9.Еуропадағы орта ғасыр лингвистикасының өкілдері кімдер?

Тіл білімінің тарихына тоқталғанда коне түркі лингвистерінің еңбектеріне соқпай кетуге болмайды.Оның корнекті өкілі Махмуд Қашқари.ол – тіл білімі тарихында салыстыру әдісін алғаш рет қолданған ғалым.

10.Тіл білімі тарихында салыстырмалы-тарихи тіл білімінің негізін салушы кім?

Тіл білімі дамуының жаңа дәуірі тілді біртіндеп дамып,өзгеріп отыратын тарихи құбылыс деп танудан,оны зерттеу ісіне салыстырмалы-тарихи әдісті колданудан,яғни 19ғ-ң басынан басталды.

1816ж неміс ғалымы Франц Бопп санскрит тіліндегі етістіктердің жіктелу жүйесі грек,латын,парсы,герман тілдеріндегі етістіктердің жіктелу жүйесімен салыстыра зерттеген еңбегі арқылы аталған тілдердің туыстығын дәлелдейді.

Салыстырмалы-тарихи тіл білімін қалыптастырушылпрдың бірі-неміс ғалымы Якоб Гримм.

Салыстырмалы-тарихи әдісті қалыптастырушылардың бірі-дат ғалымы Расмус Раск

Салыстырмалы-тарихи әдісті қалыптастырушылардың аса корнекті өкілі-неміс ғалымы Вильгельм Гумбольдт

Салыстырмалы-тарихи әдісті тіл білімінің зерттеу әдісіне айналдыруға славян тілдерінің маманы,санк-петербург академиясының академигі А.Х.Востоковтың да еңбегі зор.

11. Біздің елдегі тіл білімінің Еуропалық тіл білімінен басты өзгешелігі неде?

1816ж неміс ғалымы франц бопп 1791-1867 санскрит тіліндегі етістіктердің жіктелу жуйесін грек,латын,парсы,герман тілдеріндегі етістіктердің жіктелу жүйесімен салыстыра зерттеген еңбегі арқылы аталған тілдерджің туыстығын дәлелдейді.

12.Тіл-биологикалық организм.ол туады,өседі,қартайып өледі,-деген кім?

А.Шлейхер Тілдің морфологиясы туралы 1859,Үндіеуропа тілдерінің қысқаша салыстырмалы грамматикасы 1862,Дарвин теориясын тіл білімінде қолдану 1863,Неміс тілі 1869 деген еңбектер жазып онда;Тіл-табиғи организм деген қорытындыға келгді.Оның түсінуінше,Тіл –табиғи организм ол биологиялық организмдер сияқты өз бетінше өмір сүреді.табиғи организм болғандықтан,тіл де туады,қседі,қартайып өледі.Сондықтан тілді зерттегенде жаратылыс заңдарын басшылыққа алу керек,- дейді.Тіл жаратылыс заңына бағынатындықтан,тіл білімі жаратылыстану ғылымдары тобына жатады,-деп қорытындылайды ғалым.мұнысы,әрине,қате.тіл-қоғамдық ғылымдар тобына жатады.

13.Дүние жүзіндегі тілдері түбір тіл,жалғамалы тіл,қопарылмалы тіл деп 3 ке бөлген алғашқы ғалым кім?

Сөздердің бір-бірімен граматикалық байланысы,синтистік қатынасы қалай жүзеге асуына қарай дүние жүзіндегі тілдерді А.Шлейхер түбір тіл,жалғамалы тіл,қопарылмалы тіл деп,үш түрге бөледі де,бұл үшеуі дамудың үш түрлі басқышы;ең жоғарғы сатыда-қопарылмалы тіл,ең төменгі сатыда-түбір тіл тұр,-дейді.әрине,оның тілдерді үш түрлі типке болгені дұрыс,бірақ оларды дамудың үш түрлі сатысы дегені қате болатын.

14.Тіл біліміндегі психологиялық көзқарасты қалыптастырушы кім?

Тіл біліміндегі психологиялық көзқарас 19 ғ орта кездерінен бастап қалыптаса бастады.Оны қалыптастырушы-Берлин университетінің профессоры Г.Штейнталь 1823-1899.Штейнтальды қолданушылардың бірі-орыс ғалымы А.А.Потебня.