Paradoksy popytu:

· Efekt snoba (luksus na pokaz)

· Dobra giffena (jak coś jest tak drogie, że nas nie stać to bierzemy to tańsze)

· Oczekiwanie inflacyjne- w obawie, że produktu będą droższe i wykupują je

PODAŻ- ilość dobra oferowana w sprzedaży w określonym czasie

DETERMINANTY PODAŻY- zdolności produkcyjne firm (określone przez zasoby czynników wytwórczych i ich wydajności); opłacalność produkcji zależne do kosztów produkcji i sprzedaży; technika i technologia produkcji; interwencja państwa, podatki, dotacje, licencje, cła

CENA- wartość towaru wyrażona w pieniądzu

PRAWO PODAŻY- wzrost ceny danego dobra zachęca producentów do zwiększania oferowanej ilości tego dobra (ceteris paribus)

PRAWO ENGLA- wzrost dochodow gospodarstw domowych ogranicza udział żywności w wydatkach ogółem tego gospodarstwa domowego.

Zmiany popytu i podaży (krzywe)

RÓWNOWAGA RYNKOWA-

CENA RÓWNOWAGI (czyszcząca) to cena przy której wielkość popytu na dane dobro zrównuje się z wielkością jego podaży (d=s)

SPOSOBY PRZYWRACANIA RÓWNOWAGI RYNKOWEJ

Na wolnym rynku działa mechanizm samoczynnie przywracający równowagę.

WOLNY RYNEK- to rynek, w którym ceny ustalają się w wyniku swobodnej gry popytu i podaży

RYNEK REGULOWANY PRZEZ PAŃSTWO- jest to rynek na którym stosowane są następujące formy interwencji państwa: regulacja podaży (licencje, koncesje, uprawnienia do prowadzenia rynku), regulacja popytu ( poprzez podatki pośrednie wat i akcyza lub podatki bezpośrednie), regulacja cen (ustalanie cen minimalnych lub maksymalnych na dane towary, lub cen urzędowych)

CENA MINIMALNA- cena ustalana przez rząd, poniżej której dany towar nie może być sprzedawany, jest ona wyższa od ceny równowagi rynkowej

CENA MAKSYMALNA- ustalana przez rząd, powyżej której dany towar nie może być sprzedawany, jest ona niższa od ceny równowagi rynkowej

Zmiany popytu i sprzedaży są prawdopodobnie zmianami pozacenowych determinant popytu i podaży. Efektem tych zmian jest wzrost lub spadek ceny równowagi połączony ze wzrostem lub spadkiem ilości towaru sprzedawanej i nabywanej na rynku.

Elastyczność popytu I podaży:

Elastyczność popytu będziemy dzielić a trzy elementy: cenowa, dochodowa, mieszana

ELASTYCZNOŚĆ CENOWA POPYTU- miara reakcji popytu na zmiany ceny drugiego dobra stosunek względnej (procentowej) zmiany wielkości popytu na dane dobro do względnej (procentowej) zmiany jego ceny. Odpowiada na pytanie o ile % wzrośnie lub zmaleje wielkość popytu w rezultacie zmiany ceny o 1%

q= delta Q/Q dzielone przez delta p/p

- (q=0)- elastyczność zerowa- poyt sztywny

- (|q|<1)- elastyczność niska- popyt nieelastyczny

- (|q|=1)- elastyczność równa jedności

- (|q|>1)- elastyczność wysoka- poyt elastyczny

- (|q|= nieskończoność)- elastyczność nieskończenie wielka- popyt doskonale elastyczny

POPYT ELASTYCZNY- rezygnujemy z danego produktu kiedy cena wzrasta (dobra luksusowe, dla dóbr posiadających substytuty, jest jeżeli stanowi niewielki wydatek w danym budżecie)

POPYT NIEELASTYCZNY- mała jest zmiana popytu pod wpływem zmiany ceny (brak substytutów)

mała jest zmiana popytu pod wpływem zmiany ceny (brak substytutów)

CZYNNIKI ROZRÓŻNIAJĄCE ELASTYCZNOŚĆ POPYTU- niezbędność danego dobra; ilość substytutów danego dobra- im więcej substytutów tym bardziej elastyczny popyt; czas na dokonanie zakupów im dłuższy tym bardziej elastyczny popyt; udział wydatków na dane dobro w budżecie rodziny im większe tym bardziej elastyczny popyt

WYKORZYSTANIE ELASTYCZNOŚCI CENOWEJ POPYTU W ANALIZIE PRZEDIĘBIORSTWA:

Dla dóbr o popycie elastycznym obniżka cen przynosi wzrost przychodów sprzedawcy. Dla dóbr o popycie nieelastycznym obniżka cen powoduje spadek przychodów sprzedawcy

ELASTYCZNOŚĆ DOCHODOWA POPYTU- reakcja wielkości popytu na zmianę poziomu realnego dochodu nabywcy lub nabywców dobra

ZRÓŻNICOWANIE POPYTU NA ZMIANĘ DOCHODÓW:

- dobra niższego rzędu- (niższy gatunek)- takie dobra na które popyt maleje gdy dochód rośnie

- dobra normalne- popyt wzrasta w miarę wzrostu dochodów

- dobra luksusowe- szybki wzrost popytu w miarę wzrostu dochodów

ZNACZENIE ELASTYCZNOŚCI DOCHODOWEJ POPYTU DLA OKREŚLENIA ZMIAN W POPYCIE RYNKOWYM

Znajomość elastyczności dochodowej popytu umożliwia określenie zmian w strukturze konsumpcji w danym kraju. Udział dóbr luksusowych w konsumpcji czy udział dóbr niższego rządu w konsumpcji

Elastyczność mieszana popytu- reakcja popytu na dobra X na zmianę ceny dobra Y

Elastyczność cenowa podaży- reakcja podaży na zmianę ceny danego dobra

WYKORZYSTANIE ELASTYCZNOŚCI W ANALIZIE RYNKU:

- określenie zmian sumy utargów (lub wydatków) przy zmianach ceny w zależności od elastyczności cenowej popytu na dane dobra

- ustalenie właściwej skali przywrócenia równowagi rynkowej

- określenie prawdopodobnych zmian popytu na różne dobra pod wpływem przewidywanej zmiany dochodów ludności

- przewidywanie zmian w strukturze spożycia ludności np. wzrost udziałów dóbr luksusowych w wyniku wzrostu dochodów ludności

TEORIA WYBORU KONSUMENTA:

- celem działalności gospodarstwa domowego jest maksymalizacja użyteczności (satysfakcji) czerpanej ze spożycia dóbr

- konsument jest racjonalny w swoich wyborach

- konsument podejmuje decyzje dotyczące określenia struktury konsumpcji w bieżącej, określenie ilości czasu pracy i czasu wolnego, określenie wielkości konsumpcji bieżącej i wielkości oszczędności

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA DECYZJE KONSUMENTA- dochód, ceny produktu, gusty konsumenta. Konsument podejmuje decyzje dotyczące zakupu określonych dóbr porównuje koszty i korzyści. Decyzje o zakupie danego dobra podejmuje gdy korzyści z konsumpcji są większe niż koszty

UŻYTECZNOŚĆ CAŁKOWITA- o suma satysfakcji osiągniętej przez konsumenta z konsumpcji wszystkich jednostek danego dobra

UŻYTECZNOŚĆ KRAŃCOWA- to przyrost użyteczności osiągany z konsumpcji kolejnych jednostek danego dobra