Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Jezyk polski_3_kurs.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
11.06 Mб
Скачать

2.8. Wstaw w wykropkowane miejsca wyrazy podane w nawiasach.

Europa południowa i ... jest pod wpływem ... . Pozostałe obszary kontynentu są w ... . Polska jest w ... ciepłego frontu atmosferycznego. Z zachodu napływa dość ciepłe ... . W południe ... w Warszawie wynosi 999 hPa i będzie spadać. W poniedzialek w kraju ... duże. Miejscami na połnocy i wschodzie ... deszczu. Wiatr słaby i ... . Na Wybrzeżu ... dość silne, z ... zachodnich. (wyż, niż, zasięg, strefa, powietrze suche, wilgotne, ciśnienie, zachmurzenie, opady, umiarkowany, porywy wiatru, kierunek)

2.9. Podaj odpowiedzi na pytania używając wyrazy z nawiasów oraz różnych zaimków osobowych według wzoru.

Wzór: Zimno ci? Było mi zimno, ale zaraz jest ciepło. (gorąco, duszno, upalnie, chłodno, ozięble, nieprzyjemnie)

2.10. Zapamiętaj przysłowia.

kto wiatr sieje, zbiera burzę кто сеет ветер, тот пожнет бурю

z wielkiej burzy mały deszcz гора родила мышь

biednemu wiatr w oczy бедному и ветер в глаза

2.11. Powiedz po polsku.

a. А сейчас погода на завтра. В среду на юге страны ожидается улучшение погоды. Облачность умеренная. Временами дожди. На побережье возможны грозы. Максимальная температура от 15 oC до 18 oC. Ветер умеренный, иногда сильный, порывами до 20 м/с., юго-восточный.

b. Сегодня весь день идет дождь. Дует сильный ветер. Небо затянуто облаками. А еще вчера было тихо и тепло. Светило солнце и ничто не обещало сегодняшней отвратительной погоды. Впрочем синоптики обещают, что уже завтра дождь прекратится. Правда это будет кратковременное улучшение. Уже с понедельника ожидаются сильные дожди и ураганные ветры.

2.13. Zapamiętaj związki frazeologiczne z ich tłumaczenia.

patrzeć (czuć) skąd wiatr wieje

держать нос по ветру

obchodzi tyle, co zeszłoroczny śnieg

интересует как прошлогодний снег

wzbić się nad chmury, chodzić po chmurach

витать в облаках

burza w szklance wody

буря в стакане воды

porywać się z motyką na słońce

браться за непосильное дело

wynosić (sławić) kogoś pod obłoki

превозносить (восхвалять) до небес кого-л.

2.14. Przeczytaj wierszyki. Naucz się na pamięć.

Za co lubimy jesień?

Za słodkie jeżyny w lesie,

za nitki babiego lata,

jarzębin czerwonych liście,

żołędzie, szyszki, kasztany,

za rdzawe i złote liście.

Za co lubimy lato?

Za polne koniki skrzydłate,

za snopy żyta na polu,

za maki, ostróżki i róże,

za kwaśne grona porzeczek,

za tęczę po deszczu na chmurze.

Za co lubimy wiosnę?

Za przyłaszczkę, pierwiosnek,

za sasankę w futerku,

za żaby kumkające,

za kukanie kukułki,

za kaczeńce na łące.

H. Zdzitowiecka

3. Gramatyka Nazwy cech abstrakcyjnych

Żeby utworzyć rzeczownik oznaczający cechę ujętą abstrakcyjnie, należy do tematu fleksyjnego przymiotnika lub rzeczownika dodać odpowiedni formant słowotwórczy

Nazwy cech abstrakcyjnych mają znaczenie dające się ogólnie ująć jako: to, że jest jaki, -a, e; bycie jakim, kim.

Temat fleksyjny przymiotnika

+

Formant słowotwórczy

=

Nazwa cechy abstrakcyjnej

aktywn-y

+

-ość

=

aktywność

krzyw-y

+

-izna

=

krzywizna

amatorsk-i

+

-yzna

=

amatorszczyzna

piękn-y

+

-o

=

piękno

dobr-y

+

-oć

=

dobroć

biał-y

+

- 

=

biel

zdrowy

+

-e

=

zdrowie

Temat fleksyjny rzeczownika

+

Formant słowotwórczy

=

Nazwa cechy abstrakcyjnej

gaduł-a

+

-stwo

=

gadułstwo

nauczyciel - 

+

-stwo

=

nauczycielstwo

konserwat (yst) -a

+

-yzma

=

konserwatyzm

tradycjonal (ist) -a

+

-izm

=

tradycjonalizm

3.1. Przeczytaj zdania. Wskaż wyrazy oznaczające cechy abstrakcyjne.

Młodość ma swoje prawa. Starość nie radość. Anna swoją łagodnością potrafi rozładować najgroźniejsze napięcia. Musimy dzisiaj przejechać trasę długości trzystu kilometrów. Brzydota tego miejsca była niespotykana. Fanatyzm religijny może być niebezpieczny.

3.2. Podaj wyrazy, od których zostały utworzone następujące wyrazy. Utwórz związki wyrazowe.

Żółć, róż, czerwień, fiolet, czerń, zieleń, błękit, granat, beż, brąz.

3.3. Podaj wyrazy, od których zostały utworzone następujące rzeczowniki (nazwy abstrakcyjnych cech).

Wzór: zazdrość zazdrosny

malarstwo, głębokość, tęsknota, bladość, kreślarstwo; spryt, grubość, przykrość, narciarstwo, rasizm; przyjemność, pracowitość, róż, kolarstwo, elegancja, awangardowość, drożyzna, okrucieństwo.

3.4. Rzeczowniki z poprzedniego ćwiczenia wstaw do podanych niżej zdań w odpowiedniej formie gramatycznej

... należy do najpopularniejszych sportów zimowych. Po obejrzeniu obrazów Matejki zaczął się interesować ... historycznym. Autor wzruszająco opisuje ... za ojczyzną. Niegrzeczne zachowanie Ani sprawiło im ... . Ten zarośnięty staw ma tylko dwa metry ... . Senator całe swoje życie walczył z ... . W biurkach projektów często rozmawia się na temat ... . Twój makijaż i ten strój nie mają nic wspólnego z ... . Mrówka jest symbolem ... . Od chwili, kiedy dostał rower, nie interesuje go żaden sport oprócz ... . Bardzo lubię taki zestaw kolorów: ... z popielem. ... tych murów wynosi pół metra. Twojej kuzynce nie brakuje ... .