- •Institutynyň talyplary üçin
- •Terapewtik stomatologiýanyň ösüşi we onuň öňünde durýan meseleler
- •Stomatologiýa gullugyny guramak
- •Häzirki zaman stomatologiýa gullugy şu aşakdaky görnüşlerden ybarat:
- •2.1. Stomatologyň otagynyň guralyşyna talaplar we kadalar.
- •Stomatolog lukmanyň otagynda şu aşakdaky enjamlar bolmaly:
- •Terapewtik stomatologiýada aseptika we antiseptika
- •Sterilizasiýa we dezinfeksiýa
- •Amidopirin synagynda Ulanylýan erginiň düzümi şu aşakdakylardan ybarat:
- •Agyz boşlugyndaky synalaryň we dokumalaryň gurluşy we ýerine ýetirýän işleri
- •3.1. Agzyň nemli bardasy
- •3.1.1. Agzyň dürli bölümlerindäki nemli bardanyň gurluşy
- •3.1.2. Agzyň nemli bardasynyň ýerine ýetirýän işleri
- •3.2. Sülekeý mäzleri, sülekeý we agyz boşlugynyň suwuklygy
- •3.2.1. Sülekeý mäzleri
- •3.2.2. Sülekeý we agyz boşlugynyň suwuklygy
- •3.2.3. Sülekeýiň ýerine ýetirýän funksiýalary
- •We ösüp çykyş möhletleri
- •3.3.1. Dişleriň anatomik gurluşy
- •3.3.1.2. Hemişelik dişler
- •3.3.2. Dişiň gaty dokumalarynyň gistologik gurluşy, himiki düzümi we ýerine ýetirýän işleri
- •3.4. Agyz boşlugynyñ mikroflorasy
- •3.5. Agyz boşlugynyñ goraýjy mehanizmleri
- •3.5.1. Mahsus däl goraýyş faktorlar
- •3.5.2. Mahsus goraýyş faktorlar
- •Mahsus goraýyş faktorlar
- •Agyz agzalarynyň ýagdaýlaryny anyklamagyň usullary
- •4.1. Näsagdan sorag-ideg edilişi (subýektiw barlaglar)
- •4.2. Obýektiw barlag usullary
- •4.2.1. Seretmeklik
- •4.2.1.1 Daşky serediliş
- •4.2.1.2. Agyz boşlugyna seretmek.
- •Dişleriň etlerine seretmek
- •Cpitn indeksiniň kesgitlenişi
- •Agyz boşlugynyň gigiýeniki ýagdaýlarynyň kesgitlenişi
- •4.2.1.3. Agyz boşlugynyň içki bölegine seretmek
- •Agzyň nemli bardasynda bolup geçýän patologik hadysalar
- •4.2.1.4. Dişlere seretmeklik
- •4.2.2. Dişleriň perkussiýasy
- •4.2.3. Palpasiýa barlagy
- •4.2.4. Temperatura duýujylygyny anyklamak.
- •4.2.5. Diş dokumalarynyň ýagdaýlarynyň elektrik togunyň kömegi bilen anyklanylyşy
- •4.2.6. Rentgen anyklaýyş usullary
- •Rentgen barlaglaryň usullary:
- •4.2.7. Transillýuminasiýa anyklaýyş usuly
- •4.2.8. Lýuminesent barlag usuly
- •4.2.9. Funksional takyklamalar
- •4.2.10. Funksional barlaglary
- •4.2.11. Laboratoriýa barlag usullary
- •4.3 Stomatologik näsaglarynyň hasaba alnyş kartasy
- •Kariýesden özge zeperlenmeler
- •Kariýesden özge zeperlenmeler.
- •Syrçanyň kemterliligi (gipoplaziýasy)
- •Dişleriň menekliligi (flýuorozy).
- •Syrçanyň artykmaçlygy (giperplaziýasy)
- •Dişler ösüp çykanyndan soňraky döwürlerde ýüze çykýan kariýesden özge zeperlenmeler
- •Pahna şekilli kemtik.
- •Dişleriň gaty dokumalarynyň patologik sürtülmesi
- •Dişleriň eroziýasy
- •Dişleriň gaty dokumalarynyň nekrozy
- •Dişleriň himiki (turşulardan) nekrozy
- •Dişleriň ýiti şikeslenmesi
- •Dişleriň kariýesi
- •6.2. Dişleriň kariýesiniň toparlara bölünişi
- •6.3. Kariýesiň klinikasy
- •6.4. Dişleriň kariýesiniň patologik anatomiýasy
- •6.5. Diş kariýesiniň döreýişiniň nazary ýollary (takyklamalary)
- •Şats we Martiniň helasiýa teoriýasy
- •Kariýesiň döremeginiň häzirki zaman düşündirilişi
- •Surat № 6.6. Kariýesiň döreýşiniň taslamasy.
- •6.6. Diş kariýesiniň bejerlişi
- •Blek boýunça kariýes köwekleriniň klaslara bölünişi
- •I klas kariýes ojaklarynyň şekil aýratynlyklary.
- •III klas kariýes köwekleriniň şekilleri.
- •IV klas kariýes köwekleriniň görnüşleri.
- •V klas kariýes köweginiň taýýarlanyşy.
- •6.6.2. Petikleýji serişdeler
- •6.6.2.1. Wagtlaýyn ulanylýan petikleýjiler.
- •6.6.2.2. Aralaýjylar.
- •6.6.2.3. Hemişelik petikleýjiler
- •Sementleriň oňaýly taraplary:
- •Sementleriň oňaýsyz taraplary:
- •Petikleýjileri gatatmaklyk üçin ulanylýan fotopolimerzatorlar (gatadyjy çyralar) we olaryň ulanylyşy
- •6.6.3. Gaýtadan dikeldiji serişdeler bilen köwekleri doldurmaklygynyň tapgyrlary
- •6.7. Kariýesiň bejergisinde goýberilýän säwlikler we gaýra üzülmeler
- •Dişleriň pulpasy
- •7.1.1. Dişiň pulpasynyň anatomiki, gistologiki gurlyşy we fiziologiki aýratynlygy
- •7.1.2. Diş pulpasynyň gistologiki gurluşy
- •Diş pulpasynyň gistohimiýasy
- •7.1.3. Diş pulpasynyň gan üpjinçiligi.
- •7.1.4. Diş pulpasynyň nerw üpjinçiligi
- •7.1.5.Diş pulpasynyň ýerine ýetirýän işleri.
- •Iýmitlendiriş
- •Iýmitlendiriş işjeňligi
- •7.3. Dişiň pulpit keselleriniň sebäpleri.
- •7.3.1. Döreýiş sebäpleri.
- •7.4. Diş pulpasynyň çişmesiniň geçiş aýratynlygy, morfogenezi, mikrosirkulýator üýtgeşmesi.
- •7.3. Surat. Diş kök akabasynyň esasy arteriolynyň diwarynyň ultrodüzmi.
- •7.5. Diş pulpasynyň çişmesiniň toparlara bölünişi.
- •7.6. Pulpidiň geçiş alamatlary we anyklanyşy.
- •7.6.1.Ýiti ojaklaýyn pulpit.
- •7.6.2.Ýiti ýaýraň pulpit.
- •7.6.3. Üznüksiz fibroz pulpit.
- •7.6.4.Üznüksiz gipertrofiki pulpit.
- •7.6.5. Üznüksiz çüýreme (gangrenoz) pulpit
- •7.6.6. Üznüksiz pulpidiň ýitileşmegi.
- •7.7. Dişleriň pulpit keselleriniň bejerliş usullary
- •Bejerliş usullar
- •7.7.2. Pulpit keselini wital amputasyýa geçiriliş aýratynlygy.
- •7.13. Surat. Wital ekistropasiýa amputasion usuly
- •7.7.3. Hirurgiki usuly.
- •7.7.3.1. Pulpany wital ekstirpasyýa geçirilişi.
- •Pulpit bejerlende wital ekistropasyýa usulynyň geçiriliş tapgyry
- •7.7.3.2. Pulpanyň dewital ekistropasyýa geçirilişi
- •7.7.3.3. Pulpanyň dewital amputasyýa geçirilişi
- •Pulpit kesellerini bejerlende göýberilýän säwlikler we gaýry üzülmeler
- •VIII Bap Periodont dokumanyň çişmesi (infilomkatiýasy)
- •8.1. Periodont dokumanyň anatomiki -fiziologiki aýratynlygy.
- •8.3. Surat. Periodont süýmleriniň keseligine ýerleşişi, diş keseligine keseilende.
- •8.6. Surat. Periodontdaky epitelial galyndylary.
- •Periodontyn işjeňligi.
- •8.2. Periodontitiň sebapleri.
- •8.3. Periodontitiň (döreýşi geip çykyşy, geçiş aýratynlygy) patogenezi
- •8.4. Periodontit keselleriniň toparlara bölünişi.
- •8.5. Periodontit keseliniň geçiş aýratynlygy.
- •8.5.1. Dişiň köküniň depejigindäki ýiti periodontit.
- •8.5.2.Üznüksiz periodontitler
- •8.5.2.1.Üznüksiz fibroz periodontit.
- •8.5.2.2. Üznüksiz granurleýji periodontit
- •8.5.2.3. Üznüksiz granulamatoz periodontit
- •8.18. Surat. Üznüksiz gramulýomtoz periodontit.
- •8.5.2.4. Üznüksiz periodontitiň ýitileşmesi
- •Patomorfologiki üýtgeşmeler.
- •Periodontit kesellerini bejerliş usullary
- •8.6. Periodontitleriň bejerlişi.
- •Dişiň periodontit keselini bejermekligi şu aşakdaky tertiplerde amala aşyrmak ýerlikli hasap edilýär:
- •Ýiti periodontit keselini bejermekligiň aýratynlygy
- •Bir kökli dişiň bejerilişi
- •Köp kökli dişiň ýiti periodontit keselini bejerlişi Näsag ilkinji gezek ýüz tutanda
- •Üznüksiz periodontidiň bejerlişi
- •Bir kökli dişleriň bejerliş aýratynlygy
- •Köp kökli dişleriň bejerliş aýratynlygy
- •Üznüksiz periodontidiň ýitileşmesiniň bejeriliş aýratynlygy.
- •Periodontit keselini bejerlýärkä we bejergiden soňki göýberilýän säwlikler we gaýry üzülmeler.
- •Parodontyň keselleri
- •9.1. Umumy maglumatlar.
- •9.2. Parodont keselleriniň toparlara bölünişi.
- •9.3. Parodontyň gurluşy.
- •9.4. Parodontyň funksiýalary.
- •9.5. Parodont keselleriniň sebäpleri.
- •9.6. Parodont kesellerinde patologoanatomik alamatlar.
- •9.7. Parodont keselleriniň anyklanyş - barlag usullary.
- •9.1. Görkeziji. Parodont keselleriniň dürli görnüşlerinde
- •9.8. Parodont keselleriň geçiş alamatlary
- •9.8.1. Gingiwit
- •9.8.2. Parodont kesellerinde dişetiniň melanoz tegmildi.
- •9.19. Surat Dişetindäki melanoz tegmildiň goýylyk
- •9.8.3. Parodontit.
- •9.8.4. Parodontoz.
- •9.8.5. Parodontoliz (parodontyň beterleşip ereýän idiopatik keselleri).
- •9.8.6. Parodontomalar.
- •9.9. Parodont keselleriniň bejerlişi.
- •9.9.1. Ýerli bejergi.
- •9.9.2. Umumy bejerlişi.
- •9.9.3. Hirurgik bejerliş usuly.
- •9.9.4. Fiziki bejerji usuly.
- •9.9.5. Ortopedik bejerliş usuly.
- •9.10. Parodont keselli näsaglara bejeriş – keseliň öňüni alyş kömeginiň guralşy.
- •Stomatogen ýokanç ojaklary we ojakly – şertlendirlen keseller.
- •Bejerliş aýratynlygy
- •Agyz boşlugynyň nemli bardasynyň keselleri
- •11.1. Agzyň nemli bardasynda keselleriniň görnüşlere bölnüşi
- •Ýokanç keseller:
- •III. Allergiki we zäherli-allergiki keseller:
- •IX. Rakoňýany keseller, howypsyz we howyply çişler:
- •II. Ýokanç keseller:
- •IV. Ekzogen zäherlenmelerde, agzyň nemli bardasynyň üýtgeşmeleri.
- •11.2. Şikesli zeperlenmeler
- •11.2.1. Mehaniki şikeslenme
- •11.2.1.1. Ýiti mehaniki zeperlenme
- •11.2.1.2. Üznüksiz mehaniki zeperlenme
- •11.2.2. Himiki zeperlenme.
- •11.2.3. Fiziki zeperlenilme.
- •11.2.3.1. Galwanizm.
- •11.2.3.2. Şöhle keseli
- •11.2.3.3. Äň-ýüz sebtindäki täze dömmeleriň şöhle bejergisinde agzyň nemli bardasynyň üýtgemeleri.
- •11.2.4. Leýkoplakiýalar
- •Owunjak düwünçejikleri bolan gaty we ýumşak gaňşyrawgyň nemli bardasynyň gipertozy çykaryjy akabanyň giňeldilen nokatly bolan giperplazirlenen sülekeý mäzleri.
- •11.2.5. Paşkowyň ýumşak leýkoplakiýasy
- •11.2.6. Kennonyň ak ýumşak haly
- •11.3. Ýokanç keseller
- •11.3.1. Wirus keseller
- •11.3.1.1. Ýönekeý (adaty) gerpes
- •11.3.1.2. Gurşaýjy gerpes.
- •11.3.1.3. Gerpetiki angina
- •11.3.1.4. Ýiti respirator wirus ýokanç keselleri.
- •11.3.1.5. Agsal keseli
- •11.3.1.6. Agyz boşlugyndaky aids ýokanç keseli.
- •11.3.2. Wensanyň ýaraly – çüýreme stomatiti
- •11.3.3. Mereziýel keseli
- •11.3.4. Inçekesel.
- •11.3.5. Kandidoz (Agyz boşlugyň nemli bardasynyň köpüklemesi)
- •Agyz burçynyň jaýrykly mikotik (hamyrmaýaly) çişmesi.
- •11.4. Allergiýa keselleri.
- •11.4.1. Käbir allergiki keselleriň kliniki alamatlary
- •11.4.1.1. Anafilaktiki şok.
- •11.4.1.2. Kwinkäniň angionewrotik çişgini
- •11.4.1.3. Derman allergiýasy.
- •Kataral we kataral-gemorragik stomatit (heýlit, glossit).
- •11.4.2. Köp görnüşli şypyljaýan eritema
- •11.4.3. Üznüksiz gaýtalanýan aftoz stomatit.
- •11.4.4. Behçetiň (sindromy) alamatlar toplumy.
- •11.4.5. Şegreniň (sindromy) alamatlar toplumy
- •11.6. Gipowitaminozlarda agzyň nemli bardasynyň ütgemeleri.
- •11.7. Käbir ulgamlaýyn kesellerde agzyň nemli bardasynyň ütgeýşi
- •11.7.1. Aşgazan-içege ýollarynyň kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemeleri
- •Agzyň nemli bardasynyň bozulmagy
- •11.7.2. Ýürek-damar kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •11.7.3. Içki mäz (endokrin) kesellerde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •11.7.5. Gan emele getiriş ulgamynyň kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •Agzyň nemli bardasynyň eroziw – ýaraly zeperlenmegi.
- •11.7.6. Nerw ulgamynyň kesellerinde agzyň nemli bardasynyň ütgemegi
- •11.7.6.1. Stomalgiýa (glossalgiýa).
- •11.7.6.2. Tagam alyşyň bozulmagy
- •11.7.6.3. Sülekeý çykmagyň bozulmagy
- •11.8. Deri kesellerinde agzyň nemli bardasynyň üýtgeşmeleri
- •11.8.1. Gyzyl ýasy demrew
- •11.8.2. Pakgarçak keseli
- •11.8.3. Pemfigoid
- •11.8.4. Gyzyl gurt keseli
- •11.8.5. Dýuringiň dermatiti
- •11.9. Diliň anomaliýasy we aýratyn keselleri
- •11.9.1. Gasynly dil
- •11.9.2. Gara (saçly) dil
- •11.9.3. Deskwamatiw glossit
- •11.9.4. Rombgörnüşli glossit
- •11.10. Heýlitler
- •11.10.1. Eksfoliýatiw heýlit (tozgalaýan)
- •11.10.2. Glandulýar heýlit
- •11.10.3. Aktiniki we meteorologik heýlitler
- •11.10.4. Allergik gatnaşyk heýlit
- •11.10.5. Atopiki heýlit (adaty däl heýliti)
- •11.10.6. Ekzematoz heýliti
- •11.10.7. Makroheýlit (Melkerson – Rozentalyň alamaty)
- •11.11. Agzyň nemli bardasynyň we dodagyň gyzyl gaýmasynyň howply dömmä getiriji keselleri
- •11.11.1. Howply dömmä getiriji hadysalarynyň toparlara bölünşi
- •11.11.2. Boueniň keseli
- •11.11.3. Rak öň ýany siňňiller
- •11.11.4. Dodagyň gyzyl gaýmasynyň rak öň ýany çäkli giperkeratozy
- •11.11.5. Manganoftiniň rak öň ýany abraziw heýliti
- •11.11.6. Deri siňňili
- •11.11.7. Keratoakantoma.
- •11.11.8. Rak öň ýany keselleriň öňüni alyş çäreleri
- •11.1. Diş ýokundylary
- •Diş daşlaryny aýyrmak
- •Edebiýat sanawy
8.5.2.3. Üznüksiz granulamatoz periodontit
Bu görnüşde näsglarda aýratyn binjalyk ýüze çykarylmaýar, ýone diňe ýitileşen ýagdaýlarynda özüniň barlygyny beýan edyar. Kä halatlarda üznüksiz granürleýji periodontit keseliniň häsýyetini berip bilýär, ýagny dişiň köküniň deňinde iriňli köwegi (swiş) bolup onuň daş töweregindäki nemli bardanyň gyzarmagy, ýellenmegi ýaly alamatlary emele gelýär. Ýöne arz-şikaýat we kliniki görünýän alamatlar ýokdur. Üznüksiz granulematoz periodontit we fibroz periodontit kesellerinde diňe dogry barlaglar saýlanyp alynanda, ýagny rentgen barlagynda dişiň köküniň ujynda we äň süňkünde, süňk dokumanyň bozulanlygyny dogry tegelek ýada togalak şekili 0,5 sm ölçeginde boşluk barlygyny ýüze çykarylýär. Käbir pursatda dişiň üstüne guralyň kömegi bilen kakylyp we basyp barlananda syňňynlyk bilen agyrynyň bolmagy mümkin, şol kesellän dişiň deňinde iriň külteýän ýodojygyň bolmazlygam mümkin. Dişiň syrçasynyň renki üýtgän bolup, gara goňur bolmagy we ozal bejergi geçirilen hem bejergi geçirilmedik bolmagy-da mümkin. Kessellän diş sowuk, gyzgyna duýujylygy ýyten. Elektrik togy 100 mkA den ýokary. Dürtgüçe duýujylygy ýok. Kakylyp görlende agry ýok bolmagy mümkin we köküň ujunda boşluk bolup, şol boşluk dokumadan dolydygyny aňyp bolar.
Kafedranyň geçiren ylmy işlerine ser salynsa ýokarky äňde (64%) we aşaky äňde (36%) çenli duşýanlygy beýan edildi. Şeýle-de bu görnüşli periodontit keseli uly azy dişlerde (58%), kiçi azy dişlerde (34%) kesiji dişlerde (8%) çenli esasan hem 20-29 ýaşlarda duşýanlygyny ýüze çykaryldy. (Paşayew G., Kulow M.1999).
Rentgen barlagy. Rentgen surata seredilende, kliniki we patomorfologiki maglumatlaryna köp halatlarda gabat gelmeýär. Üznüksiz granulematoz periodontit bolany bilen, köp ýagdaýlarda dişiň täç böleginde kariýes boşlugy bolmak hökman däl, sebäbi şikeslenme esasynda bolmagy gaty ähtimal. Diş pulpasy jansyzlanmagy bilen, soňra diş köküniň ujynda granulýoma emele gelip bilýär. Kariýes boşlugy elmydama diş boşlugy bilen arasy açyk bolmaýar. Rentgen şekilda dişiň köküniň ujynda äň süňkynde düzüminiň bozulanlygyny mälim bolup, tegelek, ýarym tegelek gornüşde, gralary dogry şekilde 0,5 mm çenli bozulan ojagy görünýär. 8.18. surat. Şol rentgen şekilynda görünýän ýagtylygynyň derejesi gramulýomanyň morfologiki gurluşyna we äň süňküniň dykyzlygyna bagly bolýar.
8.18. Surat. Üznüksiz gramulýomtoz periodontit.
Patomorfologiki üýtgeşmeler. Üznüksiz granulamatoz periodontitde, periodont dokumanyň äň süňküne aralaşýan ýerinde, fibroblastlar ornaşan öýjükler diş köküniň ujuna ortulen ýagdaýda galýarlar. Granuliomanyň merkezinde fibroblastlar, leýkositler we plazmasit öýjükleri nädogry ýagdaýda ýerleşýärler. Granulýomanyň köp wagt durmagy bilen öýjükler azalyp, süýmjagazlar köpelýär.
8.19. surat.
Soňra çetki gatlarynda kollogen süýmjagazlary bilen ýelmeşen fibroblastlardan özboluşly fibroz perdejigi emele gelýär. 8.20. surat.
8.19. surat. Kollogen fibril desejikleri üznüksiz granulomatoz periodontitde.
8.20. surat. Granulematoz periodontitde fibrom kapsulaň emele gelmegi.
Agrofil süýmjagazlary granulamatoz dokumanyň merkeze aralaşyp tor görnüşinden retikulýar süýmjagazlaryndan süňküň ýüligine aralaşýarlar. Ýönekeý prekollogen süýmjagazlary bölejikleriň arasynda gabat gelýar we soňra birleşip kollogen süýmjagazlary emele getyrýärler, bu süýmjagazlar esasan periodont dokumasynyň äň süňküne aralaşýan ýerlerinde köp gabat gelýär. Granulýomanyň merkezinde az möçberde plazmo we başgada öýjükleri bolup, olar öz gözbaşyny dokumalardan we gan öýjüklerinden alyp gaýydýar. Hemme granulýoma dokumada epitelýal süýlerini saklaýarlar. Şonuň üçin anatomiki gurluşina görä iki topara bölünýär, çylşyrymly epitelýal we ýönekey epitelýal. Epitelýal dal görnüşli granulýoma 8-10% çenli gabat gelýär, emma epitelýal görnüşli granuliýoma has köp duşýar.
Granulýomanyň gistohimiki düzümini öwrenilende gialuron turşuligi we plazmoli epitelýal öýjüklerde -mukopolisaharydler ýüze çyarylýar. Granulyomanyň merkezi boşluk emele gelen bolsa, onda oňa kistogranulioma diýilýär. Şonuň merkezindäki öyjükleriň we süýmleriň köpelmegi granulýomanyň ulanmagyna alyp barýar ýa-da onuň iriňli suwuklygyna geçip gidýär we çişip ýarylýança ulanýar.
Kistogranulioma öz boluşly bolmak bilen äň süňküniň dogry tegelek şekili eremeginiň esasynda dişiň köküniň ujynda boşluk emele gelip merkezi boş gralary dokumadan ybaratdyr. Rentgen şekilynda äň süňkünde dişiň köküniň ujynda garanky kolege (renki) görmek bolýar. Ýöne kistogranulýomanyň ölçegi kistanyň ölçeginden kiçi bolýar 0,5-0,7 sm. çenlidir. Şeýlelikde has dogry anyklamak üçin patomarfologiki barlaglar gerekdir.
Alymlar toparynyň geçiren ylymy işlerinde şu aşakdakylary ýüze çykarylýär ýagny granylýomany birnäçe gaty (zlagy) bolýar. 8.21. surat.
-Çürän gatlak (nekroz) Bu gatlakda çüýrän dokumalar we bakteriýalar bolýar.
- Öýjüklerden emele gelen gaty. Bu gatlakda leýkositler, limfositler we osteoklastlar.
-Gyjyndyryji gatlak. Bu gatlakda diňe granulýosion dokuma bolup, bakterýalar ýokdyr.
-Ugrukdyrjy (stumulýasya) gatlagy. Bu gatlakda osteoblastlar we fibroblastlar özüni hyjuwly ýagdaýda sakalýarlar we kollogen süýmlerini döretmekde ýardam berýär.
Deňeşdirme anyklamasy. Üznüksiz granulamatoz periodontitler esasan hem orta, çuň kariýeslerden, üznüksiz fibroz,gangrenoz pulpitlerden hem beýleki görnüşdäki periodontit kesellerden tapawutlandyrmak wajypdyr.
Dişiň kariýes we pulpit kesellerinden tapawutlandyrmak üçin termodiagnostika (sowuga we gyzgyna duýujylygyny anyklamak arkaly diş pulpasynyň janly ýada jansyzlygyny barlamak) elektroodontodiagnostikia EOD usullary bilen dişiň gaty dokumasyna we pulpasyna baha bermek bilen keseli tapawutlandyrmak hakykata golaý maglumat almak bolar.
Rentgen barlagy bilen keseli tassyklamak mümkiçiligi köpelýär. Rentgen barlagyň netijesi boýunça deňeşdirmek üçin şu aşaky ýagdaýlara üns bermek zerur:
-Dişiň köküniň ösüş zolagyny anyklamak.
-Äň süňküniň hususy anatomiki gurluşina, süňk dokumanyň akabalarynyň ýerleşişini, ýagny mental we rezsowi geçirjileriň ýerleşen ýerindäki dişlerde kesel bolan ýagdaýlarda deňeşdirmek zerur.
-Kistogranulýomadan
- Radikulýar kistadan
-Ýerinden nädogry çykan diş kökleri, ýagny kentlewük hem çekge tarapdaky we alweolýar kentlewuk taraplardaky ýerinden çykan diş kökleri bilen granulýomalary tapawutlandyrmak zerur.
Geçiş aýratynlygy
Üznüksiz periodontit kesellerinde diş syrçasynyň renki garalýar, gaty dokumanyň iýmitlenişi bozulmagy bilen, diş pulpasynyň doly derejede jansyzlanmagy bilen, barlag geçirilýän diş hiç hili sowyk-gyzgyna duýjylygy bolmaýar we elektrotoga duýjylygy 80-100 mkA -den ýokary bolýar.