Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Jezyk polski_3_kurs.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
11.06 Mб
Скачать

3. Gramatyka

Zestawienie końcówek przypadkowych trzech deklinacji rzeczowników

Przypadek

Deklinacja męska

Deklinacja nijaka

Deklinacja żeńska

liczba pojedyncza

Mianownik

-

-o, -e, -ę

-

Dopełniacz

-a, -u

-a

-i, -y

Celownik

-owi, -u

-u

-e, -i, -y

Biernik

-a, -

-o, -e, -ę

-ę, -

Narzędnik

-em

-em

Miejscownik

-e, -u

-e, -u

-e, -i, -y

Wołacz

-e, -u

-o, -e, -ę

-o, -i, -y

liczba mnoga

Mianownik

-owie, -e, -i, -y

-a

-e, -i, -y

Dopełniacz

-ów, -i, -y

-, -i, -y

-, -i, -y

Celownik

-om

-om

-om

Biernik

-ów, -e, -i, -y

-a

-e, -i, -y

Narzędnik

-ami, -mi

-ami, -mi

-ami, -mi

Miejscownik

-ach

-ach

-ach

Wołacz

-owie, -e, -i, -y

-a

-e, -i, -y

Uwaga! Powyższy wykaz nie obejmuje pełnego zasobu końcówek przypadkowych poszczególnych deklinacji, nie uwzględnia bowiem niektórych wypadków, o których mowa była w poprzednich lekcjach. Niemniej jednak zamieszczone zestawienie końcówek ukazuje dość dokładnie istotne cechy polskiej fleksji rzeczownikowej.

3.1. Podaj poprawne końcówki wyrazów.

Czekać przed (teatr), posiedzieć w (przytulna teatralna kawiarnia), biegać po (boisko), gwizdać przed (rozpoczęcie meczu), wyciągać ręce do (swój partner), przysłuchiwać się (ulubione melodie), pożegnać się z (tłum kibiców), wyjść (ciemne schody), uczestniczyć w (letni festywal), tworzyć pod (wpływ zdarzeń), fruwać w (promienie słoneczne), rysować na (białe ściany), drgać w (odświeżone powietrze), napełniac (wspaniały dźwięk), myśleć o (daleka droga), mieć w (druga część), nazwać (aktor filmowy), spotkać (ciekawy człowiek), uczestniczyć w (trzy olimpiady), zachwycać się (twórczość poetycka).

3.2. Określ, jakimi przypadkami rządzą przyimki w podanych wyrażeniach.

Życzenia dla mamy, spojrzenie ku mamie, wiara w mamę, tęsknota za mamą, wiersz o mamie, załącznik do zarządzenia, postępowanie wbrew zarządzeniu, powołanie się na zarządzenie, podpis pod zarządzeniem, pozostałość po zarządzeniu.

3.3. Wyrazy w nawiasie użyj w odpowiedniej formie.

Otwieram drzwi i zaglądam do (środek). Po namyśle zasiadłem w (fotel). Jakieś zwierzę wyłazi spod (stół). Krew zastygła mi w (żyły). Wyciągam rękę po (słuchawka). Księga była w trwałej oprawie z (drewno). Podobna była do (kufer) niż do (książka). Na oprawy używano kolorowych (safiany, aksamity). Księga zrobiona z (pergamin). Księga była (przedmiot) kosztownym.

Stopniowanie przymiotników nieregularne

Stopień równy

Stopień wyższy

Stopień najwyższy

dobry

zły

mały

duży

wielki

lekki

lepszy

gorszy

mniejszy

większy

większy

lżejszy

najlepszy

najgorszy

najmniejszy

największy

największy

najlżejszy

Stopniowanie przysłówków nieregularne

Stopień równy

Stopień wyższy

Stopień najwyższy

dobrze

źle

mało

dużo

lekko

lepiej

gorzej

mniej

więcej

lżej

najlepiej

najgorzej

najmniej

najwięcej

najlżej