үйрету.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі-көрнекілік

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Деректер базасын жасау мен редакциялауды;

Деректер базасын бірнеше түйінді өрістері бойынша сұрыптауды.

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

Деректер базасын құруді және құрылымды өңдеуді;

Деректер базасын бірнеше түйінді өрісі бойынша сұрыптауды.

34-сабақ

Сабақ тақырыбы

Excel-дегі деректер базасы. Деректерді фильтрлеу.

Программалаық дидактикалық қамтылуы

Оқу есептеуіш техника кешені, Excel кестелік процессоры. Оқулық. Жұмыс дәптер.

Сабақтың мақсаты

Excel-де деректер базасын өңдеу. Деректердіә фильтрлеу.

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі-көрнекілік

Білім мен білікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

Деректер базасын жасауды және өңдеу технологиясын;

Деректерді фильтрлеу операциясын;

Оқушының меңгеруі тиіс білігі:

Деректер базасын құруды және құрылымды өңдеуді;

Берілген параметрлері немесе шарт бойынша деректерді фильтрлеуді жүргізуді.

Тапсырмалар:

Мектеп оқулығы мен дидактикалық материалдар жинағын пайдалана отырып, келесі тапсырмаларды орында.

  1. «Мәліметтер қоры» тақырыбы бойынша сабақ жоспарының үлгісін дайында.

  2. Көрнекі – дидактикалық материалдарын дайында.

  3. Оқушының дайындық деңгейіне қойылатын талаптарды анықта.

Бақылау сұрақтары:

  1. Мәліметтер қоры тақырыбы мектептің қай сыныбында оқытылады?

  2. Осы тақырыпқа бөлінген сағат көлемі қандай?

  3. «Мәліметтер қоры» тақырыбының мақсаты?

  4. Осы сабақты қандай программалық және дидактикалық материалдармен қамтамасыз етуге болады?

  5. Сабақ қандай типте өтеді?

  6. Оқушылардың білімі мен біліктіліктеріне қойылатын талаптар

10 өздік жұмыс

Тақырыбы: «Программалау тілдері» тақырыбын оқыту әдістемесі

Мақсаты: Программалау тілдері тақырыбын оқытуды ұйымдастыру. Тақырыптық үлгі жоспармен танысу. Оқушы біліміне қойылатын талаптарды анықтау. Сабақ жоспарын жасау.

Теориялық түсініктеме

«Программалау тілдері» тақырыбы мектептегі информатиканың базалық курсының 9 сыныпта қарастырылады. Күнтізбелік жоспар бойынша 9 сыныпта 6-18-ші сабақ болып I -ІI-III оқу тоқсанында өтіледі.

1. Программалау тілдері. Тілдің алфавиті.

Мақсаты: Оқушыларды Паскаль программалау тілінің алфавитімен таныстыру және алгоритмді программалау тілінде жазу ережелерін түсіндіру.

Оқушылардың біліміне қойылатын талаптар: Оқушылар Паскаль программалау тілінің алфавитін және алгоритмді программалау тілінде жазу ережелерін білуі тиіс.

Жоспар:

  1. Тілдің алфавиті

  2. Тілдің ерекшеліктеріне қарай символдардың жіктелуі

  3. Символдарды жазу ережесі.