Тақырып 7. Макроэкономикалық тепе-теңдік. Экономикалық дамуыдың ауытқымалы болуы макроэкономика заңдылығы ретінде. Сөж тапсырмалары:

1. Тақырып сұрақтарын ауызша талқылауға дайындалу

2. Өзін - өзі бақылау сұрақтарына дайындалу

3. Тапсырмаларды орындау

4. Тест сұрақтарына жауап беру

5. «Негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер», «ЖҰӨ есептеу әдістері», қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді циклдар, «Ұзын толқындар» теориясы тақырыптарына шолу жасау

6. Экономиканы антициклдық реттеу мәселелері бойынша мақсаттар бұтағын өңдеу

7. Тақырып бойынша қосымша глоссарий құру

Өзіндік бақылауға арналған сұрақтар:

1. Макроэкономиканың негізгі мәселелерін атаңдар.

2. ЖҰӨ-нің ЖІӨ-нен айырмашылығы қандай?

3. Шығындар, табыстар және өндіріс бойынша ЖІӨ немесе ЖҰӨ қалай есептеледі?

4. Номиналды ЖҰӨнақты ЖҰӨ-нен немен айрықшаланады?

5. ЖҰӨ дефляторына анықтама беріңдер.

6. Экономикалық цикл деген не?

7. Экономикалық циклдердің себептері қандай?

8. Н.Д. Кондратьевтің «Ұзың толқындары» деген не?

9. Қазіргі таңдағы экономикалық дағдарыстардың ерекшелігі қандай?

Тапсырмалар:

7. ЖҰӨ шығын әдісі бойынша анықтаңдар

Шығындар	Млрд. ақша бірлігі
Таза жеке ішкі инвестиция	80
Қызмет және импорттық тауарлар	40
Қызмет деңгейі және мемлекеттік тауарларды сатып алу	75
Халықтың тұтыну шығыны	30
Қызмет пен тауарлар экспорты	25
Амортизациялық аударымдар	30

8. Кестеде көрсетілген деректер бойынша иемденетін табысты анықтаңдар:

Табыс статьялары	Көлемі млрд, теңге
ЖІӨ	150
Амортизациялық төлемдер	2000
Бизнеске жанама салық	240
Әлеуметтік қамсыздандыру жарнамасы	102
Пайдаға салық	384
Карпорацияның бөлінбейтін пайдасы	505
Трансферттік төлемдер	281
Даралық салықтар	174

9. ЖІӨ шығын әдісімен анықтаңдар:

Шығындар	Көлемі, млрд. Теңге
1. Қызмет және мемлекеттік тауарларды сатып алу	286
2. Амортизациялық төлемдер	46
3. Қызмет пен тауардың экспорты	54
4. Таза жеке ішкі инвестиция	89
5. Қызмет пен тауар импорты	21
6. Халықтың тұтыну шығыны	480

4. Жағдайлық есепті шығарыңдар, келтірген тапсырмаға анықтама беріңдер.

Шоттар	Ақша бірлігі, млрд.
Несие пайыздық	12
Жиынтық жеке инвестиция	55
Жұмысақы және жалақы	218
Корпарацияның пайдасы	113
Жанама салық, салық емес транжеттік міндеттеме
Жеке кәсіпкерге төленетін төлемдер	22
Арендалық мүлікке төленетін ренталық төлемдер	20
Корпарацияның пайдасына төленетін салық	50
Қызмет пен тауардың таза экспорты	9
Мемлекеттің тауарлар мен қызметті сатып алу	90
Таза жеке инвестиция	45
Меншіктен алынатын табыс	21
Мемлекеттік кәсіпорынның таза субсидиясы	2
Халыққа төленетін трансферттік төлемдер	23
Тұтыну шығыны	26

Есептеу керек:

1. ЖҰӨ табыс толқын көлемі

2. ЖҰӨ шығын толқын көлемі

3. ТҰӨ көлемі

4. ҰТ көлемі

5.Кестеде көрсетілген деректерге байланысты қосымша құнның деңгейін анықтаңдар және қосымша қатарды толтырыңдар:

Өндіріс кезеңдері	Өнімді сатуға байланысты түсім	Қосымша құн
1. Қой шаруашылық кәсіпорны	50
2. жүн өнімін өндіретін кәсіпорын	100
3. жүннен жасалатын киімді тігетін кәсіпорын	200
4. Киімді көтерме саудада сататын кәсіпорын	250
5. Киімді бөлшек сауда орны арқылы сататын кәсіпорын	300
6. Жалпы сату құны	910

6.Жіберілген элементтерді толтырыңдар:

7.Қалпына келтіру керек жіберілген элементтерді логикалық тізбек арқылы, циклдік фазалық ізділігімен:

Құлдырауы → …. → …. Жандануы ….