«Этнопсихология» пәні бойынша емтихан сұрақтары

1. Этнопсихология және оның ғылым жүйесіндегі орны.

2. Қазіргі заманғы этно-психологияның негізгі теориялық-әдіснамалық аспектілері

3. Тұлға этнопсихологиялық мәселе ретінде

4. Тұлғаның этнопсихологиялық мәселелерінің ерекшеліктері.

5. Тұлғаның этнопсихологиялық детерминанты.

6. Тұлға мәдениет контекстінде.

7. Тұлғаның әлеуметтиптік мінез-құлық ұғымы (А.Г.Асмолов).

8. Ұлттық психология этнопсихологиялық феномен ретінде.

9. Қоғамдық сана құрамындағы ұлттық психология.

10. Іс-әрекет этностық қауымдастықтың ұлттық психологиясының көрінуінің негізгі аумағы ретінде.

11. Этнопсихологиялық зерттеу әдістері

12. Әлеуметтік-этностық ерекшеліктерді психологиялық өлшеу әдістерінің жіктелуі.

13. Обсервациялық әдістер.

14. Диагностикалық және эксперименттік әдістер.

15. Этнопсихология дамуының тарихи жолына қысқаша шолу.

16. Этнопсихологияның бастамасы ғылыми білімнің дербес саласы ретінде.

17. Қазіргі шетел этнопсихоло-гиясының дамуы.

18. Ресейде этнопсихологиялық ойлардың дамуы.

19. Қазақстандағы этнопсихологиялық идеялардың қалыптасуы мен дамуы.

20. Қазіргі заманға этнос- аралық қатынастардың психологиясы.

21. Этносаралық қатынастардың психологиялық детерминанты.

22. Этностық сәйкестілік және оның трансформациялық мәселесі

23. Қарым-қатынастың этнопсихология-лық аспектілері.

24. Қазіргі заманғы этнопсихология құрылымындағы этностық таптаурындар.

25. Қазіргі заманғы этнопсихологиядағы этностық таптаурындар мәселесі.

26. Этностық таптаурындардың функциялық және этнопсихологиялық табиғаты.

27. Этностық таптаурынның әлеуметтік және психологиялық функциялары.

28. Этностық таптаурынның негізгі қасиеттері мен “шынайылық” және “шынайы еместік” мәселесі.

29. Этносаралық конфликттердің психологиясы

30. Этносаралық шиеленіс психологиясы (Г.У. Солдатова).

31. Этносаралық шиеленістің фазалары.

32. Этносаралық конфликттің анықтамасы мен классификациясы.

33. Топаралық кон-фликттің әлеуметтік-этностық теория-лары.

34. Этносаралық конфликттердің психологиялық табиғаты.

35. Қазіргі заманғы этнопсихологияның қолданбалы аспектілері.

36. Этнопсихологиялық мәселелер және саясат.

37. Мемлекеттік тіл және этносаралық қатынас тіл ұғымы, олардың этнопсихологиялық аспектілері.

38. Экономиканың этнопсихологиялық мәселелері мен реформалары.

39. Қазіргі заманғы этнопсихология ның демографиялық және экологиялық аспектілері.

Этнопсихология пәні бойынша реферат тақырыптары

1. Этнопсихологияның пәні және міндеттері. Этнопсихологияның негізгі міндеттері оның басқа ғалымдар жүйесіндегі орны: философия, этнография, әлеуметтану, әлеуметтік психология

2. Этнопсихологиялық зерттеу әдістері және негізгі ұғымдар. Халықтық психологияның теориялық мәселелерін зерттеумен этнографиямен астарласа дамушы этнопсихология ғылым саласы ретінде.

3. Этнопсихологиялық ойлардың тарихи дамуы.

А) Ресейдегі ұлттық құрлымның тарихи даму көқарастары

Б) Шетелдік ұлттық құрылымдардың тарихи даму көқарастары.

В) Этнопсихология ғылым халықтардың психологиялық ерекшеліктерін оқыту ретінде. 19-20 ғ.ғ. этнопсихологиялық көзқарасың дамуы (Лацарус, Арутнов, т.б.).

4. Этникалық психологияның проблемалары. Этнопсихология теориясының сұрақтары. Ұлттық сана және өзіндік сананың қалыптасуы (дамуы). “Ұлттық мінез” (Э.Фромм), ”ұлттық сенім” (Д.И. Узнадзе, А.В. Петренко, А.Х. Гаджиев, Б.А. Амирова).

5. Этнопсихологияның теориялық және қолданбалы аспектілері. Этнопсихологиялық механизмнің қызмнті және феномені. Көп ұлтты ұжымдағы тәрбие жұмыстарының ұлттық-психологиялық ерекшеліктерін ескеру.

6. Этнопсихологияның ұлттық табиғи проблемалары. “Ұлт”, ”Ұлттық” және “Ұлттық намыс, сана” т.б. анықтамалы және олардың құрылымы. Жағымды және жағымсыз әлеуметтік сезім. Тұлғаның биологиялық ерекшеліктері және территориялық жүріс-тұрысы.

7. Көп ұлтты мемлекеттің тіл проблемасы және тілді дамыту . Мемлекеттік тіл және халықаралық қатынас тілдері; шет тілдің іс-әрекет сферасы. Тілдік бірлік, тіл және ұлттық нигилизм, жангүрттік. Этнопсихологиялық демографиялық және экологиялық аспектісі.

8. Қазақстандағы этнопсихологиялық ойлардың дамуы. Ежелгі түрік естеліктері VI –IX ғ. Әл-Фарабидің (870-950 ж) философиялық ,психологиялық көзқарастары. Ж. Баласағұн, М. Қашқари, А. Үйгінеки, Хорезми, т.б. VI-XIX ғғ. XV-XIX ғғ. (Асан-Қайғы, Қазтуған, Базар жырау, Шалкиіз, Ақтамберді, Дулат) ақын жыраулардын этнопсихологиялық ойлары. XIX ғ. екінші жартысындағы ақындардың (Ш. Уәлиханов, Ы. Алтынсарин, Абай, С. Торайғыров) т.б. ой-пікірлері.

9. Тұрмыс-салт жырлары, ауыз әдебиет, фольклор, әдет-ғұрып.

Халықтың ауыз әдебиеті, фольклорлық дәстүр (айтыс, терме, ертегі, бата беру, көңіл айту, ұлт ойындары, аңыздар).

Халық медицинасы дәрігерлік шаманизм, туыстық жүйе, этно-ғылым (этноботаника, зоология, астрономия т.б.) практикалық және ұлттық жүйесі.

10. Әр халықтардың этнопсихологиялық ерекшеліктері.

а) Славян халқының этнопсихологиялық сипаттары (беларус, украин, орыс т.б халықтары).

б) Кавказ халқының этнопсихологиялық ерекшеліктері (Армян, әзірбайжан, грузин, дағыстандық, ингуш т.б.).

в) Орта Азия және Қазақстан (өзбек, түркімен, қырғыз, қазақ).

г) Прибалтикалық мемлекеттер (Молдавия, Латвия, Татар, Башқұрт, Бурят, Якут т.б.)

д) Алыс шетел (Америка, Франция, Қытай, Араб, Жапония) психология ерекшеліктері.

11. Экономикалық глобализация, саясат ұлтаралық кикілжің. Экономика, сауда, бірлескен кәсіб, саясаттардағы глобальді процесстің халақаралық кикілжіңнің шығу себебі және шешу жолдары. Ұлттық мәдениет және саясаттағы ұлттық проблемалары.

12. Этноаймақтық айырмашылықтар психологиясының методологиялық негіздері мен негізгі қағидалары..

13. Этностардың және мәдениеттердін типологиясы. Этнос туралы түсінік. Этникалық бірлік,этникалық топ,ұлт түсініктердін арақатынасы.

14. Этноцентризм әлеуметтік- психологиялық құбылыс ретінде.

Этнопсихологиялық ерекшеліктердін қалыптасу себептері Этникалық ұқсастылық. Этникалық ұқсастылықтың қалыптасу кезеңдері. Этникалық ұқсастылықтың өзгеру мәселесі. Этникалық ұқсастылықты қолдау стратегиялары.

15. Ұлттық мінез және табиғи орта.

Ұлттық мінездін өмір сүру жағдайларынан тәуелділігі теориясы.

16. Этносаралық қатынастардағы топаралық қабылдау.

Этникалық стереотип және стереотипизация механизмдері.

Әлеуметік каузалды атрибуция

Вербалды қарым- қатынас түрлері.

Проксемиканын этникалық ерекшеліктері.

17. Этноаралық қарым- қатынас мәселесі.

Вербалды және вербалды емес қарым- қатынас

Іскерлік келіссөз жүргізу кезіндегі ұлттық, этникалық ерекшеліктері

18. Әртүрлі ұлт өкілдерімен іскерлік келіссөз жүргізу.2 сағат

Іскерлік келіссөз жүргізу кезіндегі ұлттық дәстүрлер мен салтардын көрінісі.

19. Отбасы этнопсихологиясы. Әртүрлі ұлттардын неке мәселесіне көз- қарастары. Этносаралық неке.

20. Миграция психологиясы.

Ұлтаралық қарым- қатынас мәдениеті.

Жат елдін жағдайларына бейімделу мүмкіншілектері.

21. Этноаймақтық қайшылықтар психологиясы.

Этноаймақтық қайшылықтар туралы түсінік.

Этноаймақтық қайшылықтардын түрлері.

Этноаймақтық қайшылықтарды шешу жолдары.