Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
УМК ОМ каз. 2014-2015.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2.91 Mб
Скачать

7. Бақылау:

7.1. Құзыреттілікті бағалау – білім.

7.1.1. Тақырыптың сұрақтары бойынша ауызша сұрау.

7.1.2. Тесттік бақылау – 10 сұрақтан 4 нұска.

7.2. Құзыреттілікті бағалау – тәжірибиелік дағды.

      1. Жанұяның шежіресін құруда қолданылатын негізгі терминдерді атап өту және сипаттау.

7.2.2. Берілген (карточка бойынша) шежірені талдау арқылы анықтау:

а) патологияның тұқым қуалау типі;

б) пробанд генотипін және ерінің/ жұбайының;

в) пробандта ауру балалардың туылу мүмкіндігін.

7.2.3. Кесте толтыру

Тұқым қуалайтын ауруларды диагностикалау әдістерінің сипаттамасы

Әдіс

Анықтайды

... пайдаланады (мысал)

Клинико-генеалогиялық

Цитогенетикалық

Молекулалық-цитогенетикалық

(FISH-әдіс)

Барр денешігін анықтау

Биохимиялық

Молекулалық-генетикалық

7.2.4. Медико-генетикалық кеңестің түрлері (проспективті және ретроспективті) және олардың айырмашылығы мен маңызын сипаттау.

7.2.5. Тұқым қуалайтын ауруларды пренатальды диагностикалаудың тікелей және тікелей емес әдістерді сипаттау.

7.2.6. Тұқым қуалау патологияны алдын-алудың алгоритмін пайдалана отырып әр кезеңдер үшін көрсеткіштерін анықтаңыз:

Әйелдер кеңесі

Медико-генетикалық кеңес (көрсеткіштері)

Пренатальды диагностика (көрсеткіштері)

Тұқым қуалау патологияны алдын-алудың ұсыныстары

7.3. Құзыреттілікті бағалау – құқықтық құзіреттілік.

7.3.1. МГК өткізудің міндеттері мен этикалық принциптері ( 95 - бап, «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі жайлы», ҚР Кодексі, 2009 жыл).

7.3.2. Тесттік бақылау – 6 сұрақ.

7.4. Өзін өзі жетілдіру дағдыны бағалау

- «Биочиптер – болашақтың диагностикасы», «Предиктивті медицина» және «Адамның генетикалық паспорты» тақырыптары бойынша СӨЖ-ді дайындау және бірінші аралық бақылауға дейін қорғау.

7.5. Бақылау сұрақтар:

7.5.1. Тұқым қуалайтын аурулардың негізгі алдын-алу әдістері.

7.5.2. Периконцепциялық алдын алу, оның маңызы.

7.5.3. Пренатальды диагностика. Тікелей емес және тікелей әдістер.

7.5.4. Имплантацияға дейінгі диагностика.

7.5.5. Генетикалық скрининг өткізу жағдайы.

7.5.6. Медико-генетикалық кеңестің мәні, реті және этаптары.

7.5.7. МГК өткізудің психологиялық, құқықтық аспектілері.

7.5.8. Тұқым қуалайтын аурулардың алды-алудағы жалпы практика дәрігерлердің және мамандық дәрігерлердің рөлі.

8. Бақылау:

8.1. Бақылау сұрақтары:

8.1.1. Адам генетикалық талдаудың объектісі ретінде ,оның ерекшеліктері.

Тақырып бойынша үш тілде түсініктеме сөздер:

Қазақ тілінде

Орыс тілінде

Ағылшын тілінде

Клинико-генеалогиялық әдіс аурудың генетикалық табиғатын анықтау мақсатында пациенттің отбасының шежіресін талдауға негізделген әдіс

Клинико-генеалогический метод – метод, основанный на анализе родословной семьи пациента с целью выявления генетической природы болезни

Clinico-genealogical method - method based on analysis of pedigree of patient’s family aiming revealing genetic nature of disease

Пробанд шежірені бастайтын тұлға,әдетте ол науқас адам

Пробанд – лицо, с которого начинается составление родословной, как правило, это больной человек

Пробанд - person, from whom begins drawing up pedigree, as a rule it is sick man

Сибстар - аға-қарындастар

Сибсы – братья и сестры

Siblings – brothers and sisters

Цитогенетикалық әдіс хромосомалық ауруларды диагностикалауда пациенттің кариотипін зерттеуге негізделген әдіс

Цитогенетический метод – метод диагностики хромосомных болезней, основанный на анализе кариотипа пациента

Cytogenetic method – method of diagnosis of chromosomal diseases based on the analysis of patient’s karуotype

Биохимиялық әдіс - тұқым қуалайтын зат алмасудың бұзылуын анықтайтын әдіс

Биохимический метод – метод диагностики наследственных дефектов обмена

Biochemical method – method of diagnosis genetic forms of metabolic diseases

Молекулалық-генетикалық әдістер - ДНҚ молекуласын зерттеуге негізделген әдістер

Молекулярно-генетические методы – методы, основанные на исследовании ДНК

Molecular-genetic methods - methods based on the analysis of DNA

Генодиагностика (ДНК-диагностика) - геном құрылысындағы өзгерістерді анықтауда қолданылатын әдістер жиынтығы

Генодиагностика (ДНК-диагностика) - совокупность методов по выявлению изменений в структуре генома (гена)

Genodiagnosis (DNA-diagnosis) - methods using for detection of changes in the structure of genome (gene)

ДНК-диагностиканың тікелей әдістері – тұқым қуалайтын ауруға жауапты ген белгілі болғанда ғана қолданылатын әдістер

Прямые методы ДНК-диагностики – методы, используемые в тех случаях, когда известен ген, ответственный за возникновение наследственного заболевания

Direct methods of DNA-diagnostics – methods used in cases where the is known gene responsible for the occurrence of a genetic disease

ДНК-диагностиканың жанама әдістері ауру тудыратын зақымданған ген идентификацияланбаған бірақ хромосомадағы орны белгілі болғанда немесе тікелей ДНҚ диагностика нәтиже бермегенде жүргізілетін әдістер

Косвенные методы ДНК-диагностики - методы, применяемые в том случае, если ген, повреждение в котором приводит к заболеванию, не идентифицирован, а лишь локализован на определенной хромосоме, или когда методы прямой ДНК-диагностики не дают результата

Indirect methods of DNA-diagnosis – methods used if gene, the damage of which leads to disease is not identified, but only localized in particular chromosome, or when the methods of direct DNA diagnostics fail

Медико – генетикалық кеңес – тұқым қуалайтын және туа біткен патологиямен ауру балалардың туылуының алдын алу мақсатында генетикалық ауруы бар науқастарға және олардың отбасы мүшелеріне көрсетілетін арнайы медициналық көмектің түрі

Консультирование

медико-генетическое – специализированный вид медицинской помощи, оказываемый больным с генетической патологией и членам их семей, имеющий целью предупреждение рождения детей с наследственной и врожденной патологией

Genetic counseling - specialized type of medical care of patients and their relatives with genetic pathology aiming to prevent birth of children with inherited or congenital disorder

Имплантацияға дейінгі диагностика - жүктілік басталғанға яғни жатыр қуысында имплантациялануға дейін адам эмбрионының генетикалық ауруларына диагноз қою

.

Преимплантационная диагностика - диагностика генетических заболеваний у эмбриона человека перед имплантацией в полость матки, то есть до начала беременности

Preimplantation diagnosis - diagnosis of genetic diseases of a human embryo before implantation into the uterus, before the beginning of pregnancy

Пренатальды диагностикатуғанға дейін жүкті әйелдердегі генетикалық өзгерістерді анықтау әдістері

Пренатальная диагностика – методы дородовой диагностики генетических нарушений у беременных

Prenatal diagnosis

methods of diagnosis of genetic disorders in pregnant women

Альфа-фетопротеинұрықтың қанынан, жаңа туған нәрестеден жүкті әйелден, сол сияқты амнион сұйықтығынан табылатын эмбриондық ақуыз

Альфа-фетопротеин – эмбриональный белок, обнаруживаемый в крови плода, новорожденного, беременной, а также в амниотической жидкости

Alpha-fetoprotein - fetal protein found in the blood of the fetus, newborn, pregnant women and in amniotic fluid.

Неонаталды скрининг – тұқым қуалайтын зат алмасу ауруларының

клиникалық көрінісінің алдын алу және ерте диагноз қою (клиникаға дейін), емдеу мақсатында жаңа туған нәрестелерді (100%) жаппай електен өткізу

Неонатальный скрининг – массовое (100%) обследование новорожденных с целью ранней (доклинической) диагностики, лечения и предупреждения клинических проявлений наследственных дефектов обмена веществ

Neonatal screening screening (analysis) of newborns based on testing of all (100%) newborns in population aiming early (preclinical) diagnosis, treatment and prevention of development of clinical signs of disease

Құрастырушы: Аға оқытушы И.К.Нурпеисова

7-тәжірибелік сабақ