4.2 Электрбайланыстың алғашқы сигналдары.

4.2.1 Телефонды сигналдар

Телефонды хабар – сөз. Сөздің жиілік спектрі 50...100-ден 8000...10000 Гцтың арасында. Біріншілік түрлендіргіштер: микрофон және телефон.

Телефондық сигналдар үздіксіз кездейсоқ күрделі сигналдарға жатады. Бір бірінен ажыратылған ауызекі импульстардың тізбектілігі болып табылады.

4.6-сурет – Телефон сигналы

Телефон сигналының жиілік жолағы 300 бен 3400 Гц арасында жатады, демек спектр ендігі Гц. Бұған қоса сөйлеу анықтылығы мен абоненттерді тану процесі іске асады.

Сигналдың минимал қуаты мкВт, сигналдың орташа қуаты мкВт, сигналдың максимал қуаты мкВт. Онда динамикалық диапазон дБ (практикалық есептеулерде дБ), пик-фактор дБ.

4.2.2 Дыбыстық хабар тарату сигналдары

Хабар таратуды тасымалдау хабарлары: сөйлеу, музыка, ән айту.Дыбыстың жиілік спектрі: 15-тен (барабан дыбысы) 20000 Гцке дейін.

Біріншілік түрлендіргіштер: сапалы микрофон, дауыс зорайтқыш.

дыбыстық хабар тарату сигналдары үздіксіз кездейсоқ күрделі сигналдарға жатады. Олар сипаты бойынша телефон сигналдарына ұқсас, бірақ үзілістері әлдеқайда аз және бөлек импульстар энергиясы сөйлеу импульстары энергиясынан көп.

Мұның жиілік жолағы:

- 30-15000 Гц өте сапалы таратуда (жоғарғы класс тарату арналары);

- 50-10000 Гц жеткілікті сапа (бірінші класс тарату арналары);

- 80-6300 Гц жоғарғы сапа (екінші класс тарату арналары).

Орташа қуаты мкВт, максимал қуаты мкВт. Динамикалық диапазон дБ, пик-фактор дБ.

4.2.3 Факсимильді сигналдар

Факсимильді хабарлар –қозғалыссыз кескіндер, демек суреттер, сызбалар, кескіндер.

Біріншілік түрлендіргіштер: факсимильді аппарат.

Факсимильді сигнал электрооптикалық ашылу арқылы пайда болады. Аналогты кездейсоқ күрделі сигнал болып табылады. Кескін сипатына қарай штрихталған және жартылай тонды болып бөлінеді. Бірдей амплитудалы, бірақ әр түрлі ұзақтықтағы бірполярлы импульстардан тұрады.

Факсимильді сигнал жиілік жолағы ашылу жылдамдығы мен жарықтық дақтан тәуелді:

0… ,

Мұндағы -кескін жиілігі – кескін ауысып отыратын қара және ақ жолақтардан тұратын кездегі сигналдың максимал жиілігі.

-ең қысқа импульстің ұзақтығы;

- жарықтық дақтың диаметрі.

-ашылу жылдамдығы– жарықтық дақтың кескін бойынша жүру жылдамдығы.

Документ таратуда мм, мм/с, мс, Гц. Газеттік жолақтарды таратуда мм, м/с, мкс, кГц.

Жартылай тонды факсимильді сигналдың динамикалық диапазоны дБ, пик-фактор - дБ.

4.2.4 Телевизиялық сигналдар

Телевизиялық бағдарламалар хабарлары –жылжитын және жылжымайтын кескіндер.

Біріншілік түрлендіргіштер: тасымалдауыш телефон аппараты,(суперортикон, видикон), қабылдағыш телефон аппараты(кинескоп).

Телевизиялық сигнал электр ашылуы арқылы пайда болады. Үздіксіз кездейсоқ күрделі сигнал болып табылады. Үздіксіз өзгеріп отыратын амплитудасы бар қысқа импульстар тізбегі болып келеді. Сигналдың лездік мәндері уақыт бойынша телефонды сигналға қарағанда тез өзгереді.

4.7-сурет –телевизиялық сигнал.

Телевизиялық сигналдың жиілік жолағы кескіннің керекті анықтылығымен анықталады. :

50…6,5∙10⁶ Гц,

Мұндағы 50 Гц –жартылай кадрлар ауытыру жиілігі;

Гц –кескін жиілігі – кескіннің тасымалданатын ақ және қара квадрат элементтеріне сәйкес келетін спектрдің максимал жиілігі;

- бір элементті тасымалдау уақыты;

25М – секундына тасымалданатын элементтердің жалпы саны;

25 Гц –кадр жиілігі;

-кадрдағы кескін элементтерінің саны;

- кадр бейнесі – кадрдың енінің оның биіктігіне қатынасы;

-кадрдағы жол саны.

Телевизиялық сигналдың динамикалық диапазоны (жарық градациялар саны 100) дБ, пик-фактор - дБ.