2. Мемлекеттің әлеуметтік функциялары.

Мемлекеттің әлеуметтік функцияларының алғашқысы — қоғамның әлеуметтік тұрақтылығын, қоғамның әлеуметтік қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Әлеуметтік құрылым әртүрлі қоғамдарда әртүрлі болуы мүмкін, ол революциялар мен революциялық реформалардың нәтижесінде бір қоғам тарихында да сапалық тұрғыдан өзгере алады. Бірақ ол тұрақтылық және қарқындылық қасиеттеріне ие болуы қажет, әйтпесе бұл қоғам бұзылып, құлдырайды, өзінің әрекет етуін тоқтатады. Әлеуметтік құрылым ішкі және сыртқы бұзылу қауіптеріне қарсы тұра алатындай мықты болуы тиіс, сонымен қатар реформалар және революциялар жолымен сапалық тұрғыдан жаңарып, әлеуетін тұрақты арттырып, өз келешегін қамтамасыз етуі қажет.

Әлеуметтік саясаттың негізгі функцияларының екіншісі — биліктің саяси тұрақтылығын қамтамасыз ету. Мұндай тұрақтылыққа әртүрлі типтегі қоғам мен әртүрлі нақты тарихи жағдайларда әрқалай қол жеткізіледі, бірақ оның мәні барлық уақытта да өзгеріссіз қалады, яғни ол саяси шешімдерге әлеуметтік топтардың қатысуын қамтамасыз ентуге негізделген.

Әлеуметтік саясаттың үшінші негізгі функциясы — шаруашылықта (меншікте) әділетті деп танылған, өзгерту үшін күресті талап етпейтін билікті бөлістіру түрін қамтамасыз ету.

Әлеуметтік саясаттың төртінші негізгі функциясы — экономикалық ресурстар мен экономикалық эффектіні бөлістірудің халықтың басым бөлігін қанағаттандыратын жүйесін қалыптастыру. Экономикалық ресурстарды ұтымды бөлістіруге қоғамдағы адамдардың материалдық жағдайлары, әртүрлі бұқара топтарының мәселелерін шешу мүмкіндіктері тәуелді болады. Инвестициялар мен олардың құрылымы, табыстар деңгейі мен олардың жіктелуі, жыл сайынғы әлеуметтік шығындардың жиынтық мөлшері мен құрылымы, әлеуметтік көмек пен әлеуметтік қолдау жағдайлары мен олардың мөлшері — осы және басқа да экономикалық параметрлер үлкен әлеуметтік мән мен әлеуметтік бағытқа ие.

Әлеуметтік саясаттың бесінші маңызды функциясы — қоғамның және мемлекеттің қажетті, әрі жеткілікті экологиялық қауіпсіздік деңгейін қамтамасыз етуі.

Әлеуметтік саясаттың алтыншы негізгі функциясы қоғамның және мемлекеттің жалпы халық пен әлеуметтік топтың әрбір мүшесінің қажетті, әрі жеткілікті әлеуметтік қорғалу деңгейін қамтамасыз етуі.

Әлеуметтік қорғалу – қоғамдық құндылықтардың бірі, әлеуметтік субъектілердің өмір сүру ортасындағы нақты тарихи қоғамды объективті әлеуметтік-психологиялық бағалауы. Егер әлеуметтік топ немесе жалпы халық әлеуметтік қауіп-қатерлердің мемлекет тарапынан айтарлықтай төмендеп отырғандығын сезінсе әлеуметтік қорғалу сезімі пайда болып, ол тұрақтылыққа ие болады.

Әлеуметтік сипаттағы қауіп-қатерлер, атап айтсақ, ықтимал қауіптер, берілген қоғам үшін қалыпты әлеуметтік жағдайды бұзу қаупі әлеуметтік қауіп-қатерлер деп аталады.

Қалыпты әлеуметтік жағдайдың бұзылу қаупінің табиғаты әртектес болып келеді, яғни олар әртүрлі себептерден туындауы мүмкін (төтенше жағдайлар, әскери әрекеттер, эпидемиялар, революциялар, мемлекеттік бетбұрыстар, демографиялық құлдыраулар және т.б.). Әлеуметтік қауіп-қатерлердің басқа қауіп-қатерлерден өзгешелігі, олар қоғам дамуының төтенше емес, қалыпты жағдайларында орын алады.

Қоғам әлеуметтік қауіп-қатерлерден қорғау жүйесі - әлеуметтік қорғауды қалыптастырып, дамытады. Бұл әлеуметтік саясат функцияларының бірі болып саналады. Мемлекет аталған функцияны әлеуметтік қорғалу жалпы халық пен әрбір әлеуметтік топқа сезілетіндей етіп орындауы қажет.