Preferencje konsumenta a jego ograniczenie budżetowe:
- preferencje konsumenta obrazują jego gusty, upodobania do konsumpcji określonych dóbr
- ograniczenie konsumenta stanowią jego dochody oraz ceny produktów
- preferencje konsumenta przedstawiamy za pomocą krzywej objętości: ograniczenie budżetowe przedstawia linia budżetowa konsumenta
RÓWNOWAGA KONSUMENTA (OPTIMUM KONSUMENTA)- jest to sytuacja w której konsument osiąga największą użyteczność (z rozdysponowanych środków, jest zadowolony i nie chce nic zmienić)
ZMIANY RÓWNOWAGI: efekt substytucyjny- dostosowanie popytu do samej zmiany relacji cen; efekt dochodowy- dostosowanie popytu do zmiany realnego dochodu związanej ze zmiana cen.
TEORIA PRZEDSIĘBIORSTWA
CZYNNIKI RYNKOWE- ustawodawstwo (nie znajomość prawa szkodzi), klienci, źródła kapitału (właściciele, banki; własne i obce), opinia publiczna i prasa, związki zawodowe, dostawcy, konkurencja, partnerzy handlowi, rynek pracy
KLASYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA- sektor prywatny (prywatne, spółdzielcze), sektor publiczny (państwowa, komunalne). Indywidualne podmioty gospodarcze działają na podstawie ustawy o działalności gospodarczej- 01.01.2000r.
PODMIOTY PRYWATNE FUNKCJONUJĄCE W GOSPODARCE POLSKIEJ:
1. Indywidualny podmiot gospodarczy: zgłaszanie się do urzędu terytorialnego, założyć rachunek bankowy, urząd statystyczny aby otrzymać regon, urząd skarbowy aby utrzymać nip, ubezpieczyć się, odwiedzić ZUS, otrzymać pozwolenie od sanepidu
2. spółka cywilna (małe przedsięwzięcie)- na podstawie kodeksu cywilnego
3. spółki prawa handlowego- na podstawie kodeksu handlowego, osobowe (jawna i komandytowa), kapitałowe (spółka z ograniczona odpowiedzialnością (zoo) i spółka akcyjna (100 tys. Kapitału))
4. spółka cywilna i jawna- pełna solidarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki
5. spółka komandytowa- komplementariusz- główny udziałowiec; komandytariusze- do wysokości wzniesionych udziałów
Własność a zarządzanie w przedsiębiorstwie. Cele I działalność
CELE DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA- osiągnięcie zysku (krótkookresowe perspektywy i długookresowe)
KOSZTY- ogół nakładów czynników wytwórczych przeniesionych przez przedsiębiorstwo na wytworzenie określonej wielkości produkcji
UTARG CAŁKOWITY- łączny przychód przedsiębiorstwa ze sprzedaży określonej ilości produktu Uc= P(cena)*Q(ilość towaru); finansowy= utarg całkowity- koszt całkowity
KOSZTY STAŁE(FC)- to wydatki związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa, które nie zależą od wielkości wytwarzanej produkcji (w krótkim okresie), np. koszty administracyjne, amortyzacja, odsetki bankowe
KOSZTY ZMIENNE(VC)- ich wysokość zmienia się wraz ze zmianą rozmiarów produkcji, np. zużytych surowców energii
KOSZT CAŁKOWITY(TC)- suma kosztów stałych i zmiennych
KOSZT PRZECIĘTNY CAŁKOWITY(AC)- podstawowa miara dla właścicieli firmy Kpc= Kc (koszt całkowity)/Q(il. towaru)
UTARG PRZECIĘTNY W PRZEDSIĘBIORSTWIE- średnia cena po której sprzedano produkty w firmie
OPTYMALNA WIELKOŚĆ PRODUKCJI- dla przedsiębiorstw jest taka skala produkcji, która zapewnia maksymalną wielkość zysku lub minimalną wielkość straty
OPTIMUM EKONOMICZNE- to wielkość produkcji, która zapewnia przedsiębiorstwu najlepszy wynik ekonomiczny
OPTIMUM TECHNICZNE- to wielkość produkcji zapewniająca przedsiębiorstwu minimalną kosztu przeciętnego Kpc= minimum
DECYZJE PRODUKCYJNE PRZEDSIĘBIORSTWA: krótki okres (wybrać optymalną wielkość produkcji i produkować jeżeli p>Kpz); długi okres (wybrać optymalną wielkość produkcji i produkować jeżeli p>Kpz)
KOSZT KRAŃCOWY(MC)- to przyrost utargu całkowitego osiągnięty przy sprzedaży dodatkowej jednostki produkcji Uk= delta Uc/ delta Q
PRÓG RENTOWNOŚCI- opłacalności- nazywamy punkt, w którym przedsiębiorstwo przechodzi od strat do zysku
KOSZTY KSIĘGOWE- to zarejestrowanie w księgach rachunkowych przeds. Wydatki na wytworzenie określonych rozmiarów produkcji (wszystkie wydatki zsumowane)
KOSZTY EKONOMICZNE- są sumą kosztów księgowych i kosztów alternatywnych czynników wytwórczych wykorzystywanych w działalności gospodarczej Ke=Kk+Ka
ZYSK KSIĘGOWY- różnica między przychodami ze sprzedaży produktu, a wykazanym w księgach ....... uzyskania Zk=Uc-Kk
ZYSK EKONOMICZNY- stanowi go różnica między utargiem całkowitym a kosztami ekonomicznymi (obejmującymi koszty księgowe oraz koszty alternatywne czynników wytwórczych wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej Ze=Uc-Ke
ZYSK NORMALNY (ZEROWY)- osiągany jest przez przeds. Wówczas, gdy przychodzą ze sprzedaży produkty pokrywają jedynie koszty ekonomiczne poniesione na ich uzyskanie (Uc=Ke)
STRUKTURA RYNKU- model zachowań nabywców i sprzedawców charakter. Dla danego typu rynku. W zależności od stopnia intensywności konkurencji panującej na rynku wyróżnia się następujące struktury rynku: konkurencję doskonałą, konkurencje monopolistyczną, oligopol, monopol, bariery wejścia do danej gałęzi
WSPÓŁCZYNNIK KONCENTRACJI- określa udział kilku największych firm w obrotach danej gałęzi; wsp. konc= oborty firm A+B+C/ obroty gałęzi * 100%
- bliski 0% kon. doskonała
- 15-35% kon. monopolistyczna
- 60-70% oligopol
- bliski 100% rynek monopolu
MINIMALNA SKALA EFEKTYWNA- to wielkość produkcji, przy której krzywa długookresowych kosztów przeciętnych przedsiębiorstwa przestaje opadać.
PORÓWNANIE KOSZTÓW UTARGU ZYSKU W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH- krzywe kosztów mają jednakowy przebieg we wszystkich strukturach rynkowych; krzywe utargów mają zróżnicowaną postać; w krótkim okresie przeds. w każdej strukturze rynkowej mogą osiągać zyski nadzwyczajne, normalne lub ponosić straty; w długim okresie na rynku konkurencji doskonałej i monopolistycznej firmy osiągają zyski normalne. Na rynku monopolistycznym w długim okresie firmy osiągają zyski nadzwyczajne. Na rynku oligopolu osiągają zyski nadzwyczajne jeśli zawierają między sobą porozumienia.
MONOPOL NATURALNY- wynikający z wysokich jednostkowych kosztów wytwarzania przy produkcji na małą skalę
SIŁA MONOPOLISTYCZNA- zdolność monopolu do narzucania cen wyższych niż kwoty krańcowe. Na rynku monopolu ustalone są wyższe ceny w porównaniu z rynkiem konkurencyjnym i oferowana jest mniejsza ilość punktów
RYNEK OLIGOPOLU- firmy osiągają wysokie zyski jeśli się umówią, że ograniczają produkcję do pewnego poziomu. Jeżeli nie otrzymają porozumień i zwiększą produkcję, zyski obydwu firm maleją.