Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
УМК ОМ каз. 2014-2015.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2.91 Mб
Скачать

7. Бақылау

7.1. Когнитивті (білім) құзыреттілікті бағалау:

7.1.1. Тақырыптың сұрақтары бойынша ауызша сұрау.

7.1.2. Тест бақылау – 10 сұрақтан 2 нұсқа.

7.2. Тәжірибелік дағды құзыреттілігін бағалау:

7.2.1. Аллельді гендерді сипаттау және аллельді гендердің өзара әсерлесу түрлерінің сызбасын сызу, көрсету.

7.2.2. Қояндардың терісінің түсін мысалға келтіре отырып көптік аллелдерді сипаттап сызбасын сызу, олардың генотиптері мен фенотиптерін жазу.

7.2.3. АВО жүйесі бойынша қан топтарының көптік аллельдерінің сызбасын сызу, сипаттап көрсету.

7.2.4. Аллельді емес гендерді, олардың өзара әсерлесу түрлерін сипаттап сызбасын сызу, көрсету.

7.3. Өзін - өзі жетілдіру дағдысын бағалау:

7.3.1. «АВО жүйесі бойынша адамның қан топтарының генетикасы» тақырыбынан СӨЖ-ді

қорғау.

7.4. Бақылау сұрақтары:

7.4.1. Генотип және фенотип арасындағы байланыс.

7.4.2. Аллельді гендердің аллельді емес гендерден айырмашылығы?

7.4.3. Аллельді гендердің әсерлесу типтері.

7.4.4. Аллельді емес гендердің әсерлесу типтері.

7.4.5. Тұқым қуалайтын аурулардың фенотиптік (клиникалық) белгілерінің көрініс беруіндегі

гендер әсерінің маңызы.

Үш тілдегі түсіндірме сөздер:

Қазақ тілінде

Орыс тілінде

Ағылшын тілінде

Аллель – бір геннің екі немесе одан да көп альтернативті түрі

Аллель – одна из двух или большего числа альтернативных форм одного гена

Allele – each of two or more alternative forms of the same gene

Генотип – ағзадағы хромосомалардың диплоидтық жиынтығында орналасқан барлық гендердің (генетикалық материалдың) жиынтығы

Генотип – совокупность генов (генетического материала), содержащаяся в диплоидном наборе хромосом организма

Genotype – aggregate number of genes in diploid set of chromosomes in organism

Фенотип – генетикалық факторлармен бақыланатын ағзаның сыртқы белгілерінің жиынтығы

Фенотип – внешние признаки организма, контролируемые генетическими факторами

Phenotype – single or aggregate number of external signs, controlling by genes

Доминанттылық – гетерозиготалық жағдайда аллельдің (геннің) және онымен бақыланатын белгіні ң көрініс беруі

Доминирование – проявление аллеля (гена) и контролируемого им признака в гетерозиготном состоянии

Dominance – expression of allele and trait controlled by allele in heterozygous state

Толық доминанттылық – доминантты геннің рецессивті генге толық басымдылық көрсетуі

(АА=Аа)

Полное доминирование – если доминантный ген подавляет полностью рецессивный ген (АА=Аа)

Complete dominance – dominant gene completely inhibits recessive gene (АА=Аа)

Толымсыз доминанттылық –доминантты геннің фенотиптік көрінісіне рецессивті геннің әсер етуі (АА›Аа›аа)

Неполное доминирование – если рецессивный ген оказывает влияние на фенотипическое проявление доминантного гена (АА›Аа›аа)

Incomplete dominance – recessive gene has an impact on the phenotypic expression of a dominant gene (АА›Аа›аа)

Кодоминанттылық – гетерозиготалық жағдайда екі доминантты аллельді

гендердің фенотипте бірдей көрініс беруі

Кодоминирование – совместное фенотипическое проявление двух доминантных аллельных генов в гетерозиготном состоянии

Co-dominance – cooperative phenotypic expression of two dominant alleles in heterozygotes

3-тәжірибелік сабақ