- •Institutynyň talyplary üçin
- •Terapewtik stomatologiýanyň ösüşi we onuň öňünde durýan meseleler
- •Stomatologiýa gullugyny guramak
- •Häzirki zaman stomatologiýa gullugy şu aşakdaky görnüşlerden ybarat:
- •2.1. Stomatologyň otagynyň guralyşyna talaplar we kadalar.
- •Stomatolog lukmanyň otagynda şu aşakdaky enjamlar bolmaly:
- •Terapewtik stomatologiýada aseptika we antiseptika
- •Sterilizasiýa we dezinfeksiýa
- •Amidopirin synagynda Ulanylýan erginiň düzümi şu aşakdakylardan ybarat:
- •Agyz boşlugyndaky synalaryň we dokumalaryň gurluşy we ýerine ýetirýän işleri
- •3.1. Agzyň nemli bardasy
- •3.1.1. Agzyň dürli bölümlerindäki nemli bardanyň gurluşy
- •3.1.2. Agzyň nemli bardasynyň ýerine ýetirýän işleri
- •3.2. Sülekeý mäzleri, sülekeý we agyz boşlugynyň suwuklygy
- •3.2.1. Sülekeý mäzleri
- •3.2.2. Sülekeý we agyz boşlugynyň suwuklygy
- •3.2.3. Sülekeýiň ýerine ýetirýän funksiýalary
- •We ösüp çykyş möhletleri
- •3.3.1. Dişleriň anatomik gurluşy
- •3.3.1.2. Hemişelik dişler
- •3.3.2. Dişiň gaty dokumalarynyň gistologik gurluşy, himiki düzümi we ýerine ýetirýän işleri
- •3.4. Agyz boşlugynyñ mikroflorasy
- •3.5. Agyz boşlugynyñ goraýjy mehanizmleri
- •3.5.1. Mahsus däl goraýyş faktorlar
- •3.5.2. Mahsus goraýyş faktorlar
- •Mahsus goraýyş faktorlar
- •Agyz agzalarynyň ýagdaýlaryny anyklamagyň usullary
- •4.1. Näsagdan sorag-ideg edilişi (subýektiw barlaglar)
- •4.2. Obýektiw barlag usullary
- •4.2.1. Seretmeklik
- •4.2.1.1 Daşky serediliş
- •4.2.1.2. Agyz boşlugyna seretmek.
- •Dişleriň etlerine seretmek
- •Cpitn indeksiniň kesgitlenişi
- •Agyz boşlugynyň gigiýeniki ýagdaýlarynyň kesgitlenişi
- •4.2.1.3. Agyz boşlugynyň içki bölegine seretmek
- •Agzyň nemli bardasynda bolup geçýän patologik hadysalar
- •4.2.1.4. Dişlere seretmeklik
- •4.2.2. Dişleriň perkussiýasy
- •4.2.3. Palpasiýa barlagy
- •4.2.4. Temperatura duýujylygyny anyklamak.
- •4.2.5. Diş dokumalarynyň ýagdaýlarynyň elektrik togunyň kömegi bilen anyklanylyşy
- •4.2.6. Rentgen anyklaýyş usullary
- •Rentgen barlaglaryň usullary:
- •4.2.7. Transillýuminasiýa anyklaýyş usuly
- •4.2.8. Lýuminesent barlag usuly
- •4.2.9. Funksional takyklamalar
- •4.2.10. Funksional barlaglary
- •4.2.11. Laboratoriýa barlag usullary
- •4.3 Stomatologik näsaglarynyň hasaba alnyş kartasy
- •Kariýesden özge zeperlenmeler
- •Kariýesden özge zeperlenmeler.
- •Syrçanyň kemterliligi (gipoplaziýasy)
- •Dişleriň menekliligi (flýuorozy).
- •Syrçanyň artykmaçlygy (giperplaziýasy)
- •Dişler ösüp çykanyndan soňraky döwürlerde ýüze çykýan kariýesden özge zeperlenmeler
- •Pahna şekilli kemtik.
- •Dişleriň gaty dokumalarynyň patologik sürtülmesi
- •Dişleriň eroziýasy
- •Dişleriň gaty dokumalarynyň nekrozy
- •Dişleriň himiki (turşulardan) nekrozy
- •Dişleriň ýiti şikeslenmesi
- •Dişleriň kariýesi
- •6.2. Dişleriň kariýesiniň toparlara bölünişi
- •6.3. Kariýesiň klinikasy
- •6.4. Dişleriň kariýesiniň patologik anatomiýasy
- •6.5. Diş kariýesiniň döreýişiniň nazary ýollary (takyklamalary)
- •Şats we Martiniň helasiýa teoriýasy
- •Kariýesiň döremeginiň häzirki zaman düşündirilişi
- •Surat № 6.6. Kariýesiň döreýşiniň taslamasy.
- •6.6. Diş kariýesiniň bejerlişi
- •Blek boýunça kariýes köwekleriniň klaslara bölünişi
- •I klas kariýes ojaklarynyň şekil aýratynlyklary.
- •III klas kariýes köwekleriniň şekilleri.
- •IV klas kariýes köwekleriniň görnüşleri.
- •V klas kariýes köweginiň taýýarlanyşy.
- •6.6.2. Petikleýji serişdeler
- •6.6.2.1. Wagtlaýyn ulanylýan petikleýjiler.
- •6.6.2.2. Aralaýjylar.
- •6.6.2.3. Hemişelik petikleýjiler
- •Sementleriň oňaýly taraplary:
- •Sementleriň oňaýsyz taraplary:
- •Petikleýjileri gatatmaklyk üçin ulanylýan fotopolimerzatorlar (gatadyjy çyralar) we olaryň ulanylyşy
- •6.6.3. Gaýtadan dikeldiji serişdeler bilen köwekleri doldurmaklygynyň tapgyrlary
- •6.7. Kariýesiň bejergisinde goýberilýän säwlikler we gaýra üzülmeler
- •Dişleriň pulpasy
- •7.1.1. Dişiň pulpasynyň anatomiki, gistologiki gurlyşy we fiziologiki aýratynlygy
- •7.1.2. Diş pulpasynyň gistologiki gurluşy
- •Diş pulpasynyň gistohimiýasy
- •7.1.3. Diş pulpasynyň gan üpjinçiligi.
- •7.1.4. Diş pulpasynyň nerw üpjinçiligi
- •7.1.5.Diş pulpasynyň ýerine ýetirýän işleri.
- •Iýmitlendiriş
- •Iýmitlendiriş işjeňligi
- •7.3. Dişiň pulpit keselleriniň sebäpleri.
- •7.3.1. Döreýiş sebäpleri.
- •7.4. Diş pulpasynyň çişmesiniň geçiş aýratynlygy, morfogenezi, mikrosirkulýator üýtgeşmesi.
- •7.3. Surat. Diş kök akabasynyň esasy arteriolynyň diwarynyň ultrodüzmi.
- •7.5. Diş pulpasynyň çişmesiniň toparlara bölünişi.
- •7.6. Pulpidiň geçiş alamatlary we anyklanyşy.
- •7.6.1.Ýiti ojaklaýyn pulpit.
- •7.6.2.Ýiti ýaýraň pulpit.
- •7.6.3. Üznüksiz fibroz pulpit.
- •7.6.4.Üznüksiz gipertrofiki pulpit.
- •7.6.5. Üznüksiz çüýreme (gangrenoz) pulpit
- •7.6.6. Üznüksiz pulpidiň ýitileşmegi.
- •7.7. Dişleriň pulpit keselleriniň bejerliş usullary
- •Bejerliş usullar
- •7.7.2. Pulpit keselini wital amputasyýa geçiriliş aýratynlygy.
- •7.13. Surat. Wital ekistropasiýa amputasion usuly
- •7.7.3. Hirurgiki usuly.
- •7.7.3.1. Pulpany wital ekstirpasyýa geçirilişi.
- •Pulpit bejerlende wital ekistropasyýa usulynyň geçiriliş tapgyry
- •7.7.3.2. Pulpanyň dewital ekistropasyýa geçirilişi
- •7.7.3.3. Pulpanyň dewital amputasyýa geçirilişi
- •Pulpit kesellerini bejerlende göýberilýän säwlikler we gaýry üzülmeler
- •VIII Bap Periodont dokumanyň çişmesi (infilomkatiýasy)
- •8.1. Periodont dokumanyň anatomiki -fiziologiki aýratynlygy.
- •8.3. Surat. Periodont süýmleriniň keseligine ýerleşişi, diş keseligine keseilende.
- •8.6. Surat. Periodontdaky epitelial galyndylary.
- •Periodontyn işjeňligi.
- •8.2. Periodontitiň sebapleri.
- •8.3. Periodontitiň (döreýşi geip çykyşy, geçiş aýratynlygy) patogenezi
- •8.4. Periodontit keselleriniň toparlara bölünişi.
- •8.5. Periodontit keseliniň geçiş aýratynlygy.
- •8.5.1. Dişiň köküniň depejigindäki ýiti periodontit.
- •8.5.2.Üznüksiz periodontitler
- •8.5.2.1.Üznüksiz fibroz periodontit.
- •8.5.2.2. Üznüksiz granurleýji periodontit
- •8.5.2.3. Üznüksiz granulamatoz periodontit
- •8.18. Surat. Üznüksiz gramulýomtoz periodontit.
- •8.5.2.4. Üznüksiz periodontitiň ýitileşmesi
- •Patomorfologiki üýtgeşmeler.
- •Periodontit kesellerini bejerliş usullary
- •8.6. Periodontitleriň bejerlişi.
- •Dişiň periodontit keselini bejermekligi şu aşakdaky tertiplerde amala aşyrmak ýerlikli hasap edilýär:
- •Ýiti periodontit keselini bejermekligiň aýratynlygy
- •Bir kökli dişiň bejerilişi
- •Köp kökli dişiň ýiti periodontit keselini bejerlişi Näsag ilkinji gezek ýüz tutanda
- •Üznüksiz periodontidiň bejerlişi
- •Bir kökli dişleriň bejerliş aýratynlygy
- •Köp kökli dişleriň bejerliş aýratynlygy
- •Üznüksiz periodontidiň ýitileşmesiniň bejeriliş aýratynlygy.
- •Periodontit keselini bejerlýärkä we bejergiden soňki göýberilýän säwlikler we gaýry üzülmeler.
- •Parodontyň keselleri
- •9.1. Umumy maglumatlar.
- •9.2. Parodont keselleriniň toparlara bölünişi.
- •9.3. Parodontyň gurluşy.
- •9.4. Parodontyň funksiýalary.
- •9.5. Parodont keselleriniň sebäpleri.
- •9.6. Parodont kesellerinde patologoanatomik alamatlar.
- •9.7. Parodont keselleriniň anyklanyş - barlag usullary.
- •9.1. Görkeziji. Parodont keselleriniň dürli görnüşlerinde
- •9.8. Parodont keselleriň geçiş alamatlary
- •9.8.1. Gingiwit
- •9.8.2. Parodont kesellerinde dişetiniň melanoz tegmildi.
- •9.19. Surat Dişetindäki melanoz tegmildiň goýylyk
- •9.8.3. Parodontit.
- •9.8.4. Parodontoz.
- •9.8.5. Parodontoliz (parodontyň beterleşip ereýän idiopatik keselleri).
- •9.8.6. Parodontomalar.
- •9.9. Parodont keselleriniň bejerlişi.
- •9.9.1. Ýerli bejergi.
- •9.9.2. Umumy bejerlişi.
- •9.9.3. Hirurgik bejerliş usuly.
- •9.9.4. Fiziki bejerji usuly.
- •9.9.5. Ortopedik bejerliş usuly.
- •9.10. Parodont keselli näsaglara bejeriş – keseliň öňüni alyş kömeginiň guralşy.
- •Stomatogen ýokanç ojaklary we ojakly – şertlendirlen keseller.
- •Bejerliş aýratynlygy
- •Agyz boşlugynyň nemli bardasynyň keselleri
- •11.1. Agzyň nemli bardasynda keselleriniň görnüşlere bölnüşi
- •Ýokanç keseller:
- •III. Allergiki we zäherli-allergiki keseller:
- •IX. Rakoňýany keseller, howypsyz we howyply çişler:
- •II. Ýokanç keseller:
- •IV. Ekzogen zäherlenmelerde, agzyň nemli bardasynyň üýtgeşmeleri.
- •11.2. Şikesli zeperlenmeler
- •11.2.1. Mehaniki şikeslenme
- •11.2.1.1. Ýiti mehaniki zeperlenme
- •11.2.1.2. Üznüksiz mehaniki zeperlenme
- •11.2.2. Himiki zeperlenme.
- •11.2.3. Fiziki zeperlenilme.
- •11.2.3.1. Galwanizm.
- •11.2.3.2. Şöhle keseli
- •11.2.3.3. Äň-ýüz sebtindäki täze dömmeleriň şöhle bejergisinde agzyň nemli bardasynyň üýtgemeleri.
- •11.2.4. Leýkoplakiýalar
- •Owunjak düwünçejikleri bolan gaty we ýumşak gaňşyrawgyň nemli bardasynyň gipertozy çykaryjy akabanyň giňeldilen nokatly bolan giperplazirlenen sülekeý mäzleri.
- •11.2.5. Paşkowyň ýumşak leýkoplakiýasy
- •11.2.6. Kennonyň ak ýumşak haly
- •11.3. Ýokanç keseller
- •11.3.1. Wirus keseller
- •11.3.1.1. Ýönekeý (adaty) gerpes
- •11.3.1.2. Gurşaýjy gerpes.
- •11.3.1.3. Gerpetiki angina
- •11.3.1.4. Ýiti respirator wirus ýokanç keselleri.
- •11.3.1.5. Agsal keseli
- •11.3.1.6. Agyz boşlugyndaky aids ýokanç keseli.
- •11.3.2. Wensanyň ýaraly – çüýreme stomatiti
- •11.3.3. Mereziýel keseli
- •11.3.4. Inçekesel.
- •11.3.5. Kandidoz (Agyz boşlugyň nemli bardasynyň köpüklemesi)
- •Agyz burçynyň jaýrykly mikotik (hamyrmaýaly) çişmesi.
- •11.4. Allergiýa keselleri.
- •11.4.1. Käbir allergiki keselleriň kliniki alamatlary
- •11.4.1.1. Anafilaktiki şok.
- •11.4.1.2. Kwinkäniň angionewrotik çişgini
- •11.4.1.3. Derman allergiýasy.
- •Kataral we kataral-gemorragik stomatit (heýlit, glossit).
- •11.4.2. Köp görnüşli şypyljaýan eritema
- •11.4.3. Üznüksiz gaýtalanýan aftoz stomatit.
- •11.4.4. Behçetiň (sindromy) alamatlar toplumy.
- •11.4.5. Şegreniň (sindromy) alamatlar toplumy
- •11.6. Gipowitaminozlarda agzyň nemli bardasynyň ütgemeleri.
- •11.7. Käbir ulgamlaýyn kesellerde agzyň nemli bardasynyň ütgeýşi
- •11.7.1. Aşgazan-içege ýollarynyň kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemeleri
- •Agzyň nemli bardasynyň bozulmagy
- •11.7.2. Ýürek-damar kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •11.7.3. Içki mäz (endokrin) kesellerde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •11.7.5. Gan emele getiriş ulgamynyň kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •Agzyň nemli bardasynyň eroziw – ýaraly zeperlenmegi.
- •11.7.6. Nerw ulgamynyň kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •11.7.6.1. Stomalgiýa (glossalgiýa).
- •11.7.6.2. Tagam alyşyň bozulmagy
- •11.7.6.3. Sülekeý çykmagyň bozulmagy
- •11.8. Deri kesellerinde agzyň nemli bardasynyň üýtgeşmeleri
- •11.8.1. Gyzyl ýasy demrew
- •11.8.2. Pakgarçak keseli
- •11.8.3. Pemfigoid
- •11.8.4. Gyzyl gurt keseli
- •11.8.5. Dýuringiň dermatiti
- •11.9. Diliň anomaliýasy we aýratyn keselleri
- •11.9.1. Gasynly dil
- •11.9.2. Gara (saçly) dil
- •11.9.3. Deskwamatiw glossit
- •11.9.4. Rombgörnüşli glossit
- •11.10. Heýlitler
- •11.10.1. Eksfoliýatiw heýlit (tozgalaýan)
- •11.10.2. Glandulýar heýlit
- •11.10.3. Aktiniki we meteorologik heýlitler
- •11.10.4. Allergik gatnaşyk heýlit
- •11.10.5. Atopiki heýlit (adaty däl heýliti)
- •11.10.6. Ekzematoz heýliti
- •11.10.7. Makroheýlit (Melkerson – Rozentalyň alamaty)
- •11.11. Agzyň nemli bardasynyň we dodagyň gyzyl gaýmasynyň howply dömmä getiriji keselleri
- •11.11.1. Howply dömmä getiriji hadysalarynyň toparlara bölünşi
- •11.11.2. Boueniň keseli
- •11.11.3. Rak öň ýany siňňiller
- •11.11.4. Dodagyň gyzyl gaýmasynyň rak öň ýany çäkli giperkeratozy
- •11.11.5. Manganoftiniň rak öň ýany abraziw heýliti
- •11.11.6. Deri siňňili
- •11.11.7. Keratoakantoma.
- •11.11.8. Rak öň ýany keselleriň öňüni alyş çäreleri
- •11.1. Diş ýokundylary
- •Diş daşlaryny aýyrmak
- •Edebiýat sanawy
Dişiň periodontit keselini bejermekligi şu aşakdaky tertiplerde amala aşyrmak ýerlikli hasap edilýär:
Dişiň haýsy köküň depejiginde gaýnaglama barlygyny dogry anyklamak rentgen barlagyny geçirmek. Dişiň kök akabasyndaky dargan pulpa dokumalary arassalamak, mehaniki arassalamak we giňeltmek, derman erginleri bilen ýuwup arassalamak we iriňli ojaga täsir etmek, kök akabanyň içini häzirki zaman petikleýjiler bilen doly petiklemek. Gaýtadan rentgen barlagyny geçirmek .
Dişiň periodontit keselini bejeriliş tertibi we izigiderligi:
1.Periodontitiň görnüşine görä we dişiň täç böleginiň we köküniň ýagdaýyny öwrenip, (täç bölegi sagdyn, kök akaba petiklenen, kariýes köwegi) anyklamak arkaly ilkinji berjaý etjek işleriňi seljerip saýlamak. Ýiti we üznüksiz periodontit keseliniň ýitileşen görnüşinde hökmany şekilda agyrsyzlandyrmak (ýerli ýada geçrji görnüşdäki), emma üznüksiz periodontit keselinde hökman däl. Dişiň täç bölegi sagdyn bolan ýagdaýlarda dişiň üstünden deşip açmak wajyp. Emma kök akaba petikleýjide doldurlan ýagdaýlarda-da kök akabany doly açyp arassalamak we köküň depejigine çykyp şol ýerdäki suwklygy çykarmaly. Emma dişde kariýes köwegi bolan ýagdaýlarda ilki bilen kariýes köwegi doly derejede arassalamak wajyp.
2.Dişiň pulpa boşlugyny açmak edil pulpit keselini bejerlendäki tertip düzgüni berjaý etmeli käbir ýagdaýlarda köp kökli dişleri bejerilende janly pulpa bolmagy mümkin, keseli doly anyklamak, soňra agyrsyzlandyryp doly derejede açmak hökman.
3.Dşiň täç böleginiň pulpasyny we dargan hem weýran bolan dokumalary ekiskowatoryň kömegi ýada şar şekilli boruň kömegi bilen aýyrylýar.
4.Dişiň kök akabasynyň başlaýan ýerini doly anyklamaly Milleriň iňňesi ýada çuňlugy ölçenýän guralyň kömegi bilen.
5.Dişiň kök akabasyny mehaniki (gurallaryň kömegi bilen) we himiki (derman serişdeleriň kömegi) usul bilen arassalamak. Kök akabanyň inçe ýerini şar şekilli bor bilen giňeldilýär, soňra kök pulpasyny pulpa ýolujy bilen ýada kök akabanyň içindäki dargan dokumalary kök burawyň kömegi bilen arassalamak, diwarlary ýilmamak raşpil guraly bilen arassalamaly. Emma kök akabanyň geçrjiligi pes bolan ýagdaýlarda kök direlbor bilen giňeltmek swajypdyr. Dişiň köküniň ujuni giňeltmek we açmak kök direlbori bilen geçirilýär. Soňra antyseptiki erginleriň kömegi bilen kök akabany arassalanýar. Giňden ulanylýan antyseptiki erginlerden furasillin, 3% perkisiň wodorody, hlorgeksidin biglýukanat, gowşajyk ergini permanganat kali we ş.m. Mundan başga-da 1% hloramin, himotripsin, himopsin, pepsin we ş.m. antybiotikler bilen kök akabada goýulýar ýetip bolmaýan ýokarky gatlaklarda galan weýran bolan pulpa dokumalary dargatmak üçin 1-3 min goýulýar. Şeýle edilmegi kök akabadaky çürän pulpa dokumanyň doly derejede arassalamaga ýardam berýär. Kök akabanyň içini arassalananda endodontit gurallary erkinlik bilen kök akabanyň içine çümdürmeli ýada ornaşdyrmaly we öz okunyň daşynda 1-2 gezek sagadyň ugry boýunça towlamaly, guraly towlananda hiç hili garşylyk güç görmeli däl şeýlelikde kök akabadaky weýran bolan dokumalary arassalamaly, emma endodontik gural garşylyk güýç görse döwlüp içinde galmagyna mümkin. Kök akabanyň kyn geçilýän ýerlerini kök direlbor bilen seresaplyk bilen geçmeli. Esasan hem el bilen işlenilýän direlborda işlemeli. Elmydama her bir edýän hereketleriňi seresaplyk bilen ýerine ýetrmeli, endodontik guralyň dowlüp galmazlygynyň öňüni almak maksat bilen. Bormaşynyň kömegi bilen direlbor ulanylanda kök akabanyň içiniň geçirijiligi kanagatly bolanda gapma garşylyk bolmadyk ýagdaýda köküň depejigini giňeltmek maksady bilen ulanylýar. Kök akabanyň içini mehaniki arassalanmazdan öň we soňundan antyseptiki erginler bilen ýuwup arassalamak wajyp. Direlbor bilen işlenende kök akabanyň içinde 5-6 gezek towlamak bilen içindäki dargan pulpa we dentin dokumalary arassalap bolýar. Şeýdip birnäçe gezek gaýtalamak bilen kök akabanyň içiniň doly derejede arassalamaly hem giňeltmeli. Gerekli bolan ýagdaýlarda kök akabada endonontik guraly goýup rentgen barlag geçirmek ýerlikli hasap edilýär. Şeýle-de islege görä direlboryň ýogunyny kök akabany giňeltmek maksat bilen çalyşmak masalahat berilýär. Soňra kök akabanyň diwarlaryny ýylmamak maksat bilen endodontik guraly bolan raşpil bilen geçilýär.
Dişiň kök akabasyny mehaniki geçip bolmadyk ýagdaýlarda, himiki usul bilen geçilýär. Ýörite derman serişdelerini ulanmak bilen geçirilýär. Kök akabanyň içini doly derejede arassalanyp, soňra antyseptiki erginler bilen arassalanyp, içini guradylyp petiklemek maslahat berilýär.
6.Dişiň kök akabasyny doldurmak, haçanda içini doly derejede mehaniki we derman serişdeleri bilen arassalanandan soňra başlanýär. Häzirki zaman kök akaba üçin hamyrlar bilen doldurylýär. Endodontik gurallardan kök akabany dolduryjy /kanalonapolnitel/ we kök ştoferi arkaly amala aşyrylýar.
Hökmany şekilda dişiň kök akabasyny hamyr dolduryjylar /petikleýjiler/bilen doldurylyp bolnandan soňra rentgen barlagyny geçirmek wajypdyr. Sebäbi kök akaba doly dolman, ters taraplara geçilip artykmaç hamyr petikleýji goýulmagy mümkin.
Dişiň kök akabalary doly derejede doldurylmasa, periodontit keseli bejerildi diýip hasap etmek bolmaýär.
7.Dişleriň kök akablarynyň geçrjiligi pes ýa-da geçip bolmaýan ýagdaýlarda ,impregnasion usuly we derman serişdelerini elektroforez usulyny geçirmek maksada laýyk hasab edilýär.
Impergnasion usulyna birnäçe görnüşde hödürlenen usullar bar. Olardan giňden ulanylýany Ýa.S.Pekker we E.E.Platonowyň hödürlän usuly.
Ýa.S.Pekker tarapyndan hödürlenen kümüşlendirmek usuly.
Ingidrent 30%-suw ergini bolan nitrat kümüşi ,
Reduktor 4%-suw ergini gidrohinina
Bejergi geçirilýän dişiň köküne 2-3 damja 30%-suw ergini bolan nitrat kümüşi 2-3 min dowamynda mümkin bolan ýerlerine kök iňňesi bilen dikmagy birnäçe gezek gaýtalap, soňra 2-3 min dowamynda 4%-suw ergini gidrohininiň 3-4 danjasyny damdyrmaly. Şeýlelikde kök akabanyň mümkin bolan ýerlerini dolduryp ustini pamyga 4%-suw ergini gidrohininiň siňdirip goýmaly we 3-4 güniň dowamynda wagtlaýyn dentyn külkesi bilen ýapmak maslahat berilýär.
E.E.Platonowyň hödürlän kümüşlendirme usuly .
Ingidrent 30%-suw ergini bolan nitrat kümüşi,
25-30% naşatyr spirti :
Reduktor 10% formalin:
Taýarlanan dişe stomatologiki zübtegiň kömegi bilen 2-3 damja 30%-suw ergini bolan nitrat kümüşi 3 min dowamynda siňdirip iňňe bilen dikyzlandyrmaly, soňra akabanyň içini pamyk bilen guradyp täzeden arassa kümiş erginini iňňäniň kömegi bilen dolduryp, üstünden 25-30% naşatyr spirtini kök iňňesi bilen kök akabanyň içine itelemeli we yzy bilen 10% formalin erginini kök akabanyň içine näçe dykyp iteläp doldurmak maksada laýyk hereket hasap edilýär. Soňra pamygy siňdirilen 30%-suw ergini bolan nitrat kümüşi goýup üstiünden wagtlaýyn dentin külkesi bilen ýapylýar.
Ýa.S.Pekker we E.E.Platonowyň hödürlän usullaryny esasy üznüksiz fibroz periodontit keselinde gowy netije berýär.Emma üznüksiz granürleýji we granulamatoz periodontit kesellerinde derman erginleri bilen elektroforez usuly bejerginiň netijesini ýokarlandyrýar.
Elektroforez usuly.
Dişiň kök akabasynyň geçip bolýan ýerlerini mehaniki we derman serişdeleri bilen doly arassalap, soňra şol bejergi geçirilýän dişiň kök akabasyna aktyw elektrodyň ujini açyp daşyna ak pamyk ýuwkajyk orap derman syňdyrlyp içine dykmaly we ustyny mumiýa bilen doly ýapmaly .Derman serişdesi hökmünde 10% iýod kali we ş.m. düzminde polažytel we otersatel zarýat saklaýan erini ulanmak maslahat berilýär.Passyw elektrodi eliniň iç tarabyna çyglanan mata bilen berkidilýär.Elektrodi galwanyzasyýa geçirilýän abzala birleşdirilýär.Togyň güjini ýuwaşlyk bilen ýokarlandyryp şol dişde binjaly pessejik agyr peýda bolýança ýokrlandyrmaly.Tok güji 3 mA çenli. Bejerginiň dowamlygy 20 min çenli. Amal berjaý edilenden soň diş boşlugyny arassaja pamyk soňundan denty hamyry bilen ýapylýär.Bejergi 4-6 gezege çenly gaýtalap biliner.
Dişiň köküniň depejigindäki dokumalara täsir ederýaly fermentler toparyndan tripsin, himotripsi ulanmagy maslahat berilýär. Fermentlere ulanmak bilen elektroforez usulyny geçrlende bejerginiň dowamlygy köp kökli dişlerde 15 min. Bir kökli dişlerde 5 min. Tok güji 1,5-2 mA çenli, bejergi 2-3 gezek gaýtalanýar. Her gezek amal tamamlanandan soňra fermentlerden kök akabany doldurmaly we dentyn hamyr bilen ýapmaly. Ahyrky bejergiden soň hemişelik petikläp dişiň anatomiki gurluşyny dikeltmek maslahat berilýär.