Қалыпты физиология кафедрасы

№ 6 ТӘЖІРИБЕЛІК САБАҚҚА

АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК ӨҢДЕУ ҚҰРЫЛЫМЫ

051302 «Стоматология» мамандығы бойынша Тақырып: Қозғыш ұлпалар, ожж және вжж бойынша қорытынды сабақ

Сағат саны: 4

Курс: 2

Құрастырушы:

Аға оқытушы Тулеубаева А.А.

Астана 2013ж.

1. Тақырыбы: Қозғыш ұлпалар, ОЖЖ және ВЖЖ бойынша қорытынды сабақ

2. Мақсаты: Орталық жүйке жүйесі /ОЖЖ/- бұл біртұтас ағзамен оның жүйелері, мүшелердің оптимальді қызметтенуі үшін сәйкес өзгерістерді және организммен қоршаған ортаның үйреншікті түрде өзара әрекеттесу мақсатымен ақпаратты қабылдау, өңдеу, тарату, сақтау және есте қалдыруды қамтамасыз ететін жұлын мен бас миының жүйкелік құрылымдар жиынтығы. ОЖЖ- қозудың таралу ерекшеліктері мен рефлекторлық әрекеттің принциптері туралы білім, ОЖЖ және оның бөлімдерінің қызметтенуін қамтамасыз ететін, ағзаның біріктіруі-бейімдеуші әрекетінің толық сипатының көзқарасын қалыптастыруға мүмкіндік береді.

3. Оқу мақсаты: Қозғыш тіндердің қызметтік жағдайы ретінде қозу мен тежелудің негізгі принциптарын жүйелеу.Студентті «Ритмокардиоэнцефалоскоп» құрылғысы арқылы жүректе және мида электрлік потенциалдарды тіркеу.алынған ритмокардиоэнцефалограмманы анализ жасау.Студентті бұлшықеттің қозу табалдырығын анықтауды, динамометриямен жұмыс жасауды, бұлшықеттік негізгі жиырылуларда жүйелеуді үйрету.медиаторлар қызметін, синтезін ,секрециясын,синаптикалық саңылауға өтуін, постсиапстық мембрана рецепторларымен әрекеттесуін жүйелеу.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Физиология пәні, басқа ғылымдармен байланысы, медицинадағы маңызы.

2. Физиологияның даму тарихы.Физиология дамуындағы отандық және шет елдік ғалымдардың ролі. (И.М.Сеченов, И.П.Павлов, П.К.Анохин, К.В.Судаков, А.П. Полосухин, Н.У. Базанова и т.б.)

3. Тірі ағзалардың жалпы қасиеттері. Тұтас ағзаның қызмет етуінің жалпы принциптері - корреляция, реттелу, рефлекс, өзіндік реттелу.

4. Физиологиялық зерттеу әдістерінің дамуы.Физиологиялық зерттеулердің қазіргі кездегі әдістері.

5. Мембранды потенциал, оның пайда болуы.

6. Іс - әрекет потенциалы, оның кезеңдері.

7. Электроодонтометрия, медицинадағы маңызы.

8. Қозғыш ұлпалар. Қозғыш ұлпалардың тітіркену заңдары.

9. Ауыз-қуысында металды заттардың болған кездегі гальваникалық көріністері.

10. Ауыз-қуысының ағзаларының тітіркенуін анықтайтын қазіргі кездегі әдістер.

11.Қаңқа бұлшық етінің физиологиясы, олардың қызметтері. Еттердің негізгі қасиеттері.

12. Бұлшық ет жиырылуның құрылыстық - қызметтік негізі. Қозу мен жиырылудың бірдейлігі. Еттің босаңсуы. Еттер жиырылуының тәртіптері. Жеке дара жиырылу. Тетанустық жиырылу, оның түрлері. Қаңқа бұлшық етінің жұмысының түрлері. (изотоникалық, изометриялық, ауксотоникалы).

13. Еттің күші және жұмысы. Қозғалтқыш бірліктер және әртүрлі еттердегі олардың ерекшеліктері.

14. Гнатодинамометрия.

15. Еттің қажуы, тұтас ағза және жекелеген еттер қажуының теориялары. Орташа жүктеме заңы.

16. Электромиография

17.Динамометрия, медицинадағы маңызы.

18. Жүйке талшықтарының жіктелуі (миелинді, миелинсіз).

19. Жүйке талшықтарының қасиеттері. Жүйке талшықтары бойымен қозу өткізу. Тұтас жүйке бойымен қозу өткізу заңдары.

20. Введенскийдің парабиозы, оның кезеңдері, медицина теориясы мен практикасы үшін маңызы. Өткізгіш жолдардың жүйелік ұйымдасуы.

21. Синапс - бұл нейрондар мен нейрондар арасында, нейронмен эффекторлық клеткалар арасындағы ұйымдасқан қызметтік байланыс ретінде. Синапстардың жіктелуі.

22. Синапс арқылы қозу берілуінің кезеңдері мен механизмдері. Медиатордың синтезделуі. Медиатордың бөлінуі. Постсинапстық мембрана рецепторларымен медиатордың өзара әрекеттесуі.

23. Қозу берілуінің электрлік теориясы. Синапстардың қасиеттері.

24. Синапс арқылы қозу берілуінің реттелу жолдары. Мидағы синапстық қозу берілуі.

25. Нейрон – орталық жүйке жүйесінің құрылымдық және функциялық негізі, оның физиологиялық қасиеттері.

26. Орталық жүйке жүйесінің негізгі қызметі - рефлекс. Рефлекстік доға және шеңбер. Рефлекс уақыты, түрлері.

27. Қабылдағыштар, түрлері. Қабылдағыштарда қозудың пайда болу механизмі.

28. ОЖЖ-дегі синапстар арқылы қозудың өту ерекшеліктері.

29. Жүйке орталығы туралы ілім, оның физиологиялық қасиеттері.

30. ОЖЖ бөліміне ауыз қуысы рецепторларының эфференттік ролі.

31. Орталық жүйке жүйесіндегі тежелу (М.И.Сеченов), оның түрлері мен маңызы.

32. Орталық тежелу механизмдері туралы қазіргі ұғымдар.

33. ОЖЖ үйлестіру қызметінің жалпы принциптері.

34. Жұлын, сопақша ми физиологиясы.

35. Ортаңғы мидың рефлекторлық және өткізгіштік қызметтері.

36. Аралық мидың құрылымы мен қызметтері.

37. Қыртысасты түзілімдер.

38. Торлы құрылымның өрлеуші және төмендеуші әсерлері.

39. Бас миының қыртысы.

40. Соматикалық және вегетативтік жүйке жүйесінің қызметтік ерекшеліктері.

41.Симпатикалық, парасимпатикалық жүйелер.

42.Вегетативтік рефлекстер.

43. Автономды жүйке жүйесінің жоғарғы орталықтары.

44. Тәртіптің вегетативтік компоненттері.

5. Білім берудің және оқытудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, презентациялар, кейстади және т.б.):

1. Физиологиялық эксперимент жүргізуге арналған аппаратурамен танысу;

2. Жүректегі және мидағы биоэлектрлік құбылыстардың пайда болуын ритмокардиоэнцфалоскопте тіркеу;

3. Жүйке-бұлшық еттік препаратты және көлбақаның оқшауланған балтыр бұлшық етінен препаратты дайындау;

4. Қозғыш ұлпалардағы биоэлектрлік құбылысты шерудің биологиялық тәсілі (Гальванидің 1- және 2- тәжірибелері мен К. Маттеучидің тәжірибесі).

5.Бұлшықетті тікелей және тікелей емес түрде тіркендіргенде, қозу табалдырығын аңыктау.

6. Жеке бұлшық еттік жиырылу қисығын тіркеу тәсілі

7. Электромиография.

8. Динамометрия.

9. Жүйке бойымен қозудың екі жақты таралуы.

10. Жүйкенің физиологиялық бүтіндік заңы.

11. Парабиоз.

12. Жүйке-бұлшықет препаратында қажу орны.

13. Тюрк әдісі бойынша жұлын-милық рефлексінің уақытын анықтау.

14. ОЖЖ – қозудың кеңістік және мерзімдік жиынтығы.

15. Электроэнцефалограмманы талдау.

16.Реоэнцефалограмманы талдау.

17. Жұлын-милық рефлекстің орталықтан тежелуі (Сеченов тежелуі)

18.Гольц тәжірибесі

19. Айналдырма тәсіл;

20. Статикалық және статико-кинетикалық рефлекстерды жануарларда зерттеу.

21. Адамда мишық жарақаты кезіндегі маңызды белгілерді зерттеу.

22. Адамдағы клиникалық маңызды жұлын-милық рефлекстер.

23. Висцералдық рефлекстер.

24. Әдістеме «Интеллектуалды лабилділік»