Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
УМК ОМ каз. 2014-2015.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2.91 Mб
Скачать

7.3. Бақылау сұрақтары :

7.3.1. ДНҚ-ның тұқымқуалаушылықтың негізгі материалы ретіндегі рөлін алғаш рет кім

және қалай дәлелдеді?

7.3.2. ДНҚ–ның РНҚ құрылысынан қалай ажыратылады? ДНҚ қызметтері қандай?

7.3.3. а-РНҚ, р-РНҚ және т-РНҚ қызметтері қандай?

7.3.4. Прокариоттар және эукариоттар ген құрылысының ерекшеліктері.

7.3.5. Кодтаушы және реттеуші қатарлар, анықтамасы, қызметтері.

7.3.6. Неліктен ХХІ ғасыр медицинасын молекулалық медицина деп атайды ?

Үш тілдегі түсіндірме сөздер:

Қазақ тілінде

Орыс тілінде

Ағылшын тілінде

Молекулалық биология - нуклеин қышқылдарының қызметі мен құрылысын зерттейтін биология бөлімі

Молекулярная биология – часть биологии, изучающая строение и функции нуклеиновых кислот

Molecular biology – part of biology studying structure and functions of nucleic acids.

Нуклеин қышқылдары – тұқым қуалау ақпаратын іске асыратын және

генетикалық ақпаратты

тасымалдау рөлін атқаратын, полинуклеотидтер

Нуклеиновые кислоты – полинуклеотиды, выполняющие роль носителей генетической информации и участвующие в реализации наследственной информации

Nucleic acids – polinucleotides, carriers of genetic information taking part in realization of genetic information

Дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ) – тұқым қуалау ақпаратын тасымалдайтын, антипараллельді, комплементарлы құрылысындағы 4 азотты негіздері: аденин, гуанин, тимин, цитозин өзара сутекті байланыспен (А-Т, Ц-Г) байланысқан қос тізбек

Дезоксирибонуклеиновая кислота (ДНК) – cтруктура, состоящая из двух антипараллельных,

комплементарных цепей, состояшая из 4 азотистых оснований: аденин, гуанин, тимин, цитозин, связанных между собой водородными связями (А-Т, Г-Ц), носитель наследственной информации

Desoxyribonucleic acid (DNA) – structure, consisting from two antiparallel, complementary chains, including 4 nitrogenic bases; adenin, guanin, thymin, cytosin connecting with hydrogen bonds (A-T, G-C), carrier of genetic information

Рибонуклеин қышқылдары – тұқым қуалау ақпаратының іске асырылуына қатысатын, құрылысы төрт азотты негіздерден: аденин, гуанин, урацил, цитозиннен тұратын бір тізбекті нуклеин қышқылы

Рибонуклеиновые кислоты (РНК) – структуры, состояшие из одной цепи, включающей 4 азотистых основания: аденин, гуанин, урацил, цитозин; участвуют в процессе реализации наследственной информации

Ribоnucleic acids (RNA)

structures, consisting from four single chains, including 4 nitrogenic bases: adenin, guanin, uracil, cytosin: taking part in process of realization of genetic information

Нуклеотидтер – азотты негіз, қант және фосфор қышқылының қалдығынан тұратын нуклеин

қышқылдарының монөмерлері

Нуклеотид – монөмеры нуклеиновых кислот, состоящие из азотистого основания, сахара и остатков фосфорной кислоты

Nucleotide – monomers of nucleic acids, consisting from four nitrogenic bases, sugar and phosphoric acid

Ген – бір белгінің дамуын бақылайтын, тұқымқуалаушылықтың құрылымдық-функциональдық бірлігі; бір полипептидтік тізбектің (ақуыз молекуласы) синтезін бақылайтын ДНҚ молекуласының кесіндісі

Ген - структурно-функциональная единица наследственности, контролирующая развитие одного признака; отрезок молекулы ДНК, контролирующий синтез одной полипептидной цепи (молекулы белка)

Gene – structural and functional unit of heredity, which controls the development of one of trait; segment of DNA that controls the synthesis of a single polypeptide chain (protein molecules)

Промотор – РНК-полимеразамен байланысып, геннің транскрипциясын бастайтын геннің (ДНК молекуласының) құрамындағы реттеуші геннің ( нуклеотидтердің) арнайы қатары

Промоторы – специфическая

регуляторная последовательность

(нуклеотидов) гена (молекулы ДНК) с которой связывается РНК – полимераза для его последующей транскрипции

Promoters – specific regulatory sequence  (nucleotides) of gene (DNA molecule) which binds to RNA-polymerase for subsequent transcription

Оператор – геннің реттеуші бөлігінде орналасқан, геннің белсенділігін (транскрипциясын) реттейтін арнайы нуклеотидтер қатары

Оператор – специфическая

последовательность нуклеотидов в регуляторной части гена, регулирующая активность (транскрипцию) гена

Operator – specific sequence of nucleotides in the regulatory part of gene that regulates the activity (transcription ) of gene

Энхансерлер – арнайы транскрипциялық факторларымен байланысу арқылы гендер транскрипциясының үдерісін жылдамдататын реттеуші қатарлары

Энхансеры - регуляторные

последовательности, ускоряющие процесс транскрипции генов путем взаимодействия со специфическими факторами транскрипции

Enhancers – regulatory sequence accelerating process of gene transcription by interacting with specific transcription factors

Құрылымдық гендер – құрылымдық ақуыздар мен ферменттер синтезін бақылайтын гендер

Структурные гены –

гены, контролирующие синтез структурных белков и ферментов

Structural genes – genes controlling synthesis of structural proteins and enzymes

Құрастырушы: Аға оқыт. И.К. Нурпеисова

9-тәжірибелік сабақ