Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Jezyk polski_3_kurs.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
11.06 Mб
Скачать

3. Gramatyka

Aspekt czasowników ruchu tworzy się od czasowników oznaczających ruch ukierunkowany (iść, jechać, biec, płynąć, lecieć); do czasowników tych dodaje się ich dokonane odpowiedniki np. iść pójść, lecieć polecieć itd.). Podstawą czasowników niedokonanych są czasowniki określające ruch nieukierunkowany (np. jeździć, chodzić)

Czasowniki niedokonane

Czasowniki dokonane

Czasowniki niedokonane o nowym znaczeniu

Czasowniki niedokonane

Czasowniki ruchu nieukierunkowanego

lecieć

polecieć

dolecieć

wylecieć

przelecieć

dolatywać

wylatywać

przelatywać

latać

iść

pójść

zejść

dojść

wyjść

schodzić

dochodzić

wychodzić

chodzić

3.1. Uzupełnij poniższe zdania

Wejściem się ..., a wyjściem ... . Do Warszawy ten pociąg nigdy nie ... punktualnie, za to zawsze z niej punktualnie ... . Tym statkiem ... nasi koledzy z Australii, aby ... za dwa tygodnie. Pociąg powoli ... na tor trzeci. Samoloty regularnie ... nad tym miastem. Z portu ... za godzinę.

3.2. Uzupełnij zdania odpowiednimi formami aspektowymi czasowników. jechać, jeźdźić. Dwa dni temu Marek ... na urlop do Grecji. Nikt nie wie, kiedy ... do nas Anglicy. Czy wy już dobrze ... na nartach. Przed godziną Janek ... z domu. Mamy już mało benzyny, ale bez problemu ... do granicy Białorusi.Czy masz tak dużo pieniędzy, że ... na pracę do Polski? Spóźniliśmy się kilka minut i pociąg ... nam sprzed nosa. Ewa jest źle wychowana i najczęściej ... bez pożegnania. Myśle, że tym wozem Piotr już długo nie ... .

lecieć, latać. Samolot z Mińska ... z małym opóźnieniem. Jutro Anna ... z Warszawy już o ósmej rano. Jest tle miejscowości, nad którymi nigdy nie ... samolory. Zawsze chciałem ... do Londyna tym samolotem. Jest już jesień, więc niektóre ptaki ... na południe. Samoloty nieprzyjaciela ... nagle i nie wiadomo skąd. Z naszego lotniska samoloty ... do wszystkich krajów Europy.Dzisiaj przez okno ... do pokoju duży kolorowy motyl.

biec, biegnąć. Marek jest w dobrej formie i jutro ... na 10 kilometrów.Janek jest faworytem w tym biegu.Nikt się nie spodziewał, że właśnie on ... pierwszy. Każdy pies powinien codziennie kilka minut ... w czasie spaceru. Marta stała tak daleko, że jej głos ledwie do nas ... .

płynąć, pływać. Do portów w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie ... statki z całego świata. Wczoraj z portu ... statek do Hiszpanii. Woda w tym jeziorze jest ciepła i czysta. Dlatego możemy w nim bez obaw trochę ... . Najpierw ... kajakiem, a potem tratwą.

3.3. Uzupełnij poniższe zdania według wzoru.

Wzór: (ty) dopływać, odpływać, upływać. Czy to prawda, że jutro odpływasz do Ameryki?

1. (ja) dolecieć, przylecieć, polecieć. W zasadzie nie tyle pojechałem, co ... . I to od razu na inny kontynent. 2. (on) wyjeżdżać, odjeżdżać, zjeżdżać wylatywać, odlatywać, zlatywać. Ale zawsze kiedy widzę, jak ... z lotniska samolot albo ... z dworca pociąg, budzi się we mnie chęć nowej przygody. 3. (oni) wchodzić, schodzić, zachodzić, nadchodzić, pochodzić, dochodzić Ile już razy byłem na szczytach takich gór, na które ... i z których ... tylko najodważniejsi.

Odmiana liczebników oba, obydwa

Liczebniki oba, obydwa używano na oznaczenie dwóch osób, zwierząt, przedmiotów itd. i odpowiadają liczbie dwa (dwie, dwaj).

Prz.

Męski nieosobowy

Męski osobowy

Nijaki

Żeński

M

oba, obydwa

obaj, obydwaj

oba, obydwa

obie, obydwie

D

obu, obydwu, obydwóch

obu, obydwu

C

obu, obydwu, obydwom

obu, obydwu

B

oba, obydwa

obu, obydwu, obydwóch

oba, obydwa

obie, obydwie

N

obu, oboma, obydwu, obudwoma

obiema, obydwu, obydwiema

Ms

obu, obydwu, obydwóch

obu, obydwu

Liczebniki te występują, podobnie jak liczebnik dwa, w związkach zgody: obie siostry przyszły, obaj bracia przyszli, oboje rodzice przyszli, oba konie przyszły.