8. Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларусі ў складзе расійскай імперыі ў другой палове хіх ст.

1. Скасаванне прыгоннага права. Шляхі развіцця капі­талі­стыч­ных адносін.

2. Прамысловы пераварот на Беларусі і яго асаблівасці. Ме­с­ца эканомікі Беларусі ў агульнарасійскім рынку.

3. Саслоўная структура насельніцтва.

4. Фармаванне пралетарыяту і буржуазіі. Узнікненне індуст­рыя­льнага гра­мад­с­т­ва.

8. 1. Скасаванне прыгоннага права. Шляхі развіцця капі­талі­стыч­ных адносін

Асноўныя паняцці:

Устаўныя граматы – акты, дзе вызначалі пазямельнае ўпа­рад­ка­ван­не і павіннасці сялян на карысць памешчыка, вылічваўся вы­куп.

Часоваабавязаныя – катэгорыя сялян, якія павінны да складання ўстаўных гра­мат выконваць павіннасці на карысць памешчыкаў.

­

Феадальныя адносіны

8. 2. Прамысловы пераварот на Беларусі і яго асаблівасці. Месца эканомікі Беларусі ў агульнарасійскім рынку

Асноўныя паняцці:

Прамысловы пераварот – гэта пераход ад заснаванай на ручной працы мануфактуры да машыннай індустрыі.

Экспарт – вываз тавараў за мяжу.

Імпарт – увоз тавараў з-за мяжы.

8. 3. Саслоўная структура насельніцтва

Асноўныя паняцці:

Саслоўе – грамадская група людзей, прыналежнасць да якой пра­дугледжвае атрыманне пэўных правоў і абавязкаў.

Дваранства – вышэйшае прывілеяванае саслоўе ў Расійскай дзяр­жавае да 1917 г.

Уніфікацыя саслоўяў – працэс стандартызацыі, прывядзення да аднолькавасці ў правах і абавяз­ках.

8. 4. Фармаванне пралетарыяту і буржуазіі. Узнікненне індуст­рыя­льнага гра­мад­с­т­ва

Асноўныя паняцці:

Буржу­а­зія – клас капіталістычнага грамадства, які ва­ло­дае ўлас­нас­цю на срод­кі вытворчасці.

Пралетарыят – новы грамадскі клас, які ўзнікае ў перыяд выс­пявання капіталізму, аса­біс­та свабодныя людзі, існуючыя за кошт продажу сваёй рабочай сілы.

Наёмная праца – праца па дамоўленасці з працадаўцам, за вы­кананне якой на працягу вызначанага рабочага часу прадуг­ле­дж­вае­ц­ца пэў­­ная аплата.

Пытанні:

1. Патлумачце прычыны ажыццяўлення рэформы 1861 г. на Бе­ла­русі па асобных правілах?

2. Вызначце прыкметы прамысловага перавароту на Беларусі і галіны першых ка­піталістычных прадпрыемстваў?

3. Высветліце, якія фактары спрыялі развіццю прамысловасці?

4. Выявіце прычыны ўніфікацыі саслояў у Расіі ў ІІ пал. ХІХ ст. і страты дваранствам пануючага становішча?

9. Расійскі шлях мадэрнізацыі грамадства ў працэсе станаўлення індустрыяльнай цывілізацыі (1861 – люты 1917 гг.)

1. Буржуазныя рэформы 60-70-х гг. ХІХ ст.: асаблівасці іх пра­вядзен­ня на Беларусі.

2. Шляхецкія паўстанні і іх уплыў на палітыку самаўладдзя ў бе­ларускіх губернях.

3. Ідэалогія лібералізму, народніцкі і сацыял-дэмакратычны рух на Беларусі. Выспяванне нацыянальнай ідэі ў светапоглядзе бе­­ларускіх народнікаў.

4. Афармленне агульнарасійскіх і нацыянальных партый.

5. Рэвалюцыя 1905-1907 гг. Пачатак парламентарызму.

6. Беларускі нацыянальны рух і «Наша Ніва».

7. Аграрная рэформа Сталыпіна i яе ўплыў на гаспадарку Беларусi.

9. 1. Буржуазныя рэформы 60-70-х гг. ХІХ ст.: асаблівасці іх пра­вядзен­ня на Беларусі

Асноўныя паняцці:

Рэвалюцыя – карэнны пераварот ў сацыяльна-палітычным жыцці, пры якім адбываецца звяржэнне старога і ўсталяванне новага дзяр­жаў­на­га ладу.

Рэформа – пераўтварэнне, змяненне, перабудова арганізацыі гра­мад­с­ка­га-палітычнага, сацыяльна-эканамічнага сферы жыцця пры за­ха­ван­ні асноў існуючага ладу.

9. 2. Шляхецкія паўстанні і іх уплыў на палітыку самаўладдзя

у беларускіх губернях

Асноўныя паняцці:

Русіфікацыя – комплекс мерапрыемстваў царызму накіраваных на ра­с­паў­сю­джванне рускай нацыянальнай, палітычнай, культурнай традыцый.

9. 3. Ідэалогія лібералізму, народніцкі і сацыял-дэмакратычны рух на Беларусі. Выспяванне нацыянальнай ідэі ў светапоглядзе беларускіх народнікаў

Асноўныя паняцці:

Ідэалогія – сістэма прававых, палітычных, маральных, фі­ла­соф­с­кіх, рэлігійных, мастацкіх поглядаў і ідэй, якія належаць асобе ці гру­пе людзей палітычных партый.

Сацыялізм – ідэйна-палітычнае вучэнне абараняючая канцэпцыю бу­даў­ніц­т­ва новага ладу заснаванага на прыярытэце грамадскай улас­нас­ці, адсутнасці эксплуатацыі, справядлівам размеркаванні ма­тэ­ры­я­ль­ных і духоўных каштоўнасцей.

Сацыял-дэмакратычны рух – гэта радыкальная палітычная плынь, якая ў якасці тэарэ­тыч­най асновы звяртаецца да марксізма.