- •Institutynyň talyplary üçin
- •Terapewtik stomatologiýanyň ösüşi we onuň öňünde durýan meseleler
- •Stomatologiýa gullugyny guramak
- •Häzirki zaman stomatologiýa gullugy şu aşakdaky görnüşlerden ybarat:
- •2.1. Stomatologyň otagynyň guralyşyna talaplar we kadalar.
- •Stomatolog lukmanyň otagynda şu aşakdaky enjamlar bolmaly:
- •Terapewtik stomatologiýada aseptika we antiseptika
- •Sterilizasiýa we dezinfeksiýa
- •Amidopirin synagynda Ulanylýan erginiň düzümi şu aşakdakylardan ybarat:
- •Agyz boşlugyndaky synalaryň we dokumalaryň gurluşy we ýerine ýetirýän işleri
- •3.1. Agzyň nemli bardasy
- •3.1.1. Agzyň dürli bölümlerindäki nemli bardanyň gurluşy
- •3.1.2. Agzyň nemli bardasynyň ýerine ýetirýän işleri
- •3.2. Sülekeý mäzleri, sülekeý we agyz boşlugynyň suwuklygy
- •3.2.1. Sülekeý mäzleri
- •3.2.2. Sülekeý we agyz boşlugynyň suwuklygy
- •3.2.3. Sülekeýiň ýerine ýetirýän funksiýalary
- •We ösüp çykyş möhletleri
- •3.3.1. Dişleriň anatomik gurluşy
- •3.3.1.2. Hemişelik dişler
- •3.3.2. Dişiň gaty dokumalarynyň gistologik gurluşy, himiki düzümi we ýerine ýetirýän işleri
- •3.4. Agyz boşlugynyñ mikroflorasy
- •3.5. Agyz boşlugynyñ goraýjy mehanizmleri
- •3.5.1. Mahsus däl goraýyş faktorlar
- •3.5.2. Mahsus goraýyş faktorlar
- •Mahsus goraýyş faktorlar
- •Agyz agzalarynyň ýagdaýlaryny anyklamagyň usullary
- •4.1. Näsagdan sorag-ideg edilişi (subýektiw barlaglar)
- •4.2. Obýektiw barlag usullary
- •4.2.1. Seretmeklik
- •4.2.1.1 Daşky serediliş
- •4.2.1.2. Agyz boşlugyna seretmek.
- •Dişleriň etlerine seretmek
- •Cpitn indeksiniň kesgitlenişi
- •Agyz boşlugynyň gigiýeniki ýagdaýlarynyň kesgitlenişi
- •4.2.1.3. Agyz boşlugynyň içki bölegine seretmek
- •Agzyň nemli bardasynda bolup geçýän patologik hadysalar
- •4.2.1.4. Dişlere seretmeklik
- •4.2.2. Dişleriň perkussiýasy
- •4.2.3. Palpasiýa barlagy
- •4.2.4. Temperatura duýujylygyny anyklamak.
- •4.2.5. Diş dokumalarynyň ýagdaýlarynyň elektrik togunyň kömegi bilen anyklanylyşy
- •4.2.6. Rentgen anyklaýyş usullary
- •Rentgen barlaglaryň usullary:
- •4.2.7. Transillýuminasiýa anyklaýyş usuly
- •4.2.8. Lýuminesent barlag usuly
- •4.2.9. Funksional takyklamalar
- •4.2.10. Funksional barlaglary
- •4.2.11. Laboratoriýa barlag usullary
- •4.3 Stomatologik näsaglarynyň hasaba alnyş kartasy
- •Kariýesden özge zeperlenmeler
- •Kariýesden özge zeperlenmeler.
- •Syrçanyň kemterliligi (gipoplaziýasy)
- •Dişleriň menekliligi (flýuorozy).
- •Syrçanyň artykmaçlygy (giperplaziýasy)
- •Dişler ösüp çykanyndan soňraky döwürlerde ýüze çykýan kariýesden özge zeperlenmeler
- •Pahna şekilli kemtik.
- •Dişleriň gaty dokumalarynyň patologik sürtülmesi
- •Dişleriň eroziýasy
- •Dişleriň gaty dokumalarynyň nekrozy
- •Dişleriň himiki (turşulardan) nekrozy
- •Dişleriň ýiti şikeslenmesi
- •Dişleriň kariýesi
- •6.2. Dişleriň kariýesiniň toparlara bölünişi
- •6.3. Kariýesiň klinikasy
- •6.4. Dişleriň kariýesiniň patologik anatomiýasy
- •6.5. Diş kariýesiniň döreýişiniň nazary ýollary (takyklamalary)
- •Şats we Martiniň helasiýa teoriýasy
- •Kariýesiň döremeginiň häzirki zaman düşündirilişi
- •Surat № 6.6. Kariýesiň döreýşiniň taslamasy.
- •6.6. Diş kariýesiniň bejerlişi
- •Blek boýunça kariýes köwekleriniň klaslara bölünişi
- •I klas kariýes ojaklarynyň şekil aýratynlyklary.
- •III klas kariýes köwekleriniň şekilleri.
- •IV klas kariýes köwekleriniň görnüşleri.
- •V klas kariýes köweginiň taýýarlanyşy.
- •6.6.2. Petikleýji serişdeler
- •6.6.2.1. Wagtlaýyn ulanylýan petikleýjiler.
- •6.6.2.2. Aralaýjylar.
- •6.6.2.3. Hemişelik petikleýjiler
- •Sementleriň oňaýly taraplary:
- •Sementleriň oňaýsyz taraplary:
- •Petikleýjileri gatatmaklyk üçin ulanylýan fotopolimerzatorlar (gatadyjy çyralar) we olaryň ulanylyşy
- •6.6.3. Gaýtadan dikeldiji serişdeler bilen köwekleri doldurmaklygynyň tapgyrlary
- •6.7. Kariýesiň bejergisinde goýberilýän säwlikler we gaýra üzülmeler
- •Dişleriň pulpasy
- •7.1.1. Dişiň pulpasynyň anatomiki, gistologiki gurlyşy we fiziologiki aýratynlygy
- •7.1.2. Diş pulpasynyň gistologiki gurluşy
- •Diş pulpasynyň gistohimiýasy
- •7.1.3. Diş pulpasynyň gan üpjinçiligi.
- •7.1.4. Diş pulpasynyň nerw üpjinçiligi
- •7.1.5.Diş pulpasynyň ýerine ýetirýän işleri.
- •Iýmitlendiriş
- •Iýmitlendiriş işjeňligi
- •7.3. Dişiň pulpit keselleriniň sebäpleri.
- •7.3.1. Döreýiş sebäpleri.
- •7.4. Diş pulpasynyň çişmesiniň geçiş aýratynlygy, morfogenezi, mikrosirkulýator üýtgeşmesi.
- •7.3. Surat. Diş kök akabasynyň esasy arteriolynyň diwarynyň ultrodüzmi.
- •7.5. Diş pulpasynyň çişmesiniň toparlara bölünişi.
- •7.6. Pulpidiň geçiş alamatlary we anyklanyşy.
- •7.6.1.Ýiti ojaklaýyn pulpit.
- •7.6.2.Ýiti ýaýraň pulpit.
- •7.6.3. Üznüksiz fibroz pulpit.
- •7.6.4.Üznüksiz gipertrofiki pulpit.
- •7.6.5. Üznüksiz çüýreme (gangrenoz) pulpit
- •7.6.6. Üznüksiz pulpidiň ýitileşmegi.
- •7.7. Dişleriň pulpit keselleriniň bejerliş usullary
- •Bejerliş usullar
- •7.7.2. Pulpit keselini wital amputasyýa geçiriliş aýratynlygy.
- •7.13. Surat. Wital ekistropasiýa amputasion usuly
- •7.7.3. Hirurgiki usuly.
- •7.7.3.1. Pulpany wital ekstirpasyýa geçirilişi.
- •Pulpit bejerlende wital ekistropasyýa usulynyň geçiriliş tapgyry
- •7.7.3.2. Pulpanyň dewital ekistropasyýa geçirilişi
- •7.7.3.3. Pulpanyň dewital amputasyýa geçirilişi
- •Pulpit kesellerini bejerlende göýberilýän säwlikler we gaýry üzülmeler
- •VIII Bap Periodont dokumanyň çişmesi (infilomkatiýasy)
- •8.1. Periodont dokumanyň anatomiki -fiziologiki aýratynlygy.
- •8.3. Surat. Periodont süýmleriniň keseligine ýerleşişi, diş keseligine keseilende.
- •8.6. Surat. Periodontdaky epitelial galyndylary.
- •Periodontyn işjeňligi.
- •8.2. Periodontitiň sebapleri.
- •8.3. Periodontitiň (döreýşi geip çykyşy, geçiş aýratynlygy) patogenezi
- •8.4. Periodontit keselleriniň toparlara bölünişi.
- •8.5. Periodontit keseliniň geçiş aýratynlygy.
- •8.5.1. Dişiň köküniň depejigindäki ýiti periodontit.
- •8.5.2.Üznüksiz periodontitler
- •8.5.2.1.Üznüksiz fibroz periodontit.
- •8.5.2.2. Üznüksiz granurleýji periodontit
- •8.5.2.3. Üznüksiz granulamatoz periodontit
- •8.18. Surat. Üznüksiz gramulýomtoz periodontit.
- •8.5.2.4. Üznüksiz periodontitiň ýitileşmesi
- •Patomorfologiki üýtgeşmeler.
- •Periodontit kesellerini bejerliş usullary
- •8.6. Periodontitleriň bejerlişi.
- •Dişiň periodontit keselini bejermekligi şu aşakdaky tertiplerde amala aşyrmak ýerlikli hasap edilýär:
- •Ýiti periodontit keselini bejermekligiň aýratynlygy
- •Bir kökli dişiň bejerilişi
- •Köp kökli dişiň ýiti periodontit keselini bejerlişi Näsag ilkinji gezek ýüz tutanda
- •Üznüksiz periodontidiň bejerlişi
- •Bir kökli dişleriň bejerliş aýratynlygy
- •Köp kökli dişleriň bejerliş aýratynlygy
- •Üznüksiz periodontidiň ýitileşmesiniň bejeriliş aýratynlygy.
- •Periodontit keselini bejerlýärkä we bejergiden soňki göýberilýän säwlikler we gaýry üzülmeler.
- •Parodontyň keselleri
- •9.1. Umumy maglumatlar.
- •9.2. Parodont keselleriniň toparlara bölünişi.
- •9.3. Parodontyň gurluşy.
- •9.4. Parodontyň funksiýalary.
- •9.5. Parodont keselleriniň sebäpleri.
- •9.6. Parodont kesellerinde patologoanatomik alamatlar.
- •9.7. Parodont keselleriniň anyklanyş - barlag usullary.
- •9.1. Görkeziji. Parodont keselleriniň dürli görnüşlerinde
- •9.8. Parodont keselleriň geçiş alamatlary
- •9.8.1. Gingiwit
- •9.8.2. Parodont kesellerinde dişetiniň melanoz tegmildi.
- •9.19. Surat Dişetindäki melanoz tegmildiň goýylyk
- •9.8.3. Parodontit.
- •9.8.4. Parodontoz.
- •9.8.5. Parodontoliz (parodontyň beterleşip ereýän idiopatik keselleri).
- •9.8.6. Parodontomalar.
- •9.9. Parodont keselleriniň bejerlişi.
- •9.9.1. Ýerli bejergi.
- •9.9.2. Umumy bejerlişi.
- •9.9.3. Hirurgik bejerliş usuly.
- •9.9.4. Fiziki bejerji usuly.
- •9.9.5. Ortopedik bejerliş usuly.
- •9.10. Parodont keselli näsaglara bejeriş – keseliň öňüni alyş kömeginiň guralşy.
- •Stomatogen ýokanç ojaklary we ojakly – şertlendirlen keseller.
- •Bejerliş aýratynlygy
- •Agyz boşlugynyň nemli bardasynyň keselleri
- •11.1. Agzyň nemli bardasynda keselleriniň görnüşlere bölnüşi
- •Ýokanç keseller:
- •III. Allergiki we zäherli-allergiki keseller:
- •IX. Rakoňýany keseller, howypsyz we howyply çişler:
- •II. Ýokanç keseller:
- •IV. Ekzogen zäherlenmelerde, agzyň nemli bardasynyň üýtgeşmeleri.
- •11.2. Şikesli zeperlenmeler
- •11.2.1. Mehaniki şikeslenme
- •11.2.1.1. Ýiti mehaniki zeperlenme
- •11.2.1.2. Üznüksiz mehaniki zeperlenme
- •11.2.2. Himiki zeperlenme.
- •11.2.3. Fiziki zeperlenilme.
- •11.2.3.1. Galwanizm.
- •11.2.3.2. Şöhle keseli
- •11.2.3.3. Äň-ýüz sebtindäki täze dömmeleriň şöhle bejergisinde agzyň nemli bardasynyň üýtgemeleri.
- •11.2.4. Leýkoplakiýalar
- •Owunjak düwünçejikleri bolan gaty we ýumşak gaňşyrawgyň nemli bardasynyň gipertozy çykaryjy akabanyň giňeldilen nokatly bolan giperplazirlenen sülekeý mäzleri.
- •11.2.5. Paşkowyň ýumşak leýkoplakiýasy
- •11.2.6. Kennonyň ak ýumşak haly
- •11.3. Ýokanç keseller
- •11.3.1. Wirus keseller
- •11.3.1.1. Ýönekeý (adaty) gerpes
- •11.3.1.2. Gurşaýjy gerpes.
- •11.3.1.3. Gerpetiki angina
- •11.3.1.4. Ýiti respirator wirus ýokanç keselleri.
- •11.3.1.5. Agsal keseli
- •11.3.1.6. Agyz boşlugyndaky aids ýokanç keseli.
- •11.3.2. Wensanyň ýaraly – çüýreme stomatiti
- •11.3.3. Mereziýel keseli
- •11.3.4. Inçekesel.
- •11.3.5. Kandidoz (Agyz boşlugyň nemli bardasynyň köpüklemesi)
- •Agyz burçynyň jaýrykly mikotik (hamyrmaýaly) çişmesi.
- •11.4. Allergiýa keselleri.
- •11.4.1. Käbir allergiki keselleriň kliniki alamatlary
- •11.4.1.1. Anafilaktiki şok.
- •11.4.1.2. Kwinkäniň angionewrotik çişgini
- •11.4.1.3. Derman allergiýasy.
- •Kataral we kataral-gemorragik stomatit (heýlit, glossit).
- •11.4.2. Köp görnüşli şypyljaýan eritema
- •11.4.3. Üznüksiz gaýtalanýan aftoz stomatit.
- •11.4.4. Behçetiň (sindromy) alamatlar toplumy.
- •11.4.5. Şegreniň (sindromy) alamatlar toplumy
- •11.6. Gipowitaminozlarda agzyň nemli bardasynyň ütgemeleri.
- •11.7. Käbir ulgamlaýyn kesellerde agzyň nemli bardasynyň ütgeýşi
- •11.7.1. Aşgazan-içege ýollarynyň kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemeleri
- •Agzyň nemli bardasynyň bozulmagy
- •11.7.2. Ýürek-damar kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •11.7.3. Içki mäz (endokrin) kesellerde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •11.7.5. Gan emele getiriş ulgamynyň kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •Agzyň nemli bardasynyň eroziw – ýaraly zeperlenmegi.
- •11.7.6. Nerw ulgamynyň kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •11.7.6.1. Stomalgiýa (glossalgiýa).
- •11.7.6.2. Tagam alyşyň bozulmagy
- •11.7.6.3. Sülekeý çykmagyň bozulmagy
- •11.8. Deri kesellerinde agzyň nemli bardasynyň üýtgeşmeleri
- •11.8.1. Gyzyl ýasy demrew
- •11.8.2. Pakgarçak keseli
- •11.8.3. Pemfigoid
- •11.8.4. Gyzyl gurt keseli
- •11.8.5. Dýuringiň dermatiti
- •11.9. Diliň anomaliýasy we aýratyn keselleri
- •11.9.1. Gasynly dil
- •11.9.2. Gara (saçly) dil
- •11.9.3. Deskwamatiw glossit
- •11.9.4. Rombgörnüşli glossit
- •11.10. Heýlitler
- •11.10.1. Eksfoliýatiw heýlit (tozgalaýan)
- •11.10.2. Glandulýar heýlit
- •11.10.3. Aktiniki we meteorologik heýlitler
- •11.10.4. Allergik gatnaşyk heýlit
- •11.10.5. Atopiki heýlit (adaty däl heýliti)
- •11.10.6. Ekzematoz heýliti
- •11.10.7. Makroheýlit (Melkerson – Rozentalyň alamaty)
- •11.11. Agzyň nemli bardasynyň we dodagyň gyzyl gaýmasynyň howply dömmä getiriji keselleri
- •11.11.1. Howply dömmä getiriji hadysalarynyň toparlara bölünşi
- •11.11.2. Boueniň keseli
- •11.11.3. Rak öň ýany siňňiller
- •11.11.4. Dodagyň gyzyl gaýmasynyň rak öň ýany çäkli giperkeratozy
- •11.11.5. Manganoftiniň rak öň ýany abraziw heýliti
- •11.11.6. Deri siňňili
- •11.11.7. Keratoakantoma.
- •11.11.8. Rak öň ýany keselleriň öňüni alyş çäreleri
- •11.1. Diş ýokundylary
- •Diş daşlaryny aýyrmak
- •Edebiýat sanawy
8.5.2.4. Üznüksiz periodontitiň ýitileşmesi
Üznüksiz periodontit keselleriň arasynda granürleýji we granulýomatoz görnüşleri iň köp ýitileşýärler, emma fibroz gornüşi olara garanynda ýitileşen ýagdaýlary seýrek duşýar.
Geçiş aýratynlygy: Üznüksiz periodontitleriň ýitileşmesiniň ýiti periodontit keselinden kliniki tapawudy ýok diýip hasap edip bolar. Ka halatlarda ýiti periodontit keseliniň kliniki başlanyşy, üznüksiz periodontit keseline meňzeş bolmak bilen tapawutlandyrmak kynçylyk döredýär, sebäbi periodontit keseliniň iki görnüşindede üznüksiz uzaga çekýän öz özünden köpelýän ýürege düşýän agyry, äň süňküni gurşap alýan ýumşak dokumanyň ýellenmegi, sebitdäki limfa damarlarynyň üýtgemegi, ulalmagy we agyry doremegi, kesellän dişiň yrgyldamagy, palpasyýa edilende dişiň köküniň deňiňde nemli bardanyň çişen we güýçli agyry bolmagy bilen baglydyr.
Şeýle hem köp näsaglarda kelle agyry, ýürek bulanma, uky bozulmak, bedeniň umumy gyzgyny ýokarlanmagy, leýkositoz we ECD ýokarlanmagy bolup geçýär. Emma periodont dokumada süňk dokumanyň üýtgemegi, şeýle hem iriň suwikligini çykarýan (swiş) ýodajygynyň bolmagy, äň sebitlerinde iriňli çiş keselleriniň dörär diýýän pikiri aýdyp bolmaz, ýöne üznüksiz periodontit keselinde, kafedramyzyň geçiren ylmy işlerinde we başga alymlary ylymy islerine ünsüňi çekseň 37-54% çenli odontogen iriňli çis kesellerine (absçes,flegmona) sebäp bolanlygyny mälimdir. (Paşayew G., Kulow M. 1999).
Bu keselleri tapawutlandyrmakda rentgen barlagynyň uly orny bardyr. Üznüksiz periodontit keselleriniň ýitilesmeginde rentgen barlagyň netyjesine ünsüňi çekseň üznüksiz periodontit keseliniň haýsy görnüşi ýitilesen bolsa, şonuň görnüşine menzeşligini ýüze çykaryp bolýar. Kafedramyzda geçirilen ylmy işlere ünsüňi özüňe çekseň üznüksiz periodontit keselleriniň içinde 53%-de çenlisi granurleyji, 36% fibroz, hem diňe 11% çenlisi granulýomatoz periodontit keseliniň ýitileşmesi odontogen iriňli çiş keseliniň sebäbi bolanlygyny ýüze çykaryldy. (Kulow M. 1999).
Rentgen şekillaryna ünsüňi çekseň onda üznüksiz periodontit keseliniň ýitileşmesinde şekillar bulaşyk ýagdaýdalygyny ýagny süňk dokunanyň düzüminiň bozulanlygy emma üznüksiz periodonti keseline seredeniňde tapawutly bolýar.
Patomorfologiki üýtgeşmeler.
Üznüksiz periodontit keseliniň patologiki üýtgeşmesi alawlamanyň dowamlygyna we umumy bedeniň garşylyk güýjüne bagly bolýar. Esasan hem suwuklygyň mukdary neýtrofil leýkositleriň, öýjükleriň süýmleriň sanynyň köpelmegi bolup geçýär.
Periodontit kesellerini bejerliş usullary
Adaty Hirurgiki
Kesellän periodontit keselli Amputasiýa
Dişleriň kök akabalaryny Rezeksiýa
Mehaniki we derman serişdeleri Gemoseksiýa
Bilen arassalamak we akabalary
Häzirki zaman petikleýji hamyrlar
Bilen petiklemek. Fizioterapewtiki ,
Antybiotik we ş.m. terapiýa geçirmek.
8.6. Periodontitleriň bejerlişi.
Odontogen ojakly ýokanyçlara garşy göreşmek dürli ugurdaky lukmanlaryň şunky günde iň bir wajyp meseleleriniň biridir.Bu barada dürli ugurda geçrlen ylmy barlag işler odontogen ojakly ýokançlaryň umumy beden keselleriniň döremeginde we beden agzalaryň weýran bolmagyna uly ýardam berýanlygyny mälim etdiler. Periodont dokumadaky emele gelen odontogen ýokanç ojaklary umumy bedenyň zäherlenmegine we garşylyk güýjiň peselmegine ýardam berýär.
Şunki günde periodontit keselini bejermek barada dürli görnüşdäki gowy netije berýän usullar öne sürülýär. Bejerginiň esasy maksady ilki bilen agyryny we ýygnanýan iriň suwuklygyny azaltmak hem soňra soňuna çykmak, ýagny dişiň kök akabasyny mehaniki arassalap açyp, kesellän dişiň köküniň depesindäki ýokanç ojagyna ýygnanan kesel dörediji mikroorganizimleri we suwuklygyň soňuna çykyp, soňra kök akabanyň içini doly petiklemekden ybaratdyr.
Bejergi esasy iki taraplaýyn alnyp barmaly, ilkinjisi ýerli dişiň köküniň ujuna ýygnanan iriňli ojagyň sonuna çykmak bolsa, ikilenjisi näsagyň umumy ýagdaýyna görä gerekli bolsa umumy bejergiler (antybiotikler, sulfalinamidler, witaminler we ş.m.) geçirilmek wajypdyr.
Dişiň periodontit keselini ýerli bejerlende, dişiň kök akabasynyň içini endodontiki usuly bilen mehaniki arassalamaklygyň orny ulydyr. Emma geçirilen ylmy barlaglaryň netijesine ünsüňi çekseň kök akabanyň içini arassalananda 70 % çenlisi doly arassalap bolýar, galany kök akabanyň geçrjiligi pes ýada geçip bolmaýanlygy endodontik gurallarynň näçe kämileşen görnüşi bolmagy ýerne ýetrýän işleri doly we dogry berjaý etmäge ýardam berýär. Şonuň üçin hem şu günki günde endodontik gurallary kamileşdirmek iň bir wajyp meseleleriniň biridir.
Häzirki zamanda kesellän dişleriň kök akabalarynyň içindäki ýumşan we dargan dokumalardan arassalamak üçin ultrasesi ulanylýar. Bu usul kök akabanyň içini arassalananda doly arassalamaga we lukmanyň ýerne ýetrlýän işini aňsatlaşdyrýar.
Dişiň köküniň ujyndaky kesel dörediji mikrofloralara garşy antyseptik erginleri saýlap almak we ony ýerlikli ulanmak stomatologiki amalynyň iň bir wajyp meseleleriniň biri bolmak bilen, şu günki günde dürli gornüşdäki antyseptikler ulanylýar. Olardan giňden ulanylýanlar rapol, karbolowi turşisi, lizol, formalin, permanganat kalia, perkis wodorodi, we ş.m .
Derman serişdeler bilen keselli bolan dişiň kök akabasynyň içini arassalamak bejeriş işlerini geçirilýän wagty wajyp meseleleriň biri bolup durýar. Kök akabalaryň içini doly we dogry arasalamak üçin şu günki günde giňden aşgärleri, turşulyklary we formalynler ulanylýar, emma bularyň öz boluşly ýetmezçilikleri mälimdir. Bu serişdeleri ulanylanda kök akabadaky weýran bolan dokumalary doly saplandyryp bolmaýar we daş töweregindäki sagdyn dokumalara zyýanly täsiri bolup, morfologiki üýtgeşmeleri ýüze çykýar. Şeýle ýagdaýlar bolsa stomatologiki amalynda gös-göni bu serişdeleri ulanmakdan ýüz öwürýär.
Öz döwründe M.I.Groşikow tarapyndan geçirilen barlag işlerinde kök akabadan aýrylan çüýrän dokumalarda antybiotiklerden peniçilinler, biomiçin we ş.m. serişdeleriň duýujylygy barlygyny anyklanmak bilen bu serişdeleri kök akabany ýuwmak, arassalamakda we petikleýjilere garyp doldurmakda giňden ulanyldy.
Emma periodontit kesellerini bejerlende dürli görnüşdäki antybiotikleri giňden ulanylmagy, mikroorganizimleriň täze görnüşleri ýüze çykyp başlanlygyny aýratyn alymlar tarapyndan beýan edildi. Muniň özy periodontit keselini bejerilende birnäçe görnüşdäki antybiotikleri ulanmagy talap edýär.
Labarator barlaglaryň esasynda odontogen ýokanyç ojaklarynda haýsy görnüşdäki mikrofloralaryň we bakterýanyň barlygyny anyklamak arkaly gerekli bolan antybiotikleri seçip, saýlap almaga ýardam berýär. Şu günki günde odontogen ýokanç ojaklaryndaky mikroflora garşy lewomiçetin, tetroçiklin, eritromiçinleri nitrofuran topardaky antybiotikler giňden ulanylýar, emma peniçilinler toparyny kesel döredijileriň garşysyna täsiri pes bolanlygy üçin kän bir ulanylmaýar. Ýene-de bir bellemeli wajyp meseleleriň birem antybiotikleri ulanmak bilen umumy bedeniň duýjylygy (allargiki duýjlygy) ýokarlanýar. Kafedramyzyň geçiren ylmy işlerine ünsiňi çekseň ýiti we üznüksiz periodontit kesellerini bejerilende antybiotikler, fermentler toparyny giňden ulanylýar.
Weýran bolan dokumalary çüýreýdiji we dargadyjy häsiýetleri bolan fermentler we duýjylygyny anyklanyp antybiotikler ulanylanda kök akabanyň içindäki weýran bolan galyndylary çykarmaga hem kesel dörediji mikroblar ýok etmäge uly ýardam berýär. Şeýlelikde bejergide ulanylýan antybiotikleriň kesel dörediji bakterýalara garşy täsirini ýokarlandyrmaga uly itergi berýär we kök akabanyň içindäki mikroflorany dargydýar hem umumy bedeniň zäherlenmegini öňüni almaga ýardam berýär.