2. Аутэкология – ағзалар экологиясы

Экологигиялық факторлардың жіктелуі. Абиотикалық факторлардың әсерінің жалпы заңдылықтары. Тіршіліктің бейімделушілік ырғақтары. Фотопериодизм. Гидробионттардың экологиялық жіктелуі. Негізгі тіршілік ортасы : «жер –ауа тіршілік ортасы, су –тіршілік ортасы, топырақ - тіршілік ету ортасы» .Ылғалдылық.. Климаттық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі.

5.Биосфера - тіршілік қабаты

Биосфера құрылысы. Биосферадағы тіршіліктің пайда болуы туралы қазіргі көзқарастар. Биосферадағы кейінгі кездегі өзгерістер.( қышқыл жаңбырлар, озон қабатының жұқаруы, фотохимиялық тұмшалар т.б.) Биосфера эволюциясы. Биосферадағы заттар айналымы (көміртек айналымы, оттек айналымы, фосфор айналымы, азот айналымы т.б.).Биосфера туралы Вернадскийдің көзқарасы.

6. Атмосфера – биосфераның негізгі құрам бөлігі

Атмосфера, оның сандық және сапалық құрамы, құрылысы. Атмосфера экологиясы. Атмосфераны ластайтын зиянды заттар.Атмосфераның табиғат пен тірі ағзалар тіршілігіндегі ролі.Атмосфераның ластануының қоршаған орта мен адам ағзасына әсері. Атмосфераны ластанудан қорғау жолдары.Атмосфера құрамының өзгерісі. Санитарлық сақтау белдемі.Қалдықсыз өнім өндірісі.

7.Гидросфера –биосфераның

Гидросфера туралы негізгі мәліметтер. Су қорын ластайтын негізгі факторлар. Гидросфераның өздігінен тазалануы. Су ресурстарының маңызы. Су қорғау белдеміТабиғаттағы су айналымы.Табиғи суларды ластаудың негізгі көздері.Шайынды суларды тазарту. Су көздерін тиімді пайдалану.Су қоймаларының эвтрофикациясы. Қазақстан Республикасында су ресурстарын тиімді пайдаланудың және қорғаудың мемлекеттік бақылауы.

8.Литосфера және оны тиімді пайдалану

Қазақстан Республикасының топырақ сипаттамасы. Топырақтың ластануы, бүлінуі. Жерді қайта құнарландыру. Топырақ ресурстарының маңызы. Топырақ түзілудегі ұсақ ағзалардың ролі. Жер ресурстары. Жел және су эрозиялары.Топырақты эрозиядан қорғау. Топырақты тұздану мен батпақтанудан қорғау.

9.Қазіргі кездегі экологиялық мәселелер

Қазақстандағы қауіпті аймақтардың жағдайы. Қазақстандағы экологиялық мәселелер.Қазақстанның қазіргі кездегі климатының өзгеру мәселелері. Экологиялық құқық..Қазақстанның су ресурстарының мәселелері. Қазақстандағы радиациялық жағдай.

Қолданылған әдебиеттер.

1. Ю. Л. Хотунцев «Экология и экологическая безопасность» Алматы, Академия – 2002 г.

2. Ә.С. Бейсенова, Ж.Б.Шілдебаев, Г.З.Сауытбаева «Экология» Алматы, Ғылым-2001 ж.

3. Ю.Одум «Основы экологии» Москва-1975 г.

4. Ю.Одум « Экология» Москва, Мир-1986 г.

5. Ж.М. Әділов «Тұрақты даму және айналадағы орта» Алматы, 1998 ж.

6. Қ. Ә. Әлімбетов, Г.С. Оспанова, А.Қ. Мейірбеков «Табиғатты пайдалану және оны қорғау негіздері» Алматы, Экономика - 2000 ж.

7. Риклефс Р. Основы экологии . – М ., 1979 г.

8. Новиков Г.Л. Основы общей экологии и охраны природы. – М., 199 г.

9. Бродский А.К. Краткий курс экологии. Алматы Наука. – М., 1998 .

10. Фурсов В.И., Амиргалиев М.Г., Краткий курс экологии. Алматы- 1996 г.

11.Саданов А.К., Аскарова У.Б., и др. Практикум по экологии. Алматы,1999 г.

12.Саданов А.К., Аскарова У.Б. и др. Экология. Учебник для студентов ВУЗов. Алматы.1999 г.

8. Гилярова А.М. Популяционная экология. – М., 1995 г.

9. Банников А.Г., Рустамов А.К., Вакулин А.А. Охрана природы. – М., 1985 г.

10. Фурсов В.И. Охрана природы в сельском хозяйстве. Алматы, 1987 г.

2 – Бөлім

1-кесте Оқу жоспарының көшірмесі

Пән коды	Пән атауы	курс	Семестр	Несие саны	Дәріс	СОӨЖМ	СӨЖ	Барлық сағат
Eko 2405	Экология	2	3	1	15	15	15	45

Лектор	Сулейменова Ботакоз Сулейменкызы
Білімі	Ақтобе Мемелекеттік медициналық институт
Жоғары оқу орнындағы жұмысы	Ш. Есенов атындағы Каспий Мемлекеттік технологиялар және инжиниринг университеті Экология және өміркауіпсіздік кафедрасы.
Байланыс ақпараты	Жұмыс телефоны:
Консультацияның өтетін орны мен өтілу уақыты	Ш. Есенов атындағы Каспий Мемлекеттік технологиялар және инжиниринг университеті Экология және өміркауіпсіздік кафедрасы.

Курстың процедурасы мен саясаты:

Студент міндетті:

• Лекциялық және семинарлық сабақтарға қатысуға. Сабақтардың жағдайы студенттің ағымдағы рейтингтік бақылауға әсер етеді.

• Сабаққа кешікпеу. Сабақтарды жібермеу, ауру жағдайына байланысты сабақтан қалса, анықтама әкелуге; студент жіберіп алған сабақтарына қайта жұмыс жасауға.

• Сабақ уақытында сөйлеспеу, газет оқымау, ұялы телефонын сөндіріп қою, сағыз шайнамауға.

• Оқу процесіне активті қатысуға, үй тапсырмаларын орындауға.

• Барлық сабақтарда кері құрылымдық байланысты сүйемелдеуге. Үй тапсырмасын орындамаған жағдайда және оқу процесіне активті қатыспаған жағдайда, қорытынды бағасы максимальді түрде төмендетіледі.

• Студент курстастарымен және оқытушылармен қарым қатынас барысында этика сақтауға міндетті.

• Студенттің сыртқы көрінісі этикалық нормаларға сәйкес келуі тиіс.

ә) бағдарлама:

Курстың мазмұны: Курс 2 семестрге есептелген және дәрістен (15сағат),

СӨЖМ (15 сағат) СӨЖ (15 сағат) құрылған.

Курстың мақсаты: Тірі ағзалардың қоршаған ортасымен арасындағы байланысты және қоршаған табиғи ортадағы өзгерістерді түсіндіре отырып, табиғатты қорғауға, аялауға үйрету.

Арнайы тапсырмалар:

- тірі организмдермен өмір сүретін ортаның өзара әсерлесуінің

жалпы заңдылықтарын қарастыру;

- қоршаған ортаға антропогендік әсер етуге байланысты мәселелер ортасын талдау;

- табиғатты қорғау қызметі саласында элементарлық түсініктер, әдіс, айлаларды

қалыптастыру;

- экологиялық қауіпсіздіктің құқықтық негіздерін қарастыру

Пререквизиттер: студент оқып жатырған курс негізінде пән бойынша базалық білім игеруі тиіс, әдебиеттермен жұмыс жасай білуі керек, ақпаратты талдау мен машықтануды үйрену, қорытындылар шығару, пәнді игеру процесінде туындаған сұрақтар бойынша өзбетінше машықтану, игеру.

Постреквизиттер Алынған білім студенттің келесі пәнді игеру барысында қолданылуы мүмкін (химия, биология, физика, топырақтану)

№ 2 Кесте Технологиялық карта

Апта	Тақырып №	Аралық бақылау формасы мен жұмыс оқу бағдарламасы бойынша тақырыптар	Аудиториялық сағаттардың бөлінуі		СӨЖ	Бақылау түрі		СӨЖ формасы	Макс. ұпай
			Дәрістер	СОӨЖМ		Ағындық бақылау	Рубеждік бақылау Рубеждік бақылау
1	1	Экологияға кіріспе	1	1	1
2,3	2	Аутэкология –ағзалар экологиясы	2	2	2
4,5	2	Демэкология – популяциялар экологиясы	2	2	2
6,7	2	Синэкология – бірлестіктер экологиясы	2	2	2
Қорытынды		I - Аралық бақылау
		Биосфера – тіршілік қабаты	2	2	2
		Атмосфера – биосфераның негізгі компоненті	2	2	2
		Гидросфера – биосфераның негізгі құрам бөліктерінің бірі	2	2	2
		Литосфера және оны тиімді пайдалану	1	1	1
		Қазіргі кездегі экологиялық мәселелер	1	1	1
Қорытынды		II - Аралық бақылау
Семестр бойынша қорытындысы			15	15	15

3 – Бөлім